<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd='http://schemas.google.com/g/2005' xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264</id><updated>2012-01-16T17:35:19.037-02:00</updated><category term='matemática discreta'/><category term='Cálculo'/><category term='Video-game'/><category term='RPG'/><category term='dinâmica'/><category term='música'/><category term='programação'/><category term='ciência forense'/><category term='estatística'/><category term='Computação'/><category term='academia'/><category term='geometria'/><category term='Notícias'/><category term='css'/><category term='álgebra linear'/><category term='ferramentas gráficas'/><category term='Tecnologia'/><category term='Astronomia'/><category term='álgebra'/><category term='análise'/><category term='problemas de matemática'/><category term='filmes'/><category term='Problemas LeGauss'/><category term='Linux para leigos'/><category term='Biografias de Bolso'/><category term='Desenvolvimento'/><category term='Internet'/><category term='software tester'/><category term='random'/><category term='videos'/><category term='Física'/><category term='mec. quantica'/><category term='Política'/><category term='charadas'/><category term='beamer'/><category term='medida'/><category term='seu blog mais legauss'/><category term='primeiro post'/><category term='topologia'/><category term='teoria dos conjuntos'/><category term='Linux'/><category term='twitter'/><category term='matemática'/><category term='UCdL'/><category term='storytellers'/><category term='livros'/><category term='Química'/><category term='ciência'/><category term='teoria dos números'/><category term='LaTeX'/><category term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>LeGauss</title><subtitle type='html'>O blog mais legauss do universo bidimensional!</subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default?max-results=100'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><link rel='next' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default?start-index=101&amp;max-results=100'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>404</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>100</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5684550540107067204</id><published>2011-12-24T17:36:00.000-02:00</published><updated>2011-12-24T17:36:06.171-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='academia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><title type='text'>"PUC is hard because it feels like highschool"</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Com essa frase, a aluna de Princeton Flora Thomson-Devaux causou certo mal-estar entre o meio acadêmico brasileiro. Flora, que estuda Portugês e Espanhol em Princeton, veio ao Brasil fazer um intercâmbio (na PUC-Rio) com objetivo de estudar um pouco da música popular brasileira dos anos 20.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Em meados de Setembro de 2011, Flora, inconformada com as cenas presenciadas em sala de aula, acabou desabafando em seu blog no site da &lt;a href="http://revistapiaui.estadao.com.br/"&gt;Revista Piauí&lt;/a&gt; (aliás, uma ótima revista!). O desconforto causado pelas palavras da estudante não deve se aplicar apenas aos alunos da PUC, mas a todos os universitários brasileiros. Seja qual for a sua universidade, é difícil não se identificar com o quadro pintado por Flora: alunos desinteressados, desmotivados e, acima de tudo, descompromissados com o próprio ensino.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Se você não leu o &lt;b&gt;&lt;a href="http://revistapiaui.estadao.com.br/blogs/questoes-estrangeiras/geral/back-to-school"&gt;texto&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, aqui vai:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;blockquote class="tr_bq"&gt;&lt;div align="justify"&gt;I have a confession to make. PUC is harder than Princeton.&lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote class="tr_bq"&gt;&lt;div align="justify"&gt;Maybe not in terms of workload, or reading difficulty, or even the fact that all my classes are in Portuguese. PUC is hard because it feels like high school. I know that it’s only been two years, but I’d completely forgotten what it was like to be in a classroom and feel that nobody wanted to be there. “You have the right to miss up to 25% of the classes,” one professor explained wearily as students texted in the back of the room. “If you copy from Wikipedia on your midterm, we will find out,” said another. At one point during a Brazilian literature course, the professor was resolutely talking over at least 3 different whispered conversations; in a 4-person history seminar, the benevolent old professor actually had to shush 50% of the class.&lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote class="tr_bq"&gt;&lt;div align="justify"&gt;PUC is hard to deal with because people don’t seem to care about the classes, or know why they’re there. All right, that’s not true of everyone. The four of us were talking before the history seminar, and one of the students is working 10 hours a night while writing his thesis because he has a one-year-old daughter. A rare few seem genuinely excited about the courses.&lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote class="tr_bq"&gt;&lt;div align="justify"&gt;But often even I can’t understand why. I’ve witnessed professors come into class and spend the entire time reading out loud. I don’t mean reading prepared notes, I mean repeating the assigned text and occasionally elaborating. My course on &lt;em&gt;Poverty and Social Inequality&lt;/em&gt; had a lively discussion the other day, but that’s only because everyone was complaining about the cost of living in Rio. (If there’s one thing Brazilians love, it’s complaining about food prices. Seriously. I swear, I can walk up to any carioca and whine about how much cheese costs at Zona Sul, and we can keep going like that for at least half an hour. Instant friendship.)&lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote class="tr_bq"&gt;&lt;div align="justify"&gt;“Oh, you should be fine,” one PUC student said when I listed the courses I was planning to take. “Those are all in humanities. So pretty much you just have to show up to a few classes and then do all the readings right before the exam.” I laughed nervously, hoping he was kidding, but that doesn’t appear to be the case. &lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote class="tr_bq"&gt;&lt;div align="justify"&gt;I might have been under incredible stress at Princeton, reading and writing at least 10 times more, but I thrived on my work. And so did most everyone around me. I’d come out of a really provocative seminar discussion walking on air; here, I have to show up to class, sit for 2 hours, and get my name checked off on the roll. (Yes, they call roll.) Sometimes it doesn’t feel like college so much as afterschool detention. So, yes, PUC is hard.&lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;É claro que, em termos de excelência acadêmica, Princeton provavelmente está muito à frente de qualquer universidade brasileira. Desta forma, é de se esperar algum tipo de "choque de realidade" quando um aluno vindo de Princeton decide estudar no Brasil. Mas o ponto não é o fato de nossas universidades serem jovens, nosso país subdesenvolvido, ou qualquer outro fator financeiro. O mais desesperador é perceber a falta de motivação e/ou de empenho tanto por parte do corpo discente quanto do corpo docente.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Pior ainda é ver que Flora não está sozinha. Outros estrangeiros acabam compartilhando da mesma impressão, como mostra&lt;b&gt; &lt;a href="https://conteudoclippingmp.planejamento.gov.br/cadastros/noticias/2011/10/2/entre-a-descontracao-e-o-descompromisso"&gt;essa reportagem&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como não creio ser capaz de discutir esta questão mais a fundo, vou parar por aqui. Mas, ainda sim, julgo ser uma ótima oportunidade para refletirmos como nós, brasileiros, valorizamos a educação de uma maneira geral.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5684550540107067204?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5684550540107067204/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/12/puc-is-hard-because-it-feels-like.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5684550540107067204'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5684550540107067204'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/12/puc-is-hard-because-it-feels-like.html' title='&quot;PUC is hard because it feels like highschool&quot;'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4037880444920507294</id><published>2011-12-21T12:21:00.001-02:00</published><updated>2011-12-21T12:21:49.062-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Problemas LeGauss'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>Probleminha legal (partição do plano)</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Eis aqui um probleminha interessante que um amigo me comunicou (ele tirou de um livro, mas eu esqueci qual era o livro; se eu lembrar, coloco o nome aqui).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;É possível encontrar uma partição do plano em dois conjuntos, de forma que nenhum deles contenha três pontos equidistantes?&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Clicando &lt;a href="http://img27.imageshack.us/img27/9180/desenho.pdf"&gt;aqui&lt;/a&gt;, você confere uma "prova sem palavras" que eu fiz baseada na solução de outro amigo meu.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4037880444920507294?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4037880444920507294/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/12/probleminha-legal-particao-do-plano.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4037880444920507294'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4037880444920507294'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/12/probleminha-legal-particao-do-plano.html' title='Probleminha legal (partição do plano)'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-223844292990717670</id><published>2011-12-11T00:21:00.001-02:00</published><updated>2011-12-11T00:33:40.979-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='academia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='música'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Video-game'/><title type='text'>Mario vai à universidade (de novo)</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Aparentemente, a clássica saga dos jogos Super Mario, da Nintendo, continua rendendo discussões no meio acadêmico. O Rodrigo já mostrou aqui, em &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2009/01/um-estudo-legauss.html"&gt;Um estudo legauss&lt;/a&gt;, o trabalho que alguns alunos fizeram, estudando a gravidade nos jogos do Super Mario.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Agora, a Anita me mostrou mais um estudo, desta vez sobre a trilha sonora do Mario World. É um video produzido por alunos de Cinema da Universidade Federal de Pernambuco. Confiram, é bem legal:&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/_zW6laIr2gE" width="420"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Por enquanto é só, se alguém conhecer mais estudos acadêmicos sobre o Mario me avise. ;-) Até!&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-223844292990717670?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/223844292990717670/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/12/mario-vai-universidade-de-novo.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/223844292990717670'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/223844292990717670'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/12/mario-vai-universidade-de-novo.html' title='Mario vai à universidade (de novo)'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://img.youtube.com/vi/_zW6laIr2gE/default.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-1720449781330030548</id><published>2011-10-15T22:20:00.000-03:00</published><updated>2011-10-15T22:20:24.184-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><title type='text'>A conjectura de Poincaré - Geometria Para entender o Universo</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Recentemente, a &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Poincar%C3%A9_conjecture"&gt;Conjectura de Poincaré&lt;/a&gt; (depois de 100 anos de resistência) foi provada.&amp;nbsp; Isto causou bastante estardalhaço na mídia, principalmente em razão&amp;nbsp; de &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Grigori_Perelman"&gt;Grigori Perelman&lt;/a&gt; - o matemático que demonstrou a tal conjectura - ter se recusado a receber o prêmio milionário oferecido pelo &lt;a href="http://www.claymath.org/"&gt;Instituto Clay&lt;/a&gt; e também a &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Fields_Medal"&gt;medalha Fields&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Este não é um post explicativo sobre a Conjectura de Poincaré, pois dificilmente alguém conseguiria explicar tal problema matemático de forma tão elementar quanto &lt;a href="http://w3.impa.br/%7Eviana/#Welcome"&gt;Marcelo Viana&lt;/a&gt; (atualmente pesquisador do &lt;a href="http://www.impa.br/opencms/pt/"&gt;IMPA&lt;/a&gt;). Seguem 6 videos de uma palestra proferida por Viana no Instituto de Física da USP sobre a conjectura de Poincaré. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Apenas um aviso: a palestra é bem elementar mesmo, qualquer pessoa tem a capacidade de entender. Se você já sabe bastante sobre topologia e geometria, talvez você fique um pouco decepcionado, mas ainda assim acho que vale a pena.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/dCplcXMOCVU" width="420"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/rkZUsqVCW4Q" width="420"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/L_mN-NnLToc" width="420"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/TiWNTZQ2wdU" width="420"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/_w1sK4nMjyM" width="420"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/Pxcz7aAQmsc" width="420"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;Aliás, acabei de me lembrar de outro video. Para o leitor um pouco mais "letrado" em matemática, tem também uma ótima palestra de divulgação, proferida por Fernando Codá (também pesquisador do IMPA) sobre o tema Análise Geométrica, que também tem tudo a ver com a conjectura de Poincaré. Você pode baixá-la no seguinte link: &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;a href="http://strato.impa.br/videos/28_CBM/coloquio2011_28072011_coda.flv"&gt;http://strato.impa.br/videos/28_CBM/coloquio2011_28072011_coda.flv&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É isso, até. ;-)&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-1720449781330030548?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/1720449781330030548/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/10/conjectura-de-poincare-geometria-para.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1720449781330030548'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1720449781330030548'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/10/conjectura-de-poincare-geometria-para.html' title='A conjectura de Poincaré - Geometria Para entender o Universo'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://img.youtube.com/vi/dCplcXMOCVU/default.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5490020757480067466</id><published>2011-09-05T19:47:00.000-03:00</published><updated>2011-09-28T21:38:42.133-03:00</updated><title type='text'>Brincando com áreas infinitas</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Tinha um erro nesse post e está sendo corrigido. =P&lt;br /&gt;Peço desculpas.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5490020757480067466?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5490020757480067466/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/09/brincando-com-areas-infinitas.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5490020757480067466'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5490020757480067466'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/09/brincando-com-areas-infinitas.html' title='Brincando com áreas infinitas'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8852044381181238440</id><published>2011-08-25T22:44:00.002-03:00</published><updated>2011-08-25T22:44:45.094-03:00</updated><title type='text'>OSESP ao vivo!</title><content type='html'>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://www.hart-brasilientexte.de/wp-content/uploads/2009/05/osesp-por-ana-fuccia-1.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="212" src="http://www.hart-brasilientexte.de/wp-content/uploads/2009/05/osesp-por-ana-fuccia-1.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&amp;nbsp;Uma boa notícia: a &lt;a href="http://www.osesp.art.br/"&gt;Orquestra Sinfônica do Estado de São Paulo&lt;/a&gt; (OSESP) vai transmitir um concerto ao vivo neste sábado 27/08. O concerto poderá ser visto através do link abaixo, aonde você também pode conferir as peças que serão executadas.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://concertodigital.osesp.art.br/index.htm"&gt;&lt;b&gt;Concerto Digital OSESP&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Depois, a transmissão ficará disponível por mais 30 dias no site da OSESP.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Observação: eles usam um plug-in da Microsoft, que eu (que uso Linux) só consegui instalar entrando&lt;a href="http://www.microsoft.com/getsilverlight/Get-Started/Install/Default.aspx"&gt; neste link&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Achei uma ótima iniciativa. Dependendo da qualidade da transmissão, eu até pagaria por serviços deste tipo, deveriam começar a explorar mais coisas neste sentido. Afinal, não faltam pessoas que gostem de música clássica - ou erudita, como preferir-, mas nem todo mundo (= a maioria) tem a possibilidade de ir à Sala São Paulo &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;É isso, até.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8852044381181238440?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8852044381181238440/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/08/osesp-ao-vivo.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8852044381181238440'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8852044381181238440'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/08/osesp-ao-vivo.html' title='OSESP ao vivo!'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7625074998913489635</id><published>2011-07-29T19:34:00.011-03:00</published><updated>2011-07-29T20:09:20.453-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra linear'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Computação'/><title type='text'>Como funciona a sua calculadora?</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;O objetivo desta exposição é mostrar como funciona o algoritmo mais utilizado em calculadoras científicas para calcular, principalmente, funções trigonométricas. &lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Introdução&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Certamente calculadoras científicas utilizam métodos numéricos (algoritmos que obtêm um valor aproximado) para retornar valores de funções como seno, cosseno, exponencial, etc. Você já parou para se perguntar que métodos são esses?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Se você já fez um curso básico de Cálculo, sei que a primeira coisa que passou pela sua cabeça neste momento foi Série de Taylor. Aproximar usando Taylor é realmente muito simples; por exemplo, a série do seno é&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&amp;nbsp;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Csin%20%5Ctheta%20=%20%5Ctheta%20-%5Cfrac%7B%5Ctheta%5E3%7D%7B3%21%7D%20+%20%5Cfrac%7B%5Ctheta%5E5%7D%7B5%21%7D%20-%20%5Cfrac%7B%5Ctheta%5E7%7D%7B7%21%7D%20+%20%5Ccdots" title="\sin \theta = \theta -\frac{\theta^3}{3!} + \frac{\theta^5}{5!} - \frac{\theta^7}{7!} + \cdots" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;Basta então escolher alguma precisão (em casas decimais, por exemplo) e truncar esta série para obter uma expressão finita. Por exemplo, todos sabemos que, para os nossos professores de física, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csin%20%5Ctheta%20=%20%5Ctheta" title="\inline \sin \theta = \theta" /&gt;, que é uma aproximação em Taylor de ordem 1. Você pode escolher qualquer grau e depois calcular o quão boa é esta aproximação, mas isto não nos interessa no momento.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O fato é que sua calculadora provavelmente &lt;b&gt;não&lt;/b&gt; usa aproximação em Taylor! Isto pode parecer, sem dúvida, um tanto estranho. Aproximação em Taylor é simples e converge rapidamente. Além do mais, oferece uma expressão polinomial para qualquer uma destas funções. É difícil conceber algo mais simples.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Porém, temos que pensar que o hardware de uma calculadora é &lt;b&gt;muito&lt;/b&gt; limitado. Tão limitado que multiplicar dois números pode se tornar uma operação lenta. De fato, multiplicação é uma operação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20O%28n%5E2%29" title="\inline O(n^2)" /&gt; (veja o &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2010/07/multiplicando-inteiros-com-fast-fourier.html"&gt;post sobre Transformada Rápida de Fourier&lt;/a&gt;). Isto leva por água a baixo nossa expressão em Taylor, pois temos de realizar muitas multiplicações.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Antes de mais nada, então, é preciso deixar claro que tipo de operação uma calculadora (e, em geral, um computador qualquer) realiza rapidamente.Lembremos que computadores normalmente trabalham com números binários, então vou pensar em notação binária daqui para frente.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;As operações mais rápidas que podem ser feitas num computador são:&lt;br /&gt;&lt;ol&gt;&lt;li&gt;&amp;nbsp;Adicionar e subtrair números.&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Comparação de números (i.e. decidir se é maior ou menor).&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Armazenamento e leitura de números na memória.&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Multiplicação por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%202%5En" title="\inline 2^n" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%5Cin%20%5Cmathbb%7BZ%7D" title="\inline n\in \mathbb{Z}" /&gt;. Ex.: &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%200.0001011%20%5Ctimes%202%5E2%20=%200.0101100" title="\inline 0.0001011 \times 2^2 = 0.0101100" /&gt;.&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;Num computador com pouca capacidade de processamento, o ideal seria obter &lt;b&gt;um algoritmo que utilizasse apenas estas operações&lt;/b&gt;. Mas será que isto é possível?&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;O algoritmo CORDIC&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O objetivo agora é apresentar um algoritmo para calcular funções trigonométricas que se utiliza, majoritariamente, das operações rápidas definidas acima. Na verdade, além das operações rápidas, utilizaremos uma única multiplicação! O preço que pagamos pela eficiência é que este algoritmo não possui um formato tão simples quanto uma aproximação em Taylor.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em 1959, Jack Volder (não consegui descobrir a profissão dele, mas imagino que seja engenheiro) inventou o algoritmo CORDIC. Esta sigla significa &lt;b&gt;CO&lt;/b&gt;ordinate &lt;b&gt;R&lt;/b&gt;otation &lt;b&gt;DI&lt;/b&gt;gital &lt;b&gt;C&lt;/b&gt;omputer.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Assim como boa parte dos algoritmos numéricos, o CORDIC foi desenvolvido por uma razão muito nobre: fins militares. O objetivo era utilizá-lo no sistema de navegação do bombardeiro B-58 Hustler. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Convair_B-58A_Hustler_in_flight_%28SN_59-2442%29._Photo_taken_on_June_29,_1967_061101-F-1234P-019.jpg/800px-Convair_B-58A_Hustler_in_flight_%28SN_59-2442%29._Photo_taken_on_June_29,_1967_061101-F-1234P-019.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="200" src="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Convair_B-58A_Hustler_in_flight_%28SN_59-2442%29._Photo_taken_on_June_29,_1967_061101-F-1234P-019.jpg/800px-Convair_B-58A_Hustler_in_flight_%28SN_59-2442%29._Photo_taken_on_June_29,_1967_061101-F-1234P-019.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;Mas chega de história e falemos, de uma vez por todas, de matemática. O mais interessante é que o algoritmo se utiliza apenas de matemática básica (um pouco de matrizes de rotação é necessário) e é geométrico (no sentido em que é possível visualizar o que está acontecendo)! &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Como fun&lt;/b&gt;&lt;b&gt;ciona?&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Este é meu testemunho pessoal sobre a dedução do algoritmo. Isto significa que vou tentar explicar as coisas do jeito em que eu acho mais natural. Antes de mais nada, vou tentar passar rapidamente a ideia do algoritmo. Mesmo que não fique muito claro agora, volte aqui depois de ler tudo e as coisas ficarão mais claras.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Passos gerais:&lt;br /&gt;&lt;ol&gt;&lt;li&gt;Vamos aproximar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ccos%5Ctheta" title="\inline \cos\theta" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csin%5Ctheta" title="\inline \sin\theta" /&gt; ao mesmo tempo.&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Podemos considerar o ponto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28%5Ccos%5Ctheta,%5Csin%5Ctheta%29" title="\inline (\cos\theta,\sin\theta)" /&gt; no círculo unitário.&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Objetivo: obter uma sequência de pontos em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BR%7D%5E2" title="\inline \mathbb{R}^2" /&gt; convergindo para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28%5Ccos%5Ctheta,%5Csin%5Ctheta%29" title="\inline (\cos\theta,\sin\theta)" /&gt;.&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Vamos assumir que todos os pontos desta sequência estão no círculo unitário. Por que? Pois é fácil ``mover'' pontos no círculo unitário.&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;Como movemos pontos no círculo unitário? Com matrizes de rotação. Precisaremos apenas de rotações no plano &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BR%7D%5E2" title="\inline \mathbb{R}^2" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos denotar&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20R_%7B%5Ctheta%7D=%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%20%5Ccos%20%5Ctheta%20&amp;amp;%20-%5Csin%20%5Ctheta%20%5C%5C%20%5Csin%20%5Ctheta%20&amp;amp;%20%5Ccos%20%5Ctheta%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} R_{\theta}=\left(\begin{array}{cc} \cos \theta &amp;amp; -\sin \theta \\ \sin \theta &amp;amp; \cos \theta \end{array}\right) \end{align*}" /&gt; &lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;De acordo com os passos gerais acima, suponhamos que queremos aproximar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28%5Ccos%20x,%5Csin%20x%29" title="\inline (\cos x,\sin x)" /&gt;. Vamos começar com um ponto no círculo unitário, digamos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%281,0%29" title="\inline (1,0)" /&gt;, e tentar obter uma sequência de ângulos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctheta_1,%5Ctheta_2,%5Cldots,%5Ctheta_n" title="\inline \theta_1,\theta_2,\ldots,\theta_n" /&gt; (positivos ou negativos) de maneira esperta tais que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20%5Ccos%20x%20%5C%5C%20%5Csin%20x%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Capprox%20R_%7B%5Ctheta_n%7D%5Ccdots%20R_%7B%5Ctheta_%7B2%7D%7DR_%7B%5Ctheta_1%7D%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%201%20%5C%5C%200%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} \left(\begin{array}{c} \cos x \\ \sin x \end{array}\right) \approx R_{\theta_n}\cdots R_{\theta_{2}}R_{\theta_1} \left(\begin{array}{c} 1 \\ 0 \end{array}\right) \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Ou seja, vamos movendo (girando) o vetor &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%281,0%29" title="\inline (1,0)" /&gt; até se aproximar do ponto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28%5Ccos%20x,%20%5Csin%20x%29" title="\inline (\cos x, \sin x)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://s1083.photobucket.com/albums/j386/hit0442/?action=view&amp;amp;current=oovonese.gif" target="_blank"&gt;&lt;img alt="Photobucket" border="0" src="http://i1083.photobucket.com/albums/j386/hit0442/oovonese.gif" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Talvez você tenha notado algo muito estranho acontecendo aqui. No início havíamos comentado que multiplicar números é uma tarefa penosa para uma calculadora. No entanto, estamos desenvolvendo um algoritmo que tem que multiplicar matrizes! Isto parece muito pior do que antes.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Nem tudo é o que parece. O segredo agora é realizar uma série de truques espertos de forma que esta multiplicação de matrizes fique muito simples. Para isto, comece observando que podemos fatorar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ccos%5Ctheta" title="\inline \cos\theta" /&gt;: &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?$$%20R_%7B%5Ctheta%7D=%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%20%5Ccos%20%5Ctheta%20&amp;amp;%20-%5Csin%20%5Ctheta%20%5C%5C%20%5Csin%20%5Ctheta%20&amp;amp;%20%5Ccos%20%5Ctheta%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29=%5Ccos%5Ctheta%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%201%20&amp;amp;%20-%5Ctan%20%5Ctheta%20%5C%5C%20%5Ctan%20%5Ctheta%20&amp;amp;%201%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20$$" title="$$ R_{\theta}=\left(\begin{array}{cc} \cos \theta &amp;amp; -\sin \theta \\ \sin \theta &amp;amp; \cos \theta \end{array}\right)=\cos\theta \left(\begin{array}{cc} 1 &amp;amp; -\tan \theta \\ \tan \theta &amp;amp; 1 \end{array}\right) $$" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;O objetivo desta fatoração é tentar simplificar a forma da matriz. Agora pense: o que sabemos multiplicar rapidamente? Potências de 2! Nada mais natural do que considerar apenas ângulos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Ctheta" title="\theta" /&gt; de forma que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Ctan%20%5Ctheta=2%5En" title="\tan \theta=2^n" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n%5Cin%20%5Cmathbb%7BZ%7D" title="n\in \mathbb{Z}" /&gt; (esta é a nossa escolha esperta de ângulos).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Definindo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Ctheta_n=%5Carctan%201/2%5E%7Bn%7D" title="\theta_n=\arctan 1/2^{n}" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n%5Cin%20%5Cmathbb%7BN%7D" title="n\in \mathbb{N}" /&gt;, temos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20R_%7B%5Ctheta_n%7D%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20a%20%5C%5C%20b%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29&amp;amp;=%5Ccos%5Ctheta_n%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%201%20&amp;amp;%20-%5Ctan%20%5Ctheta_n%20%5C%5C%20%5Ctan%20%5Ctheta_n%20&amp;amp;%201%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20a%20%5C%5C%20b%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5C%5C%20&amp;amp;=%20%5Ccos%5Ctheta_n%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%201%20&amp;amp;%20-1/2%5En%20%5C%5C%201/2%5En%20&amp;amp;%201%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20a%20%5C%5C%20b%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5C%5C%20&amp;amp;=%5Ccos%20%5Ctheta_n%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20a%20-b/2%5En%20%5C%5C%20a/2%5En%20+%20b%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} R_{\theta_n}\left(\begin{array}{c} a \\ b \end{array}\right)&amp;amp;=\cos\theta_n \left(\begin{array}{cc} 1 &amp;amp; -\tan \theta_n \\ \tan \theta_n &amp;amp; 1 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} a \\ b \end{array}\right)\\ &amp;amp;= \cos\theta_n \left(\begin{array}{cc} 1 &amp;amp; -1/2^n \\ 1/2^n &amp;amp; 1 \end{array}\right) \left(\begin{array}{c} a \\ b \end{array}\right)\\ &amp;amp;=\cos \theta_n\left(\begin{array}{c} a -b/2^n \\ a/2^n + b \end{array}\right) \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Esquecendo o &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ccos%20%5Ctheta_n" title="\inline \cos \theta_n" /&gt; por um momento, observe que estamos realizando apenas operações rápidas para multiplicar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20R_%7B%5Ctheta%7D" title="\inline R_{\theta}" /&gt; por um vetor.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para utilizar estes ângulos numa calculadora, devemos calculá-los previamente, de outra maneira. Vejamos alguns valores iniciais.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%20c%7D%20n%20&amp;amp;%20%5Ctext%7BAproxima%C3%A7%C3%A3o%20de%20%7D%20%5Ctheta_n%20%5C%5C%200%20&amp;amp;%200.785398%20%5Ctext%7B%20rad%7D%20%5C%5C%201%20&amp;amp;%200.463648%20%5Ctext%7B%20rad%7D%20%5C%5C%202%20&amp;amp;%200.244979%20%5Ctext%7B%20rad%7D%5C%5C%203%20&amp;amp;%200.124355%20%5Ctext%7B%20rad%7D%5C%5C%204%20&amp;amp;%200.062419%20%5Ctext%7B%20rad%7D%20%5Cend%7Barray%7D%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} \begin{array}{c c} n &amp;amp; \text{Aproximação de } \theta_n \\ 0 &amp;amp; 0.785398 \text{ rad} \\ 1 &amp;amp; 0.463648 \text{ rad} \\ 2 &amp;amp; 0.244979 \text{ rad}\\ 3 &amp;amp; 0.124355 \text{ rad}\\ 4 &amp;amp; 0.062419 \text{ rad} \end{array} \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Observe que, eventualmente, podemos parar de calcular estes valores pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctan%20%5Ctheta%20%5Capprox%20%5Ctheta" title="\inline \tan \theta \approx \theta" /&gt;, para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctheta" title="\inline \theta" /&gt; pequeno. Por exemplo, para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n=9" title="\inline n=9" /&gt; (isto é, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctheta_n=%5Carctan%201/512" title="\inline \theta_n=\arctan 1/512" /&gt;), esta aproximação já tem 8 casas decimais de precisão.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora expliquemos com um exemplo como que o algoritmo vai funcionar. Suponha que queremos aproximar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28%5Ccos%201,%20%5Csin%201%29" title="\inline (\cos 1, \sin 1)" /&gt;. Vamos aproximar o ângulo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201%20%5Ctext%7B%20rad%7D" title="\inline 1 \text{ rad}" /&gt;, utilizando nossos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctheta_n" title="\inline \theta_n" /&gt;. Assim, obteremos uma sequência &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x_n" title="\inline x_n" /&gt; convergindo para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x=1" title="\inline x=1" /&gt;:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Começamos tomando&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0=%5Ctheta_0%5Capprox%200.785398" title="x_0=\theta_0\approx 0.785398" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;Muito pequeno, então somamos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_1=%5Ctheta_0+%5Ctheta_1%5Capprox%201.249046" title="x_1=\theta_0+\theta_1\approx 1.249046" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Passou, então subtraímos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_2=%5Ctheta_0+%5Ctheta_1-%5Ctheta_2%20%5Capprox%201.004067" title="x_2=\theta_0+\theta_1-\theta_2 \approx 1.004067" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;Etc.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em cada passo, o algoritmo deve verificar se a aproximação obtida é maior ou menor (operação rápida) que o número desejado. Ao mesmo tempo em que aproximamos o ângulo, devemos aproximar o cosseno e o seno. Para isto, vamos multiplicando as matrizes correspondentes.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20%5Ccos%20x_2%20%5C%5C%20%5Csin%20x_2%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29&amp;amp;=%20R_%7B-%5Ctheta_2%7DR_%7B%5Ctheta_1%7DR_%7B%5Ctheta_0%7D%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%201%20%5C%5C%200%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5C%5C%20&amp;amp;=c%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Brr%7D%201%20&amp;amp;%20%5Cfrac%7B1%7D%7B4%7D%20%5C%5C%20-%5Cfrac%7B1%7D%7B4%7D&amp;amp;%201%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Brr%7D%201%20&amp;amp;%20-%5Cfrac%7B1%7D%7B2%7D%20%5C%5C%20%5Cfrac%7B1%7D%7B2%7D&amp;amp;%201%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Brr%7D%201%20&amp;amp;%20-1%20%5C%5C%201&amp;amp;%201%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%201%20%5C%5C%200%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} \left(\begin{array}{c} \cos x_2 \\ \sin x_2 \end{array}\right)&amp;amp;= R_{-\theta_2}R_{\theta_1}R_{\theta_0}\left(\begin{array}{c} 1 \\ 0 \end{array}\right) \\ &amp;amp;=c\left(\begin{array}{rr} 1 &amp;amp; \frac{1}{4} \\ -\frac{1}{4}&amp;amp; 1 \end{array}\right)\left(\begin{array}{rr} 1 &amp;amp; -\frac{1}{2} \\ \frac{1}{2}&amp;amp; 1 \end{array}\right) \left(\begin{array}{rr} 1 &amp;amp; -1 \\ 1&amp;amp; 1 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} 1 \\ 0 \end{array}\right) \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20c=%5Ccos%28-%5Ctheta_2%29%5Ccos%5Ctheta_1%5Ccos%20%5Ctheta_0" title="\inline c=\cos(-\theta_2)\cos\theta_1\cos \theta_0" /&gt;. Fazendo apenas 3 passos, temos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ccos%20x_2%5Capprox%200.5368" title="\inline \cos x_2\approx 0.5368" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csin%20x_2%20%5Capprox%200.8436" title="\inline \sin x_2 \approx 0.8436" /&gt;. Enquanto que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ccos%201%20%5Capprox%200.5403" title="\inline \cos 1 \approx 0.5403" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csin%201%20%5Capprox%200.8414" title="\inline \sin 1 \approx 0.8414" /&gt;. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então, se o algoritmo rodar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n+1" title="\inline n+1" /&gt; passos, teríamos algo do tipo&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20%5Ccos%20x%20%5C%5C%20%5Csin%20x%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Capprox%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20%5Ccos%20x_n%20%5C%5C%20%5Csin%20x_n%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20=%20cR_%7B%5Cpm%5Ctheta_n%7D%5Ccdots%20R_%7B%5Cpm%5Ctheta_1%7DR_%7B%5Cpm%5Ctheta_0%7D%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%201%20%5C%5C%200%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} \left(\begin{array}{c} \cos x \\ \sin x \end{array}\right)\approx \left(\begin{array}{c} \cos x_n \\ \sin x_n \end{array}\right) = cR_{\pm\theta_n}\cdots R_{\pm\theta_1}R_{\pm\theta_0}\left(\begin{array}{c} 1 \\ 0 \end{array}\right) \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c_n=%5Ccos%20%5Ctheta_n%20%5Ccdots%20%5Ccos%20%5Ctheta_1%20%5Ccos%20%5Ctheta_0" title="c_n=\cos \theta_n \cdots \cos \theta_1 \cos \theta_0" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em linhas gerais, este é o algoritmo: aproximar o ângulo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x" title="x" /&gt; somando ou subtraindo ângulos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Ctheta_n" title="\theta_n" /&gt; e realizar os produtos das matrizes correspondentes. Mas ainda restaram alguns problemas:&lt;br /&gt;&lt;ol&gt;&lt;li&gt;Quem garante que o método sempre converge?&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Que critério de parada devemos utilizar?&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Como lidar com os &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c_n" title="c_n" /&gt;?&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;Todas estes problemas estão intimamente relacionados. Aqui entra o &lt;b&gt;pulo do gato&lt;/b&gt;. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema.&lt;/b&gt;&amp;nbsp; Utilizando o método descrito anteriormente, temos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20%5Cleft%5C%7B%5Cbegin%7Barray%7D%7Bl%7D%20%7C%5Ccos%20x%20-%20%5Ccos%20x_%7Bn+1%7D%7C%3C1/2%5E%7Bn%7D%20%5C%5C%20%7C%5Csin%20x%20-%20%5Csin%20x_%7Bn+1%7D%7C%3C1/2%5E%7Bn%7D%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright.%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} \left\{\begin{array}{l} |\cos x - \cos x_{n+1}|&amp;lt;1/2^{n} \\ |\sin x - \sin x_{n+1}|&amp;lt;1/2^{n} \end{array}\right. \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?-%5Cpi/2%20%5Cle%20x%5Cle%20%5Cpi/2" title="-\pi/2 \le x\le \pi/2" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos entender como utilizar o teorema acima para resolver todos os nossos problemas em uma tacada só. O teorema acima nos diz de maneira precisa &lt;b&gt;como estimar o erro das aproximações&lt;/b&gt;. Por exemplo, se quisermos uma aproximação com 10 casas decimais, poderíamos tomar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n+1=40" title="n+1=40" /&gt; e parar de aproximar sempre em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n=39" title="n=39" /&gt;, pois&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cfrac%7B1%7D%7B2%5E%7B39%7D%7D%5Capprox%201.8189%20%5Ctimes%2010%5E%7B-12%7D%5Ctext%7B.%7D" title="\frac{1}{2^{39}}\approx 1.8189 \times 10^{-12}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Esta observação resolve tudo. Se fixarmos que vamos parar sempre em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n=39" title="n=39" /&gt; (para qualquer escolha de ângulo), teremos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c_%7B39%7D=c" title="c_{39}=c" /&gt; será uma constante (pois cosseno independe do sinal &lt;b&gt;[*]&lt;/b&gt;). Utilizando qualquer outro método, calculamos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c" title="c" /&gt; previamente:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c=%5Ccos%20%5Ctheta_%7B39%7D%20%5Ccdots%20%5Ccos%20%5Ctheta_1%20%5Ccos%20%5Ctheta_0%5Capprox%200.607252935" title="c=\cos \theta_{39} \cdots \cos \theta_1 \cos \theta_0\approx 0.607252935" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Feito isto, podemos implementar esta constante direto no &lt;i&gt;hardware&lt;/i&gt;, sem precisar calculá-la durante o método. Logo a única operação não-rápida que estamos fazendo é uma multiplicação por uma constante no final. Observe que, como os &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Ctheta_n" title="\theta_n" /&gt; também já estão pré-definidos, então podemos também implementá-los direto no hardware.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em nenhum momento eu demonstrei o teorema. Não irei demonstrar aqui pois a demonstração é um pouco técnica e meio chata. No entanto, se você tiver curiosidade, pode &lt;a href="http://www.icmc.usp.br/%7Elegal/arquivos/cordic_convergencia.pdf"&gt;clicar aqui&lt;/a&gt;. Nada mais além de um primeiro curso de Cálculo é&lt;br /&gt;necessário para compreender esta demonstração.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Observações finais&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O mais impressionante é que este mesmo algoritmo pode ser adaptado para calcular qualquer função de uma calculadora científica comum:&lt;br /&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;Funções hiperbólicas;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;exponencial;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;logaritmo;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;raízes.&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;Porém, os detalhes são mais técnicos e algumas adaptações são até proprietárias. Vasculhando no Google é possível achar algumas coisas.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Este é um belo exemplo de como utilizar pouca matemática mas muita criatividade para criar um algoritmo extremamente útil. Vi inicialmente no artigo &lt;i&gt;Alan Sultan, CORDIC: How Hand Calculators Calculate, The College Mathematics Journal (MAA), Vol. 40, no 2, 2009, pg. 87-92&lt;/i&gt;. No &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/CORDIC"&gt;link&lt;/a&gt; da Wikipedia você acha algumas outras informações interessantes.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até. &lt;br /&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Notas:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[*] Isto mostra que devíamos ter fatorado exatamente o cosseno, e não o seno.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;P.S.&lt;/b&gt; Segundo o Gabriel, este post não deveria se enquadrar na seção de matemática, pois não demonstrei nenhum teorema. Peço desculpa aos matemáticos que leram este post. :)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7625074998913489635?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7625074998913489635/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/como-funciona-sua-calculadora.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7625074998913489635'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7625074998913489635'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/como-funciona-sua-calculadora.html' title='Como funciona a sua calculadora?'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3885784492631184761</id><published>2011-07-15T12:26:00.003-03:00</published><updated>2011-07-15T20:55:29.137-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><title type='text'>Conectando cidades</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Os videos falam por si mesmos (é preciso saber inglês):&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;Problema &lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="349" src="http://www.youtube.com/embed/jfpltyNCKRM" width="560"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;Solução&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="349" src="http://www.youtube.com/embed/dAyDi1aa40E" width="560"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;Comentários&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Falando sério, achei muito legal. Aliás, pra quem não conhecia o &lt;a href="http://www.youtube.com/user/singingbanana"&gt;canal deste cara&lt;/a&gt;, é uma boa dica dar uma olhada nos outros videos dele.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Eu acho que este é um exemplo perfeito de como tornar matemática mais interessante no colégio, ou até mesmo na faculdade. O que acharam?&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3885784492631184761?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3885784492631184761/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/conectando-torres.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3885784492631184761'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3885784492631184761'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/conectando-torres.html' title='Conectando cidades'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://img.youtube.com/vi/jfpltyNCKRM/default.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-389507212364038329</id><published>2011-07-06T22:24:00.006-03:00</published><updated>2011-07-08T09:58:08.970-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>VolksWagen, the dark side</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Greenpeace lançou uma campanha bem nerd contra a gigante Volkswagen, que se nega a adotar medidas para cortar emissões de CO2. Confira o video abaixo da campanha:&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;iframe src="http://greenpeacenordic.23video.com/v.ihtml?token=718ae6f308dee72a89acd52bee5c4fcf&amp;amp;photo%5fid=2224824" width="640" height="380" frameborder="0" border="0" scrolling="no"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/-ln4rxyAzSn4/ThUQFG7dqRI/AAAAAAAABCQ/MUWZjcQav2A/s1600/buddy_jedi.png" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img style="float:right; margin:0 0 10px 10px;cursor:pointer; cursor:hand;width: 223px; height: 320px;" src="http://1.bp.blogspot.com/-ln4rxyAzSn4/ThUQFG7dqRI/AAAAAAAABCQ/MUWZjcQav2A/s320/buddy_jedi.png" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5626420989414713618" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify" style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;Junte-se à rebelião, acesse &lt;/b&gt;&lt;a target="_blank" href="http://vwdarkside.com/en"&gt;http://vwdarkside.com/en&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify" style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Aparentemente, ainda há uma recompensa conforme a notícia vai espalhando: uma camiseta especial de confecção limitada.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Se você já tiver iniciado seu treinamento jedi, deixe nos comentários o link da sua página (eu vou visitar cada um). Eu já estou lá, me ajude a evoluir como jedi acessado minha página:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a target="_blank" href="http://vwdarkside.com/en/jedi/thiago-mosqueiro-196366"&gt;http://vwdarkside.com/en/jedi/thiago-mosqueiro-196366&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-389507212364038329?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/389507212364038329/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/volkswagen-dark-side.html#comment-form' title='19 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/389507212364038329'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/389507212364038329'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/volkswagen-dark-side.html' title='VolksWagen, the dark side'/><author><name>Thiago Mosqueiro</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06350139622370222488</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/-ln4rxyAzSn4/ThUQFG7dqRI/AAAAAAAABCQ/MUWZjcQav2A/s72-c/buddy_jedi.png' height='72' width='72'/><thr:total>19</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3417575435097031099</id><published>2011-07-06T20:41:00.006-03:00</published><updated>2011-07-06T21:31:36.539-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Linux'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>Conexão VPN Cisco com a USPnet</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;A USP assina diversas revistas, e recebe seus fascículos ao longo dos diversos &lt;i&gt;campi&lt;/i&gt;. Toda revista assinada dá acesso a seu acervo virtual dentro de um período (que varia de assinatura para assinatura). Vale comentar que a USP assina MUITA revista, nem toda universidade tem esse acervo. Mesmo assim, é muito chato ter que ir para a universidade para baixar artigos ou usar o &lt;i&gt;&lt;a href="http://apps.isiknowledge.com/" target="_blank"&gt;web of science&lt;/a&gt;&lt;/i&gt;. Como há pouquíssimas revistas de acesso aberto (como as da série &lt;a href="http://www.plos.org/" target="_blank"&gt;PLOS&lt;/a&gt;), há duas alternativas: ou você compra o artigo, que custa de U$ 20.00 para mais, ou você usa uma &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Virtual_private_network" target="_blank"&gt;conexão de rede privada virtual, VPN&lt;/a&gt;. Desse jeito, você navega como se você estivesse de dentro da USP.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/-4xUYB3Bne8g/ThT8zW3rieI/AAAAAAAABCI/fF1-REC98K4/s1600/mexendo_isi.png" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 286px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-4xUYB3Bne8g/ThT8zW3rieI/AAAAAAAABCI/fF1-REC98K4/s320/mexendo_isi.png" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5626399793735240162" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Verifique com sua universidade como fazê-lo, mas no caso da USP temos a sorte de estar tudo já bem mastigado: basta que você use o mesmo login e senha de seu e-mail @usp.br e configure a conexão em seu computador. Caso você não tenha e-mail @usp.br (o que é difícil, já que atualmente a política é obrigar os alunos a tê-lo), basta fazer o pedido de usuário para usar VPN &lt;a href="http://www.vpn.usp.br/" target="_blank"&gt;aqui&lt;/a&gt;. Para configurar, basta seguir pouquíssimos passos descritos nos tutoriais &lt;a href="http://www.cce.usp.br/?q=node/45" target="_blank"&gt;desta página&lt;/a&gt;. Para usuários de Fedora (como eu), basta utilizar o tutorial para RedHat. Tanto para Linux (Debian/Ubuntu e RedHat/Fedora) como para Windows eu testei e tudo funciona muitíssimo bem.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Após configurar tudo, você navega como se estivesse na USP: pode baixar artigos, utilizar serviços restritos, etc. Uma coisa que me intriga é a falta de divulgação deste serviço: sou eu ou quase ninguém sabe que a USP disponibiliza isso?&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Desculpem um &lt;i&gt;post&lt;/i&gt; tão exclusivo para o pessoal da USP. Para os de outras universidades, quaisquer dúvidas eu posso ajudá-los a buscar um serviço equivalente.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3417575435097031099?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3417575435097031099/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/conexao-cisco-vpn-com-uspnet.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3417575435097031099'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3417575435097031099'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/conexao-cisco-vpn-com-uspnet.html' title='Conexão VPN Cisco com a USPnet'/><author><name>Thiago Mosqueiro</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06350139622370222488</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/-4xUYB3Bne8g/ThT8zW3rieI/AAAAAAAABCI/fF1-REC98K4/s72-c/mexendo_isi.png' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6374520415749611430</id><published>2011-07-01T12:00:00.007-03:00</published><updated>2011-07-01T16:09:19.043-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='beamer'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='LaTeX'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='UCdL'/><title type='text'>Dicas para slides em LaTeX</title><content type='html'>&lt;div&gt;&lt;div style="text-align: right;"&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="color: rgb(51, 51, 51); font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 11px; line-height: 15px; "&gt;&lt;b&gt;Um Curso de \LaTeX&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: right;"&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="color: rgb(51, 51, 51); font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 11px; line-height: 15px; "&gt;&lt;b&gt;Edição n. 11&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="color: rgb(51, 51, 51); font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 11px; line-height: 15px; "&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/-6LOq1be-er8/Tg3gt9cI7jI/AAAAAAAAA-8/_Uk5TSvuXw0/s1600/buddypoke.gif" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 170px; height: 170px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-6LOq1be-er8/Tg3gt9cI7jI/AAAAAAAAA-8/_Uk5TSvuXw0/s320/buddypoke.gif" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5624398589846941234" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Criar apresentações sempre foi uma questão de inspiração para mim. Com o tempo, aprendi a relaxar um pouco os limites que o LaTeX impõe nesse processo. Seguem algumas dicas que coletei durante minhas experiências com &lt;b&gt;beamer&lt;/b&gt; (a classe mais utilizada para &lt;i&gt;slides&lt;/i&gt;) e que podem ser úteis de uma forma bem geral. A ideia é aumentar a qualidade gráfica das apresentações e fazer com que o LaTeX não limite sua exposição, mas ajude. Depois de aprender bem, você poderá ouvir comentários como "&lt;i&gt;uhm, nem parece LaTeX&lt;/i&gt;". Apenas leve na esportiva.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Antes de começar, um breve resumo do que se segue. Gostaria de apresentar a vocês soluções para (i) dividir seu slide em seções de forma organizada e simples, (ii) uniformizar espaçamento entre cada objeto de seus slides, (iii) escolher temas apropriados e, por fim, (iv) mostrar como criar caixas com qualidade vetorial sem utilizar ferramentas de edição gráfica. Abaixo está um exemplo que posso mostrar do resultado dessas dicas todas.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;a target="_blank" href="http://3.bp.blogspot.com/-Ib4AcQEkMuA/Tg3ZleuCo5I/AAAAAAAAA-0/U8J9bKWu0Mg/s1600/exemplo_slide.png" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 241px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-Ib4AcQEkMuA/Tg3ZleuCo5I/AAAAAAAAA-0/U8J9bKWu0Mg/s320/exemplo_slide.png" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5624390747580179346" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Use minipages à vontade&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Um ambiente muitíssimo útil para dividir seus slides em partes é o &lt;i&gt;minipage&lt;/i&gt;, já presente no LaTeX padrão. Ele é razoavelmente pouco explorado, embora não seja tão complicado de se utilizar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/-khk3Wu1Bn8I/Tg3ip8TuVsI/AAAAAAAAA_E/31qpPIQwDWU/s1600/exemplo_slide_exposto.png" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img style="float:right; margin:0 0 10px 10px;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 241px;" src="http://1.bp.blogspot.com/-khk3Wu1Bn8I/Tg3ip8TuVsI/AAAAAAAAA_E/31qpPIQwDWU/s320/exemplo_slide_exposto.png" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5624400719846987458" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Olhando o slide de exemplo que mostrei, podemos separá-lo em seções quadradas, cada uma delas representando um ambiente &lt;i&gt;minipage&lt;/i&gt; novo. Para ilustrar essas divisões, na figura ao lado tracei retas vermelhas para destacar as áreas de cada minipage. Uma vez que você tem o slide "bolado", fazer essas divisões é uma tarefa simples. O que resta é decidir quanto espaço cada região ocupa.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O ambiente &lt;i&gt;minipage&lt;/i&gt; funciona criando um tipo de espaço desconexo do resto. Seu único argumento define sua largura (tamanho na horizontal). Dois ambientes &lt;i&gt;minipage&lt;/i&gt; seguidos por uma linha em branco estão em linhas diferentes, &lt;i&gt;i.e.&lt;/i&gt;, o primeiro aparecerá sobre o segundo; se não houver linhas entre os ambientes, eles aparecerão lado a lado caso caibam em uma mesma linha da página. Então, por exemplo, podemos dividir uma parte de seu slide em duas "colunas", podemos usar&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;\begin{minipage}{0.49\textwidth}&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;COLUNA 1&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;\end{minipage}&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;\begin{minipage}{0.49\textwidth}&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;COLUNA 2&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;\end{minipage&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Para divisões mais complexas, basta inserir &lt;i&gt;minipages&lt;/i&gt; dentro de &lt;i&gt;minipages&lt;/i&gt;. Se você achar este método complicado, tente utilizá-lo e você verá que ele é mais fácil do que parece.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Uma sugestão que posso passar neste momento é &lt;i&gt;planejamento&lt;/i&gt;: antes de começar a fazer seus slides, planeje-os em uma folha de papel. Só depois programe. Pessoas que seguiram esta ideia conseguiram criar suas apresentações em tempo razoável, comparável - ou até menor - a softwares &lt;i&gt;&lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/WYSIWYG" target="_blank"&gt;WYSIWYG&lt;/a&gt;&lt;/i&gt;.&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Padronize seus espaços&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Cada item de seu slide deve ter uma separação de acordo com o contexto. Imagens, por exemplo, podem ser separadas por um pequeno espaço entre elas. Para tal, é recomendável utilizar a macro &lt;i&gt;\vspace&lt;/i&gt;, cujo único argumento é uma distância. Eu costumo criar um comando chamado &lt;i&gt;usualspace&lt;/i&gt;, por exemplo usando&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;\newcommand{\usualspace}{\vspace{0.3cm}}&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Dessa forma, fica padronizado &lt;i&gt;0.3cm&lt;/i&gt; como espaço entre meus objetos. Distâncias maiores são sempre múltiplos desse deslocamento. O valor é uma sugestão pessoal, mas o interessante é você descobrir um valor mágico pra você.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Escolha dos temas&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Antes do mais, &lt;i&gt;leia o manual&lt;/i&gt;. O Til Tantau, autor do Beamer e de outros projetos (PGF e TikZ também), teve um trabalho imenso de documentar de forma magnífica seus pacotes. Nada mais justo do que doar um pouco de seu tempo para aprender e aproveitar esse material.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Uma das características que modificam mais visivelmente a apresentação é o &lt;i&gt;tema escolhido&lt;/i&gt;. Vale lembrar que há combinações entre &lt;i&gt;theme&lt;/i&gt; e &lt;i&gt;color theme&lt;/i&gt;. Dependendo de suas escolhas, os resultados são bem diferentes. Ao utilizar um tema, você deve ter em mente qual será sua plateia: formalidades exigem temas com informação sobre você e seu grupo, infomalidade exige espaço para aproveitar a explicação. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Para iniciar sua escolha, teste essa &lt;a href="http://www.hartwork.org/beamer-theme-matrix/" target="_blank"&gt;matriz de temas&lt;/a&gt; em que são mostrados resultados da combinação entre &lt;i&gt;color themes&lt;/i&gt; (horizontal) e &lt;i&gt;themes&lt;/i&gt; (vertical).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Criando box com aspectos profissionais&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Informações principais devem ser colocadas em destaque para garantir que os ouvintes comprem a sua ideia. Uma das formas de conseguir fazer isso é utilizando &lt;b&gt;caixas&lt;/b&gt; coloridas e chamativas. Fazer isso no LaTeX não é uma tarefa difícil, mas fazer bem é outra história. A melhor forma que encontrei é utilizando um pacote interessantíssimo e que cada vez mais fará parte de minha rotina. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Trata-se do TikZ/PGF, outra invenção espetacular do Til Tantau. São pacotes que permitem criar figuras no LaTeX com macros bem avançadas. Veja exemplos do que se pode fazer com isso &lt;a href="http://www.texample.net/tikz/examples/" target="_blank"&gt;aqui&lt;/a&gt;. A ideia é simplificar a criação de fluxogramas, gráficos qualitativos, esquemas de grafos, modelagem, etc. O manual destes pacotes é muito ilustrativo e ensina o leitor resolvendo problemas bem próximos aos que nós encontramos no dia-a-dia.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Vou a seguir dar dois exemplos de como utilizar o TikZ e o PGF para criar essas caixas.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Primeiramente, vamos pensar em colocar referências. Pessoalmente, não consigo entender como pode ser útil adicionar referências em uma apresentação de slides da mesma forma como em livros/artigos: uma lista ao final de tudo. Aquilo não será aproveitado, ninguém vai anotar e as discussões já foram finalizadas há tempos. A forma que adoto é inserir referências em pequenas caixas ao longo da apresentação. Para tal, basta criar uma caixa discreta usando Tikz:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;div align="justify"&gt;\tikz&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;{&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;    \node [rectangle, thin, draw=&lt;u&gt;COR&lt;/u&gt;, font=\itshape]&lt;br /&gt;{\citacao{&lt;u&gt;Autor e Autor. Nome do Journal, vol:num, ano.&lt;/u&gt;} }&lt;br /&gt;}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Geralmente eu uso o &lt;i&gt;\citacao&lt;/i&gt; para formatar todas as referências de forma idêntica. A figura abaixo exemplifica o resultado.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="color: rgb(0, 0, 238); -webkit-text-decorations-in-effect: underline; "&gt;&lt;img src="http://4.bp.blogspot.com/-T8yutk3lRH4/Tg3VzH902kI/AAAAAAAAA-k/SxOScgCaNDI/s320/exemplo_quadro.png" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5624386583944026690" style="display: block; margin-top: 0px; margin-right: auto; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; text-align: center; cursor: pointer; width: 320px; height: 155px; " /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="color: rgb(0, 0, 238); -webkit-text-decorations-in-effect: underline; "&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/-T8yutk3lRH4/Tg3VzH902kI/AAAAAAAAA-k/SxOScgCaNDI/s1600/exemplo_quadro.png" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;De forma diferente, um quadro que exponha uma ideia central deve ser chamativo e ter cores fortes. Suponha então que você quer criar uma frase dentro de um quadro com borda mais forte e com um &lt;i&gt;dégradé&lt;/i&gt;. Para tal, basta formatar um pouquinho mais seu quadro e utilizar o PGF.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;div align="justify"&gt;    \tikz&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;    {&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;  \node [rectangle, minimum size=1cm, very thick, draw=&lt;u&gt;COR&lt;/u&gt;, top color=&lt;u&gt;COR-TOPO&lt;/u&gt;,&lt;br /&gt;  bottom color=&lt;u&gt;COR-EMABXIO&lt;/u&gt;, font=\itshape]&lt;br /&gt;{ &lt;u&gt;TEXTO PRINCIPAL&lt;/u&gt; };&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;    }&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;No exemplo abaixo, eu utilizei como &lt;i&gt;bottom color &lt;/i&gt;a combinação &lt;i&gt;yellow!80!black!30&lt;/i&gt; e como &lt;i&gt;top color&lt;/i&gt; a cor branca. A cor da borda foi verde mesmo.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/-P49msL9MOo8/Tg3YD11UQAI/AAAAAAAAA-s/WJoL1viewxM/s1600/exemplo_quadro_2.png" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 44px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-P49msL9MOo8/Tg3YD11UQAI/AAAAAAAAA-s/WJoL1viewxM/s320/exemplo_quadro_2.png" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5624389070157529090" /&gt;&lt;/a&gt;O resto vai de sua imaginação. Por exemplo, uma boa pedida é fazer bordas arredondadas. Para tal, teste o código acima adicionando nas opções do nó &lt;i&gt;rounded corners = 3mm&lt;/i&gt;. E que tal se em vez de a borda ser uma linha sólida, colocarmos uma linha tracejada? Basta usar a opção &lt;i&gt;dashed&lt;/i&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;i style="text-decoration: underline; "&gt;Sugestão&lt;/i&gt;: você pode criar uma ambiente já pronto pra implementar essas caixas. Que tal? Poste sua ideia.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Últimos comentários&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Espero que estas dicas ajudem de qualquer forma. Mais pra frente devo fornecer alguns códigos em conjunto com imagens de seus resultados em apresentações que eu utilizei para ficar mais claro como utilizar as ferramentas sugeridas.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Se tiver dúvidas, sugestões ou quer contribuir com sua experiência, deixe um comentário :)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6374520415749611430?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6374520415749611430/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/dicas-para-slides-em-latex.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6374520415749611430'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6374520415749611430'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/dicas-para-slides-em-latex.html' title='Dicas para slides em LaTeX'/><author><name>Thiago Mosqueiro</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06350139622370222488</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/-6LOq1be-er8/Tg3gt9cI7jI/AAAAAAAAA-8/_Uk5TSvuXw0/s72-c/buddypoke.gif' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2931270549564827480</id><published>2011-07-01T00:46:00.004-03:00</published><updated>2011-07-01T00:54:37.075-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>Google+, mais uma vez repensando a internet</title><content type='html'>&lt;a target="_blank" href="http://bobolhando.com.br/wp-content/uploads/2011/06/google-plus-convite-desbloquear.png" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 256px; height: 256px;" src="http://bobolhando.com.br/wp-content/uploads/2011/06/google-plus-convite-desbloquear.png" border="0" alt="" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Google+&lt;/b&gt; me parece uma bela evolução do &lt;b&gt;Wave&lt;/b&gt;. Pensei nisso depois de ver a grande propaganda desse novo serviço: "real-life sharing rethought for the web". A palavra chave disso é o "repensado".&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A ideia original do wave era essa: repensar a forma como os e-mails funcionam. Algo como "e-mails foram criados na época em que computadores ocupavam salas inteiras, por que hoje deveriam funcionar da mesma forma?". Pra mim, o Wave continua sendo sensacional e sem igual para usos diversos, inclusive acadêmicos - imagine, por exemplo, reuniões todas documentadas e realizadas em waves. É uma pena que simplesmente não pegou.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Parece que com o g+ pode ocorrer de forma diferente. Diversas características que contribuíram seminalmente para a grande falha do Wave nem deixam vestígios no g+ (velocidade, complexidade, integração, ...). Os pontos positivos parecem continuar, dentre eles a inovação na forma como vemos as redes sociais. Para exemplificar isso, vejemos o Hangout: chat em grupo com texto, webcam, mic. Isso integrado com serviços como o Youtube. Pra mim, simplesmente perfeito.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vale comentar que ainda mais vem por aí: notou que no gmail, aquela barrinha superior agora apresenta coisas do g+? Isso se deve a atualizações que estão por vir e são testadas em grupos de usuários (&lt;a href="http://googleblog.blogspot.com/2011/06/evolving-google-design-and-experience.html" target="_blank"&gt;veja este post&lt;/a&gt;).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Eu estou bastante animado com o g+ e gostaria muito que mais pessoas passassem a fazer parte. Uma pena que eu fiquei igualmente animado com o Wave ¬¬&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O que vocês acharam do serviço? Quantos estão ainda esperando pelo convite?&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2931270549564827480?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2931270549564827480/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/google-mais-uma-vez-repensando-internet.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2931270549564827480'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2931270549564827480'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/07/google-mais-uma-vez-repensando-internet.html' title='Google+, mais uma vez repensando a internet'/><author><name>Thiago Mosqueiro</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06350139622370222488</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6858757776147186740</id><published>2011-06-24T16:15:00.001-03:00</published><updated>2011-06-24T16:25:55.178-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='random'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='charadas'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Computação'/><title type='text'>Matemática Geek: Cubos de Rubik</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Um grupo de professores da Universidade de Kent resolveram um problema que estava em aberto sobre o famoso cubo que quase todo nerd adora.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Usando um algoritmo eles mostraram que qualquer posição inicial pode ser resolvida em menos de 20 passos. A prova foi realizada utilizando muito tempo de computadores da Google para computar todas as 43,252,003,274,489,856,000 posições possíveis do cubo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O time de pesquisadores explica em sua página alguns detalhes sobre o problema&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;"Qualquer pessoa que resolve o cubo utiliza algum algoritmo para poder resolvê-lo. Um algoritmo pode servir para resolver a face do topo, depois outro para resolver as arestas centrais, etc. Existem muitos algoritmos diferentes variando em complexidade e número de movimentos requeridos, mas aqueles que podem ser memorizados por um mortal costumam requerer mais de 40 movimentos".&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;Para quem se interessou seguem alguns links&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.kent.edu/math/events/newsdetail.cfm?newsitem=86D0C7B0-EAC2-8AEB-5F102F716979BBE1"&gt;Matéria na página da Universidade de Kent&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.cube20.org/"&gt;Página do grupo de pesquisadores envolvidos&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até a próxima&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6858757776147186740?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6858757776147186740/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/06/matematica-geek-cubos-de-rubik.html#comment-form' title='5 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6858757776147186740'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6858757776147186740'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/06/matematica-geek-cubos-de-rubik.html' title='Matemática Geek: Cubos de Rubik'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>5</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2113207155413644368</id><published>2011-06-18T08:59:00.002-03:00</published><updated>2011-06-18T08:59:47.644-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><title type='text'>Uma aula de lógica</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Todo acadêmico deveria conhecer:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="349" src="http://www.youtube.com/embed/Owxt5TUJKVA" width="425"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2113207155413644368?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2113207155413644368/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/06/uma-aula-de-logica.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2113207155413644368'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2113207155413644368'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/06/uma-aula-de-logica.html' title='Uma aula de lógica'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://img.youtube.com/vi/Owxt5TUJKVA/default.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-1148331191869524183</id><published>2011-06-17T11:57:00.000-03:00</published><updated>2011-06-17T11:57:09.904-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='música'/><title type='text'>Instrumentos de uma orquestra</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Para tirar um pouco as teias de aranha que já estão se formando nesse blog e dar uma quebrada nos posts de matemática, queria, entre outras coisas, compartilhar esse link que recebi por e-mail, muito interessante.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Basicamente, é apenas uma animação que mostra o posicionamento e os instrumentos que compõem uma orquestra sinfônica.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://draft.blogger.com/goog_771777603"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;&lt;a href="http://www.fsspx-brasil.com.br/mjcb/downloads/Orquestra_sinfonica.swf"&gt;Link aqui.&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Na verdade, o compositor americano &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Benjamin_britten"&gt;Benjamin Britten&lt;/a&gt; (1913-1976) compôs uma música inteira com este mesmo propósito pedagógico: "Variações sobre um tema de Purcell" ou também chamada de "Guia dos Jovens para a Orquestra". No Youtube existem várias execuções diferentes desta peça, vou colocar a versão tocada pela Orquestra Sinfônica de Londres aqui:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;Parte 1&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="349" src="http://www.youtube.com/embed/kR9nDnyIhAU" width="425"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;Parte 2&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="349" src="http://www.youtube.com/embed/Bi0DQNd6bCc" width="425"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Por fim, como sempre, a Wikipédia (em inglês) também tem um ótimo &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Orchestra"&gt;texto sobre o assunto&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-1148331191869524183?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/1148331191869524183/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/06/instrumentos-de-uma-orquestra.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1148331191869524183'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1148331191869524183'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/06/instrumentos-de-uma-orquestra.html' title='Instrumentos de uma orquestra'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://img.youtube.com/vi/kR9nDnyIhAU/default.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-1154177934017426786</id><published>2011-05-22T20:48:00.001-03:00</published><updated>2011-05-22T21:03:11.247-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><title type='text'>Matemática em filmes</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Recentemente, mostramos &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2011/03/o-teorema-de-futurama.html"&gt;aqui&lt;/a&gt; como que um roteirista do Futurama provou um teorema para utilizá-lo na série.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Todo mundo já deve ter visto um quadro-negro cheio de fórmulas aleatórias em algum filme, ou mesmo assistido a algum episódio da série &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Numb3rs"&gt;Numb3rs&lt;/a&gt;, na qual um professor de matemática utiliza seus dons para ajudar a resolver crimes.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Você tem uma ideia de quantos filmes possuem alguma passagem matemática em suas cenas? &lt;a href="http://www.math.harvard.edu/%7Eknill/"&gt;Oliver Knill&lt;/a&gt;, um pesquisador em Sistemas Dinâmicos de Harvard, montou uma lista bem interessante:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://www.math.harvard.edu/%7Eknill/mathmovies/index.html"&gt;http://www.math.harvard.edu/~knill/mathmovies/index.html&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Neste link, o professor separou diversos filmes com aparições matemáticas, desde a hilária cena na qual Pinóquio abusa de artimanhas lógicas para não mentir (do filme Shrek)&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" src="http://www.youtube.com/embed/me0pLNnk1hM" frameborder="0" height="390" width="480"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;até a uma demonstração do &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Snake_lemma"&gt;Snake Lemma&lt;/a&gt;, no filme &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/It%27s_My_Turn_%28film%29"&gt;It's My Turn&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" src="http://www.youtube.com/embed/etbcKWEKnvg" frameborder="0" height="390" width="480"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Ah! Bem em baixo da &lt;a href="http://www.math.harvard.edu/%7Eknill/mathmovies/index.html"&gt;página&lt;/a&gt;, também tem outros links interessantes. É isso!&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-1154177934017426786?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/1154177934017426786/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/05/matematica-em-filmes.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1154177934017426786'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1154177934017426786'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/05/matematica-em-filmes.html' title='Matemática em filmes'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://img.youtube.com/vi/me0pLNnk1hM/default.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-775616952708462920</id><published>2011-05-15T23:42:00.000-03:00</published><updated>2011-05-15T23:42:06.941-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 12</title><content type='html'>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/-ubKDU2dRQ00/TdCOyeMlM1I/AAAAAAAAAT4/g37wu06PcEU/s1600/peano.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="250" src="http://3.bp.blogspot.com/-ubKDU2dRQ00/TdCOyeMlM1I/AAAAAAAAAT4/g37wu06PcEU/s320/peano.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Space-filling_curve"&gt;Clique!&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-775616952708462920?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/775616952708462920/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/05/para-rir-ou-para-chorar-parte-12.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/775616952708462920'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/775616952708462920'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/05/para-rir-ou-para-chorar-parte-12.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 12'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/-ubKDU2dRQ00/TdCOyeMlM1I/AAAAAAAAAT4/g37wu06PcEU/s72-c/peano.png' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-29252545475838714</id><published>2011-05-03T09:37:00.000-03:00</published><updated>2011-05-03T09:37:37.083-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><title type='text'>Entrevista com o Perelman</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;O site MathDL publicou uma notícia legal com uma mini-entrevista com o matemático russo Grigori Perelman (só aquele cara que resolveu a conjectura de Poincaré =P).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A entrevista é bem interessante o link é esse&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://mathdl.maa.org/mathDL/?pa=mathNews&amp;sa=view&amp;newsId=1105"&gt;MathDL - Perelman Calls Poincare Conjecture "Formula of the Universe"&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até a próxima.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-29252545475838714?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/29252545475838714/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/05/entrevista-com-o-perelman.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/29252545475838714'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/29252545475838714'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/05/entrevista-com-o-perelman.html' title='Entrevista com o Perelman'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2876405281672122253</id><published>2011-04-16T15:56:00.003-03:00</published><updated>2011-04-24T10:32:54.096-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>Uma aplicação inusitada do Teorema 90 de Hilbert</title><content type='html'>Quem já estudou um pouco de Teoria de Galois, talvez já tenha ouvido falar sobre o Teorema 90 de Hilbert. Se você nunca ouviu falar, fique calmo que o teorema é muito simples. Este teorema, que é útil em alguns aspectos dentro da Teoria de Galois, pode ser aplicado de uma maneira muito surpreendente num problema de matemática elementar. Mais especificamente, podemos usá-lo para obter a forma parametrizada das triplas pitagóricas!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;É preciso que você saiba um pouquinho de Teoria de Corpos para entender este texto. Antes de enunciar o teorema mencionado acima, precisamos de uma definição. Vamos assumir, daqui em diante, que &lt;b&gt;todos&lt;/b&gt; os corpos mencionados têm característica 0, i.e., são extensões de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cmathbb%7BQ%7D" title="\mathbb{Q}" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Definição.&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L/K" title="\inline L/K" /&gt; uma extensão finita e Galois de corpos e sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma_1,%5Cldots,%5Csigma_n" title="\inline \sigma_1,\ldots,\sigma_n" /&gt; todos os automorfismos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L" title="\inline L" /&gt; que fixam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20K" title="\inline K" /&gt;. Dado um elemento &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Calpha%5Cin%20L" title="\inline \alpha\in L" /&gt;, definimos sua &lt;b&gt;norma&lt;/b&gt; (sobre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20K" title="\inline K" /&gt;) como&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?N_%7BL/K%7D%28%5Calpha%29=%5Csigma_1%28%5Calpha%29%5Ccdots%5Csigma_n%28%5Calpha%29%5Ctext%7B.%7D" title="N_{L/K}(\alpha)=\sigma_1(\alpha)\cdots\sigma_n(\alpha)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Por exemplo, suponha &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20K=%5Cmathbb%7BQ%7D" title="\inline K=\mathbb{Q}" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L=%5Cmathbb%7BQ%7D%28i%29" title="\inline L=\mathbb{Q}(i)" /&gt;. Os automorfismos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L" title="\inline L" /&gt; sobre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20K" title="\inline K" /&gt; são nada mais que a identidade e a conjugação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a+ib%20%5Cmapsto%20a-ib" title="\inline a+ib \mapsto a-ib" /&gt;. Então, dado um elemento &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Calpha=a+ib%20%5Cin%20%5Cmathbb%7BQ%7D%28i%29" title="\inline \alpha=a+ib \in \mathbb{Q}(i)" /&gt;, temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N_%7BL/K%7D%28a+ib%29=%28a+ib%29%28a-ib%29=a%5E2+b%5E2" title="\inline N_{L/K}(a+ib)=(a+ib)(a-ib)=a^2+b^2" /&gt;. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que, neste caso, a norma de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Calpha" title="\inline \alpha" /&gt; é um elemento de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BQ%7D" title="\inline \mathbb{Q}" /&gt;. Isto não é mera coincidência. Esta propriedade é um dos motivos pelo qual esta função é muito útil. Como a demonstração é bem simples, vou fazer logo abaixo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Lema. &lt;/b&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L/K" title="\inline L/K" /&gt; uma extensão finita e Galois de corpos e sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma_1,%5Cldots,%5Csigma_n" title="\inline \sigma_1,\ldots,\sigma_n" /&gt; todos os automorfismos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L" title="\inline L" /&gt; que fixam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20K" title="\inline K" /&gt;. Então, dado &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Calpha%5Cin%20L" title="\inline \alpha\in L" /&gt;, temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N_%7BL/K%7D%28%5Calpha%29%5Cin%20K" title="\inline N_{L/K}(\alpha)\in K" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração.&lt;/i&gt; Os automorfismos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma_1,%5Cldots,%5Csigma_n" title="\inline \sigma_1,\ldots,\sigma_n" /&gt; são nada mais que os elementos do grupo de Galois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20G=%5Ctext%7B%5Crm%20Gal%7D%28L/K%29" title="\inline G=\text{\rm Gal}(L/K)" /&gt;. É um fato geral da Teoria de Grupos que, dado um grupo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20H" title="\inline H" /&gt; e um elemento &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20h%5Cin%20H" title="\inline h\in H" /&gt;, o mapa&amp;nbsp; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x%5Cmapsto%20h%5Ccdot%20x" title="\inline x\mapsto h\cdot x" /&gt; apenas permuta os elementos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20H" title="\inline H" /&gt;. Logo, dado &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma%5Cin%20G" title="\inline \sigma\in G" /&gt;, temos que&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Csigma%28N_%7BL/K%7D%28%5Calpha%29%29=%5Csigma%5Ccirc%20%5Csigma_1%28%5Calpha%29%20%5Ccdots%20%5Csigma%5Ccirc%20%5Csigma_n%28%5Calpha%29%20=%20%5Csigma_%7B%5Ctau%281%29%7D%28%5Calpha%29%20%5Ccdots%20%5Csigma_%7B%5Ctau%28n%29%7D%28%5Calpha%29=N_%7BL/K%7D%28%5Calpha%29%5Ctext%7B,%7D" title="\sigma(N_{L/K}(\alpha))=\sigma\circ \sigma_1(\alpha) \cdots \sigma\circ \sigma_n(\alpha) = \sigma_{\tau(1)}(\alpha) \cdots \sigma_{\tau(n)}(\alpha)=N_{L/K}(\alpha)\text{,}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctau" title="\inline \tau" /&gt; é a permutação induzida por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" title="\inline \sigma" /&gt;. Isto quer dizer que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N_%7BL/K%7D%28%5Calpha%29" title="\inline N_{L/K}(\alpha)" /&gt; é fixado por todo automorfismo de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L" title="\inline L" /&gt; sobre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20K" title="\inline K" /&gt; e, portanto (Teorema Fundamental), deve pertencer a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20K" title="\inline K" /&gt;.&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Csquare" title="\square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Observação&lt;/b&gt;. Estou assumindo aqui que as extensões são Galois, tanto na definição quanto no lema. É importante ressaltar que a definição e o lema funcionam ainda pra qualquer extensão separável de corpos (neste caso, não consideramos mais os elementos do grupo de Galois, e sim as imersões de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?K" title="K" /&gt; no fecho algébrico de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?L" title="L" /&gt;). No entanto, a demonstração não é tão curta quanto esta.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ok, então o que diz, afinal, o Teorema 90 de Hilbert? Basicamente, este teorema caracteriza os elementos de norma 1 numa extensão cíclica (isto é, uma extensão Galois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L/K" title="\inline L/K" /&gt; cujo grupo de Galois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20G=%5Ctext%7B%5Crm%20Gal%7D%28L/K%29" title="\inline G=\text{\rm Gal}(L/K)" /&gt; é cíclico).&lt;br /&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema 90 de Hilbert.&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20L/%20K" title="\inline L/ K" /&gt; uma extensão finita cíclica e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" title="\inline \sigma" /&gt; um gerador de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctext%7B%5Crm%20Gal%7D%28L/K%29" title="\inline \text{\rm Gal}(L/K)" /&gt;. Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Calpha%5Cin%20L" title="\inline \alpha\in L" /&gt;. Então&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?N_%7BL/K%7D%28%5Calpha%29=1%20%5Ciff%20%5Calpha=%5Cfrac%7B%5Cbeta%7D%7B%5Csigma%28%5Cbeta%29%7D%5Ctext%7B,%20%7D%5C%20%5C%20%5Cbeta%5Cin%20L" title="N_{L/K}(\alpha)=1 \iff \alpha=\frac{\beta}{\sigma(\beta)}\text{, }\ \ \beta\in L" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Observe que a implicação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28%5CLeftarrow%29" title="\inline (\Leftarrow)" /&gt; é trivial. Não vou demonstrar este teorema aqui, mas você pode encontrar a demonstração em qualquer bom livro de Álgebra (e.g. Lang) que contenha Teoria de Galois. Isto é o bastante, vamos à aplicação inusitada.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema.&lt;/b&gt; Os inteiros &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x,y,z" title="\inline x,y,z" /&gt; satisfazem a equação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x%5E2+y%5E2=z%5E2" title="\inline x^2+y^2=z^2" /&gt; se, e somente se, existem inteiros &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m" title="\inline m" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; tais que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28x,y,z%29" title="\inline (x,y,z)" /&gt; é proporcional a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28m%5E2-n%5E2,2mn,m%5E2+n%5E2%29" title="\inline (m^2-n^2,2mn,m^2+n^2)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração.&lt;/i&gt; Utilizaremos a extensão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BQ%7D%28i%29/%5Cmathbb%7BQ%7D" title="\inline \mathbb{Q}(i)/\mathbb{Q}" /&gt;. O grupo de Galois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20G=%5Ctext%7B%5Crm%20Gal%7D%28%5Cmathbb%7BQ%7D%28i%29/%5Cmathbb%7BQ%7D%29" title="\inline G=\text{\rm Gal}(\mathbb{Q}(i)/\mathbb{Q})" /&gt; tem dois elementos e é gerado pela conjugação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma:%20a+ib%5Cmapsto%20a-ib" title="\inline \sigma: a+ib\mapsto a-ib" /&gt;. Seja&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Calpha=%5Cfrac%7Bx+iy%7D%7Bz%7D%20%5Cin%20%5Cmathbb%7BQ%7D%28i%29%5Ctext%7B.%7D" title="\alpha=\frac{x+iy}{z} \in \mathbb{Q}(i)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Como&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?N_%7B%5Cmathbb%7BQ%7D%28i%29/%5Cmathbb%7BQ%7D%7D%28%5Calpha%29=%5Cfrac%7Bx+iy%7D%7Bz%7D%5Ccdot%20%5Cfrac%7Bx-iy%7D%7Bz%7D=%5Cfrac%7Bx%5E2+y%5E2%7D%7Bz%5E2%7D=1%5Ctext%7B,%7D" title="N_{\mathbb{Q}(i)/\mathbb{Q}}(\alpha)=\frac{x+iy}{z}\cdot \frac{x-iy}{z}=\frac{x^2+y^2}{z^2}=1\text{,}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;temos que existe &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cbeta%5Cin%20%5Cmathbb%7BQ%7D%28i%29" title="\inline \beta\in \mathbb{Q}(i)" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Calpha=%5Cbeta/%5Csigma%28%5Cbeta%29" title="\inline \alpha=\beta/\sigma(\beta)" /&gt;. Tome &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Cin%20%5Cmathbb%7BZ%7D" title="\inline k\in \mathbb{Z}" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Cbeta%5Cin%20%5Cmathbb%7BZ%7D[i]" title="\inline k\beta\in \mathbb{Z}[i]" /&gt;, digamos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Cbeta=m+in" title="\inline k\beta=m+in" /&gt;, com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m,n%5Cin%20%5Cmathbb%7BZ%7D" title="\inline m,n\in \mathbb{Z}" /&gt;. Então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20%5Cfrac%7Bx+iy%7D%7Bz%7D=%5Calpha&amp;amp;=%5Cfrac%7B%5Cbeta%7D%7B%5Csigma%28%5Cbeta%29%7D=%5Cfrac%7Bk%5Cbeta%7D%7B%5Csigma%28k%5Cbeta%29%7D=%5Cfrac%7Bm+in%7D%7Bm-in%7D=%5Cfrac%7B%28m+in%29%5E2%7D%7Bm%5E2+n%5E2%7D%5C%5C&amp;amp;=%5Cfrac%7Bm%5E2-n%5E2%20+%20i%282mn%29%7D%7Bm%5E2+n%5E2%7D%5Ctext%7B.%7D%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} \frac{x+iy}{z}=\alpha&amp;amp;=\frac{\beta}{\sigma(\beta)}=\frac{k\beta}{\sigma(k\beta)}=\frac{m+in}{m-in}=\frac{(m+in)^2}{m^2+n^2}\\&amp;amp;=\frac{m^2-n^2 + i(2mn)}{m^2+n^2}\text{.} \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Ou seja, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x/z=m%5E2-n%5E2/%28m%5E2+n%5E2%29" title="\inline x/z=m^2-n^2/(m^2+n^2)" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20y/z=2mn/%28m%5E2+n%5E2%29" title="\inline y/z=2mn/(m^2+n^2)" /&gt; e, portanto, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28x,y,z%29" title="\inline (x,y,z)" /&gt; é proporcional a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28m%5E2-n%5E2,2mn,m%5E2+n%5E2%29" title="\inline (m^2-n^2,2mn,m^2+n^2)" /&gt;. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Csquare" title="\square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Por hoje é só. Até.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2876405281672122253?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2876405281672122253/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/04/uma-aplicacao-inusitada-do-teorema-90.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2876405281672122253'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2876405281672122253'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/04/uma-aplicacao-inusitada-do-teorema-90.html' title='Uma aplicação inusitada do Teorema 90 de Hilbert'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2442064329809400945</id><published>2011-03-30T00:39:00.000-03:00</published><updated>2011-03-30T00:39:47.930-03:00</updated><title type='text'>Rodrigo Fonseca: Editores UML</title><content type='html'>&lt;a href="http://rodrigo-fonseca.blogspot.com/2009/01/editores-uml.html#links"&gt;Rodrigo Fonseca: Editores UML&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2442064329809400945?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='related' href='http://rodrigo-fonseca.blogspot.com/2009/01/editores-uml.html#links' title='Rodrigo Fonseca: Editores UML'/><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2442064329809400945/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/rodrigo-fonseca-editores-uml.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2442064329809400945'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2442064329809400945'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/rodrigo-fonseca-editores-uml.html' title='Rodrigo Fonseca: Editores UML'/><author><name>Rodrigo Fonseca</name><uri>https://profiles.google.com/102492350901484621536</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='//lh6.googleusercontent.com/-G7igsbdeKBU/AAAAAAAAAAI/AAAAAAAAArU/KhvleoGhGOk/s512-c/photo.jpg'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5976127743916224017</id><published>2011-03-27T22:58:00.001-03:00</published><updated>2011-03-27T22:59:16.516-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>O Teorema de Futurama</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Minha descoberta do dia. Você sabia que existe um teorema em Teoria de Grupos provado apenas para resolver um problema criado na série &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Futurama"&gt;Futurama?&lt;/a&gt; Quem demonstrou o teorema foi o próprio escritor do episódio &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ken_Keeler"&gt;Ken Keeler&lt;/a&gt;, que, além  de escrever roteiros de sitcoms, é PhD em Matemática Aplicada, formado em  Harvard.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Tanto o problema quanto a sua demonstração estão numa página da Wikipédia:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Futurama_theorem"&gt;http://en.wikipedia.org/wiki/Futurama_theorem&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A demonstração também foi apresentada no próprio episódio (clique na imagem abaixo para ampliar).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://pool.theinfosphere.org/images/4/4e/Prisoner_of_Benda_Theorem_on_Chalkboard.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img src="http://pool.theinfosphere.org/images/4/4e/Prisoner_of_Benda_Theorem_on_Chalkboard.png" height="180" width="320" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;Achei no YouTube um video legal com alguns cortes do episódio e que também explica o problema:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;a href="http://www.youtube.com/watch?v=8M4dUj7vZJc&amp;amp;annotation_id=annotation_24473&amp;amp;feature=iv"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" src="http://www.youtube.com/embed/8M4dUj7vZJc" title="YouTube video player" frameborder="0" height="390" width="640"&gt;&lt;/iframe&gt; &lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O teorema é simples, mas isso tudo não é muito legal? :D&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Obs.:&lt;/b&gt; Vi originalmente no &lt;a href="http://mathfail.com/"&gt;http://mathfail.com/&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5976127743916224017?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5976127743916224017/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/o-teorema-de-futurama.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5976127743916224017'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5976127743916224017'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/o-teorema-de-futurama.html' title='O Teorema de Futurama'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://img.youtube.com/vi/8M4dUj7vZJc/default.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7694836498004791528</id><published>2011-03-26T21:06:00.005-03:00</published><updated>2011-04-03T22:06:27.474-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='medida'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='dinâmica'/><title type='text'>O Teorema de Recorrência de Poincaré</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;E aí galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Hoje vou provar um teorema que é bem fácil de se provar e é extremamente interessante. para entender a demonstração você precisará conhecer simplesmente as definições básicas de teoria da medida, como o que é uma &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sigma-" /&gt;álgebra, um espaço mensurável e uma função mensurável.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos lá.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema:&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (X,\Sigma,\mu)" /&gt; um espaço de medida &lt;b&gt;finita&lt;/b&gt; e seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f:X\to X" /&gt; uma função que preserva a medida, isso é, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f" /&gt; é mensurável e para todo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E\in\Sigma" /&gt;, temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \mu(f^{-1}(E))=\mu(E)" /&gt;, então para todo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E\in\Sigma" /&gt; o conjunto&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B=\{x\in E\mid \exists n_0\in\mathbb{N}\text{ tal que }f^k(x)\notin E\;\forall k\geq n_0\}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Tem medida nula.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ou seja o teorema diz que quase todo ponto de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E" /&gt; retorna infinitas vezes via &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f" /&gt; para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;b&gt;Demonstração:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Primeiro note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline B=E-\bigcap_{n=1}^\infty\bigcup_{k\geq n}f^{-k}(E)" /&gt;. Denotando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline A_n=\bigcup_{k\geq n}f^{-k}(E)" /&gt;, note que se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline n_1\geq n_2" /&gt;, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline A_{n_1}\subset A_{n_2}" /&gt;, mais que isso temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline A_{i}=f^{i-j}A_{j}" /&gt;, logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \mu(A_i)=\mu(A_j)" /&gt; pela invariância de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f" /&gt; pela medida.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Além disso note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E\subset A_0" /&gt;, com isso conseguimos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \mu(E-A_n)\leq\mu(A_0-A_n)=\mu(A_0)-\mu(A_n)=0" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(Note que agora usamos fortemente o fato de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline X" /&gt; ter medida finita, senão poderíamos estar subtraindo infinitos o que não faria sentido.)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \mu(E-A_n)=0\;\forall n\in\mathbb{N}" /&gt; e então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mu(B)=\mu(E-\bigcap_{n\geq0}A_n)=\mu(\bigcup_{n\geq0}E-A_n)=0" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Como queríamos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Esse teorema é bem legal, ele é um indício de que transformações que preservam alguma medida tem uma dinâmica mais interessante (uma dinâmica sem recorrência não tem muita graça já que as coisas só se espalham) e acho que esse teorema por ser muito velho, hehe, foi uma das motivações para se desenvolver &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ergodic_theory"&gt;teoria ergódica&lt;/a&gt;, pelo menos foi o que eu li por aí. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mesmo assim o teorema é legal por si só, espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Abraço&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7694836498004791528?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7694836498004791528/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/o-teorema-de-recorrencia-de-poincare.html#comment-form' title='6 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7694836498004791528'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7694836498004791528'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/o-teorema-de-recorrencia-de-poincare.html' title='O Teorema de Recorrência de Poincaré'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>6</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-291707610610731738</id><published>2011-03-13T15:00:00.003-03:00</published><updated>2011-03-13T15:12:54.944-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ciência'/><title type='text'>Notícia Expressa: Alvin e os Esquilos - roedores que cantam podem ser realidade</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_IevxmqX3VMs/S_BjcREhAdI/AAAAAAAAAPw/ZTUzInYdlwg/s1600/612008024302.jpg"&gt;&lt;img style="float: left; margin: 0pt 10px 10px 0pt; cursor: pointer; width: 280px; height: 211px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_IevxmqX3VMs/S_BjcREhAdI/AAAAAAAAAPw/ZTUzInYdlwg/s1600/612008024302.jpg" alt="" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;Você certamente já viu o desenho, filme ou ouviu falar sobre &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Alvin_e_os_Esquilos"&gt;Alvin e os Esquilos&lt;/a&gt;: esquilos com uma impressionante habilidade vocal. Bem, este desenho é a primeira coisa que me veio à mente quando li que &lt;span style="font-weight: bold;"&gt;cientistas japoneses estão ensinando ratos a cantar&lt;/span&gt;, utilizando engenharia genética. Na verdade, cantar como pássaros, não como humanos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É claro que fazer os ratos cantarem não é o objetivo da pesquisa (tenho minhas dúvidas...), e sim descobrir propriedades genéticas sobre a origem da linguagem humana. A notícia completa você pode conferir&lt;span style="font-size:130%;"&gt; &lt;a href="http://www.cienciahoje.pt/index.php?oid=47851&amp;amp;op=all"&gt;neste link aqui&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-291707610610731738?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/291707610610731738/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/noticia-expressa-alvin-e-os-esquilos.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/291707610610731738'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/291707610610731738'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/noticia-expressa-alvin-e-os-esquilos.html' title='Notícia Expressa: Alvin e os Esquilos - roedores que cantam podem ser realidade'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_IevxmqX3VMs/S_BjcREhAdI/AAAAAAAAAPw/ZTUzInYdlwg/s72-c/612008024302.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5227810470684804711</id><published>2011-03-13T12:54:00.000-03:00</published><updated>2011-03-13T12:54:42.352-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><title type='text'>União dos Blogs de Matemática</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá! Estamos meio sumidos, é verdade. A frequência de postagens diminuiu drasticamente, mas espero que isso acabe em breve.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Enquanto isso, tive uma ótima notícia ao perceber que uma ideia que eu julgava interessante há tempos foi concretizada: é o site &lt;a href="http://ubmatematica.blogspot.com/"&gt;União dos Blogs de Matemática&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/--Gne4AEKR1E/TW73BI0irSI/AAAAAAAAAAw/M6VtwQzMAh0/s1600/Banner_UBM_900.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="76" src="http://3.bp.blogspot.com/--Gne4AEKR1E/TW73BI0irSI/AAAAAAAAAAw/M6VtwQzMAh0/s320/Banner_UBM_900.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Assim, como o &lt;a href="http://scienceblogs.com.br/"&gt;Science Blogs Brasil&lt;/a&gt;, acredito que a UBM pode realizar um importante papel, centralizando os diversos blogs de Matemática numa única página.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Mesmo o LeGauss não sendo um blog apenas sobre Matemática, esta é, com certeza, a maior sessão deste blog. Por isso nos sentimos honrados em sermos convidados para participar da UBM. E se você está procurando outros blogs com conteúdo matemático, dê uma passada lá.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Até.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5227810470684804711?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5227810470684804711/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/uniao-dos-blogs-de-matematica.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5227810470684804711'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5227810470684804711'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/uniao-dos-blogs-de-matematica.html' title='União dos Blogs de Matemática'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/--Gne4AEKR1E/TW73BI0irSI/AAAAAAAAAAw/M6VtwQzMAh0/s72-c/Banner_UBM_900.png' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5685304682955389309</id><published>2011-03-05T03:55:00.022-03:00</published><updated>2011-03-07T02:34:01.351-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Física'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra linear'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Cálculo'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'>Decomposição Primária e EDO's</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;E aí galerinha do LeGauss&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Conforme os estudos vão ficando mais tensos os post vão ficando mais escassos hehe, mas vou tentar me policiar para postar mais (agora que as aulas estão começando etc).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Nesse post vou provar o que é basicamente o teorema da decomposição primária e usar isso para provar que o espaço de soluções de uma EDO de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline n" /&gt; linear com coeficientes constantes tem dimensão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline n" /&gt;, o que é na verdade uma aplicação legal do teorema de decomposição primária.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Eu tentei explicar tudo bem direitinho (quando não expliquei deixei claro o que estava assumindo) durante o post, principalmente coisas que são "assumidas" (na verdade completamente omitidas) na maioria dos livros de cálculo e EDO's que você vê por aí, esse teorema é bem fundamental, então se você assume muitas coisas tudo parece besteira. É normal você perguntar "Qual é a solução de uma EDO desse tipo?" para uma pessoa e ela saber responder, mas como viu um método bem &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ad_hoc"&gt;ad hoc&lt;/a&gt; (thumbs up para o meu latim xD) de como encontrar a solução, não saber justificar por que &lt;b&gt;todas&lt;/b&gt; soluções são realmente dadas por aquela forma. É nesse sentido que esse teorema é legal.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Depois desse papo vamos à matemática.&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Teorema&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline T:V\to V" /&gt; um operador linear num espaço vetorial &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline V" /&gt; sobre um corpo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline F" /&gt;. Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p=p_1^{a_1}\cdots p_k^{a_k}\in F[x]" /&gt; é um polinômio mônico tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p(T)=0" /&gt; com cada &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_i" /&gt; irredutível e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline a_i\in\mathbb{N}" /&gt;, denotando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline W_i=\ker p_i(T)^{a_i}" /&gt; então:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(i) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V=W_1\oplus\cdots\oplus W_k" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(ii) Cada &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?W_i" /&gt; é invariante por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?T" /&gt; &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Demonstração&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Obs: Não há restrição sobre a dimensão de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A ideia da demonstração é encontrar as projeções &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E_1,...,E_k" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline Id=E_1+\cdots+E_k" /&gt;, lembrando que a projeção é uma função tal que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(i) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E_i\mid_W_i=Id_W_i" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(ii) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E_i^2=E_i" /&gt; (projetar uma projeção não faz nada)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(iii) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E_iE_j=0\quad i\neq j" /&gt; (isso força a decomposição a ser uma soma direta)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos procurar essa decomposição obviamente usando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline T" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Basta fazer &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f_i=p/(p_i^{a_i})" /&gt;, como os polinômios &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_1,...,p_k" /&gt; são primos entre si existem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline g_i's" /&gt; tais que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sum f_ig_i=1" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;(Isso é consequência de que o ideal gerado pelos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f_i's" /&gt; é o anel todo, caso contrário ele seria um ideal próprio de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline F[x]" /&gt; que é um anel principal e teria um único gerador, que seria um polinômio que diviria todos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f_i's" /&gt; contrariando o fato de que eles são primos entre si.)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline i\neq j" /&gt; então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p" /&gt; divide &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f_if_j" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Fazendo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline h_i=f_ig_i" /&gt; é fácil ver que as funções &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E_i=h_i(T)" /&gt; cumprem os requisitos, como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum h_i=1" /&gt; temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum h_i(T)=E_1+\cdots+E_k=Id" /&gt; e como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p" /&gt; divide &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f_if_j" /&gt; temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E_iE_j=f_i(T)f_j(T)=0" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Além disso &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_i(T)^{a_i}(E_iv)=p(T)v=0" /&gt; logo a imagem de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E_i" /&gt; está contida em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline W_i" /&gt; para mostrar a continência contrária basta notar que se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline v\in W_i" /&gt;, ou seja, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_i(T)^{a_i}v=0" /&gt; temos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?v=\sum E_j v=E_iv" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_i^{a_i}" /&gt; divide &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f_j" /&gt; para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline j\neq i" /&gt;, logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline E_jv=g_j(T)f_j(T)v=0" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O fato de que eles são invariantes por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline T" /&gt; é evidente pois se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_i(T)^{a_i}v=0" /&gt; então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_i(T)^{a_i}Tv=Tp_i(T)^{a_i}v=0" /&gt;, o que termina a demonstração do teorema.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Obs: Quando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline V" /&gt; tem dimensão finita e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p" /&gt; é o polinômio mínimo de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline T" /&gt; esse é basicamente o teorema da decomposição primária.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora vamos usar esse teorema para provar coisas sobre o espaço de soluções de uma EDO.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Considere o espaço vetorial &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline C^k" /&gt; de funções complexas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f:\mathbb{R}\to\mathbb{C}" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline k" /&gt; vezes continuamente diferenciáveis. na verdade vamos considerar o contradomínio complexo só para conseguir fatorar polinômios em seus fatores lineares, note que o contradomínio não faz muita diferença no conceito de derivação, noções como holomorfia aparecem quando você tem funções de &lt;b&gt;domínio&lt;/b&gt; complexo, isso é um pouco delicado conceitualmente então se quiser você pode simplesmente assumir que nosso polinômio se fatora em polinômios lineares, pois só iria usar o contradomínio complexo para ter o direito de invocar o teorema fundamental da álgebra, mas o caso complexo é bem importante na física por exemplo, muitos modelos dados por polinômios de raizes complexas são importantes, como por exemplo os modelos de osciladores etc.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora considere o subespaço vetorial &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline V" /&gt; de funções &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f" /&gt; tal que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^k f+a_{k-1}D^{k-1}f+\cdots+a_1Df+a_0f=0" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;A primeira coisa que precisamos notar é que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline D" /&gt;, a derivação, é um operador linear em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline V" /&gt;, que ela é linear é claro o que não é claro é que para toda &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f\in V" /&gt; temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline Df\in V" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Primeiramente note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline Df\in C^k" /&gt;, isso é consequência de que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^kf=-a_{k-1}D^{k-1}f-\cdots-a_1Df-a_0f" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Mas o lado direito dessa equação é uma função &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline C^1" /&gt; (pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f\in C^k" /&gt;) logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline D^kf\in C^1" /&gt; o que por definição diz que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f\in C^{k+1}" /&gt; e que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline Df\in C^k" /&gt;, agora usando a linearidade da diferenciação é só notar que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\begin{array}{rl}&amp;D^k (Df)+a_{k-1}D^{k-1}(Df)+\cdots+a_1D(Df)+a_0(Df)\\=&amp;D(D^k f+a_{k-1}D^{k-1}f+\cdots+a_1Df+a_0f)\\=&amp;0\end{array}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;(Note que antes não poderíamos fazer essa conta já que não sabíamos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline Df\in C^k" /&gt;, além disso note que poderíamos continuar o nosso argumento e mostrar que na verdade se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f\in V" /&gt; então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f\in C^{\infty}" /&gt;, mas não vamos precisar disso)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Temos então que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline Df\in V" /&gt;, isso é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline D" /&gt; é um operador linear em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline V" /&gt; e que se denotarmos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p(x)=x^k+a_{k-1}x^{k-1}+\cdots+a_0" /&gt; então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p(D)=0" /&gt; como operadores.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Usando o teorema fundamental da álgebra podemos escrever &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p(x)=(x-c^1)^{r_1}\cdots(x-c_s)^{r_s}" /&gt; e denotando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline W_i=\ker(D-c_i)^{r_i}" /&gt; o nosso teorema nos da que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V=W_1\oplus\cdots\oplus W_s" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Isso é toda função &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f\in V" /&gt; se escreve como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f=f_1+\cdots+f_s" /&gt; onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f_i\in W_i" /&gt; isso é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (D-c_i)^{r_i}f=0" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo reduzimos o estudo da equação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p(D)f=0" /&gt; para o estudo da equação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (D-c)^rf=0" /&gt; que é muito mais simples.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que usando propriedades da derivada é fácil ver que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (D-c)^rf=e^{ct}D^r(e^{-ct}f)" /&gt; (é só usar a regra do produto e da cadeia) então temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (D-c)^rf=0\Leftrightarrow D^r(e^{-ct}f)=0" /&gt; mas isso ocorre se e somente se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline e^{-ct}f" /&gt; é um polinômio de grau menor igual a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline r-1" /&gt;, isso é&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e^{-ct}f=b_0+\cdots+b_{r-1}t^{r-1}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Para deduzir isso precisamos usar o teorema fundamental do cálculo para funções com contradomínio complexo, como eu disse isso não faz muita diferença é só escrever &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f=u+iv" /&gt; e usar que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D(u+iv)=Du+iDv" /&gt;  e  &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\int u+iv=\int u+i\int v" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Mas como eu disse essas coisas são conceitualmente delicadas se você está desconfortável com isso assuma o caso real.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ou seja se e somente se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline f" /&gt; é da forma&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(t)=b_0e^{ct}+b_1te^{ct}+\cdots+b_{r-1}t^{r-1}e^{ct}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Isso significa que as funções &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline e^{ct},...,t^{r-1}e^{ct}" /&gt; geram o espaço das soluções de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (D-c)^rf=0" /&gt; como essas funções são obviamente linearmente indepentes temos que elas formam uma base para o espaço de soluções que por sua vez tem dimensão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline r" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora usando nosso resultado anterior temos, graças à decomposição que obtivemos, que o espaço de soluções de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p(D)f=0" /&gt; será gerado pelas funções &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline t^ne^{c_it}" /&gt; para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline n=0,...,r_i-1" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline i=1,...,s" /&gt; que são todas funções linearmente independentes, logo o espaço de soluções tem dimensão igual a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline k" /&gt; o grau do polinômio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p(x)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;C.Q.D&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A referência para esse teorema foi o livro &lt;a href="http://www.amazon.com/Linear-Algebra-2nd-Kenneth-Hoffman/dp/0135367972/"&gt;Linear Algebra&lt;/a&gt; do Hoffman e Kunze, mas mesmo nesse livro ele faz algumas afirmações que escondiam bastante coisa (como você vai perceber se comparar o que está escrito aqui com o que está no livro), mas esse não deixa de ser um dos melhores (dentre os que eu conheço, o melhor) livros de álgebra linear por aí.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido o post.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;May the math be with you.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5685304682955389309?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5685304682955389309/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/decomposicao-primaria-e-edos.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5685304682955389309'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5685304682955389309'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/03/decomposicao-primaria-e-edos.html' title='Decomposição Primária e EDO&apos;s'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3918171789121638925</id><published>2011-02-10T17:15:00.000-02:00</published><updated>2011-02-10T17:15:47.710-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='academia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>Video-aulas matemáticas (entre outras ciências exatas)</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Descobri um canal no Youtube da Universidade de New South Wales que disponibiliza alguns cursos online com qualidade de video e som muito boas!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Alguns cursos que vale a pena mencionar são os de Topologia Algébrica (que tem um enfoque meio diferente que me pareceu interessante) de Álgebra Linear e Cálculo. Tem cursos sobre "Higher computing" e Processamento de sinais mas eu não sei nada sobre essas coisas. xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;De qualquer forma vale a pena conferir o link é &lt;a href="http://www.youtube.com/user/UNSWelearning"&gt;http://www.youtube.com/user/UNSWelearning&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Queria agradecer ao meu amigo Danilo por ter dado a dica ;^).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Abraço e divirtam-se.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3918171789121638925?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3918171789121638925/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/02/video-aulas-matematicas-entre-outras.html#comment-form' title='8 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3918171789121638925'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3918171789121638925'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/02/video-aulas-matematicas-entre-outras.html' title='Video-aulas matemáticas (entre outras ciências exatas)'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>8</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6678689403731266704</id><published>2011-01-30T14:17:00.000-02:00</published><updated>2011-01-30T14:17:32.318-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Computação'/><title type='text'>Trabalho colaborativo virtual com BrOffice e Dropbox</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galera do Legauss, sei que faz tempo que não escrevo nada (e há uma boa razão pra isso em algum lugar) mas agora vou voltar com um review bem interessante (LeGauss não mais sofrerá da tirania dos matemáticos).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;No semestre passado estive fazendo uns trabalhos em grupo de projeto de software no qual tivemos que produzir uns diagramas UML e um relatório contento esses diagramas. Para facilitar, utilizamos o Dropbox para compartilhar os arquivos do projeto com o grupo e fizemos os relatórios em BrOffice (a professora liberou o padrão em um .doc então LaTEX ficou fora de questão).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vou supor que você e seus amigos  já tenham instalado o &lt;a href="http://www.broffice.org/"&gt;BrOffice&lt;/a&gt;, tenha uma conta no &lt;a href="http://www.dropbox.com/referrals/NTE0OTEyMDQ5"&gt;dropbox&lt;/a&gt;(clique no link se não tiver) e tenha instalado o aplicativo do dropbox que permite sincronização automática dos arquivos. As imagens deste tutorial foram feitas em windows, mas são válidas para qualquer plataforma. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;h1&gt;Parte 1: Compartilhando uma pasta para o projeto&lt;/h1&gt;&lt;br /&gt;A primeira coisa que você precisa fazer é criar uma pasta compartilhada. A maneira mais simples de fazer isso é ir na pasta do Dropbox no seu computador e criar uma pasta nova em algum lugar. Depois clique com o botão direito do mouse em cima da pasta e escolha a opção de compartilhar a pasta dentro do menu no Dropbox.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_2IHr6GzCwVU/TUWKsJYyjYI/AAAAAAAAAlw/lj2SBjTgRjU/s1600/sharing-1-highlight.png" imageanchor="1" style="margin-left:1em; margin-right:1em"&gt;&lt;img border="0" height="179" width="400" src="http://2.bp.blogspot.com/_2IHr6GzCwVU/TUWKsJYyjYI/AAAAAAAAAlw/lj2SBjTgRjU/s400/sharing-1-highlight.png" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Isso é nada mais nada menos que um atalho que vai ligar seu navegador de internet (espero que seja o Firefox, senão entre já em &lt;a href="http://www.getfirefox.com"&gt;www.getfirefox.com&lt;/a&gt;), entrar no site do do Dropbox e acessar as configurações de compartilhamento da pasta. Tudo isso pode ser feito manualmente pela interface web da sua contra Dropbox.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;No final, você acabará na tela onde basta colocar os e-mails das pessoas que terão acesso a pasta.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_2IHr6GzCwVU/TUWLLhXwLJI/AAAAAAAAAl4/VWxBc7EQR70/s1600/sharing-2.png" imageanchor="1" style="margin-left:1em; margin-right:1em"&gt;&lt;img border="0" height="268" width="400" src="http://2.bp.blogspot.com/_2IHr6GzCwVU/TUWLLhXwLJI/AAAAAAAAAl4/VWxBc7EQR70/s400/sharing-2.png" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;A partir desse momento, a pasta aparecerá para todos que aceitarem o compartilhamento e qualquer arquivo colocado dentro da pasta é automaticamente enviado para o servidor e distribuído entre os membros que compartilham a pasta. Na verdade, você pode até criar subpastas dentro dessa pasta e tudo é automaticamente compartihlado.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;h1&gt;Parte 2: Controle de acesso&lt;/h1&gt;&lt;br /&gt;Uma parte muito importante a ser considerada é o controle de acesso. Isso significa criar uma regra pra quem vai manipular o arquivo e quando, pois o Dropbox não permite edição simultânea de um arquivo. Caso duas ou mais pessoas tentem editar o mesmo arquivo, ou as modificações de uma das pessoas se perde ou é criado um conflito das versões do arquivo e este deve ser resolvido caso a caso e na mão.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O melhor a fazer aqui é combinar com o grupo quando cada um terá acesso a quais arquivos dentro da pasta. Isso pode ser feito por e-mail ou algum IM (Instant Messeger) como skype, msn ou gtalk o ainda mediante a criação de um arquivo extra vazio com o nome do arquivo que está sendo editado, assim todos sabem que só podem mexer em um arquivo se não existir esse outro arquivo (e devem criar um antes de começarem a alterar os arquivos). Depois de concluída a edição do documento, esse arquivo extra deve ser removido para que todos saibam que o documento está livre para edição.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;h1&gt;Parte 3: Editando um documento do BrOffice de forma colaborativa&lt;/h1&gt;&lt;br /&gt;O BrOffice não permite edição simultânea, mas permite a inserção de Anotações. Isso pode ser feito em pelo menu Inserir → Anotação ou com o atalho CTRL+ALT+N.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_2IHr6GzCwVU/TUWNC0iqmkI/AAAAAAAAAmA/fU01lP00HDc/s1600/anotacao.png" imageanchor="1" style="margin-left:1em; margin-right:1em"&gt;&lt;img border="0" height="98" width="400" src="http://1.bp.blogspot.com/_2IHr6GzCwVU/TUWNC0iqmkI/AAAAAAAAAmA/fU01lP00HDc/s400/anotacao.png" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;A anotação fica ao lado da página sendo editada no BrOffice e referencia a um determinado ponto onde estava o cursor quando a anotação foi criada. Automaticamente, na anotação, é adicionada a data e hora da anotação e o nome de quem a criou (esse nome é obtido daquele formulário preenchido quando se executa o BrOffice da primeira vez). O ponto interessante é que o BrOffice tem inteligência suficiente para colocar as notas criadas por diferentes pessoas em cores diferentes. Assim, é possível deixar anotações para os outros membros do grupo sem que todos precisem estar juntos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Um exemplo que aconteceu muito comigo foi que, ao escrever uma parte do documento, eu deixava uma anotação do tipo “Revise essa parte” depois meu amigo me avisava (pessoalmente ou pelo gtalk) que já lera e havia deixado uma resposta e eu abria o documento e, abaixo da minha anotação, vinha a resposta dele (sim, é possível responder a uma anotação com outra anotação) como “Alterei tal coisa” ou “Está bom”. Então bastava apagar as anotações que já haviam sido respondidas ou não eram mais necessárias.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;h1&gt;Parte 4: Conclusões&lt;/h1&gt;&lt;br /&gt;Fazer trabalho em grupo pode ser um problema na faculdade pois há boa chance de os membros da equipe não possuírem disponibilidade de tempo compatíveis ou morarem muito longe uns dos outros. Nesses casos, o trabalho é quase sempre realizado pela internet, via uma constante troca de e-mails. Trocar e-mails é prejudicial pois, depois de um tempo, torna-se absurdamente difícil descobrir qual a versão principal ou a mais atual ou, com certa frequência, achar o arquivo na caixa de entrada em meio a outros tantos e-mails recebidos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Usar o GoogleDocs também não é uma opção muito interessante pois a formatação é bem limitada e gostaríamos de um arquivo já com a formatação final.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Resta-nos o BrOffice (MSOffice não é uma opção, a não se que você e todos os seus amigos tenham R$300 para dar num editor de texto ou cometam um crime de copyright). Apesar de apenas ser possível um usuário por vez, as anotações pertencem a cada usuário. O uso de anotações, no lugar de e-mails, é um grande avanço pois permite comentário focado na linha em que se está. Você vê a anotação e vê a linha. Em um e-mail, você tem o comentário sem associação com o texto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como as anotações ficam na lateral da página, também fica muito fácil localizar os trechos que precisam de atenção. A diferença de cores para anotações de usuários diferentes facilita separar as suas anotações das anotações dos outros. Escrever no mesmo arquivo também ajuda a manter a formatação e os padrões.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Existem muitas outras formas de implementar esse sistema, essa foi apenas uma sugestão. Trabalhos em grupo sempre exigirão reuniões presenciais para discutir e fazer coisas. Essa sugestão é melhor aplicada se for apenas utilizada da confecção do relatório final, afinal, quanto mais independente os membros do grupo, mas difícil de juntar todas as partes será.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6678689403731266704?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6678689403731266704/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/01/trabalho-colaborativo-virtual-com.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6678689403731266704'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6678689403731266704'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/01/trabalho-colaborativo-virtual-com.html' title='Trabalho colaborativo virtual com BrOffice e Dropbox'/><author><name>Rodrigo Fonseca</name><uri>https://profiles.google.com/102492350901484621536</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='//lh6.googleusercontent.com/-G7igsbdeKBU/AAAAAAAAAAI/AAAAAAAAArU/KhvleoGhGOk/s512-c/photo.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_2IHr6GzCwVU/TUWKsJYyjYI/AAAAAAAAAlw/lj2SBjTgRjU/s72-c/sharing-1-highlight.png' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4201113850667108533</id><published>2011-01-29T00:27:00.003-02:00</published><updated>2011-01-29T00:29:46.444-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><title type='text'>Etimologia Matemática</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Quem já estudou um pouco de Matemática deve ter se perguntado inúmeras vezes sobre a origem das palavras que definem os mais diversos objetos matemáticos.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Afinal, de onde vieram as palavras "discriminante", "cosseno", "afim," "anel," "interpolação", "paraconsistente", "integral", "simplexo" e "variedade"? &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Para quem entende um pouco de inglês, a página &lt;a href="http://jeff560.tripod.com/mathword.html"&gt;Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics&lt;/a&gt;, mantida por Jeff Miller é uma ótima referência. Existem ainda outros sites com menos termos, mas mais detalhados, como o &lt;a href="http://www.pballew.net/etyindex.html"&gt;Math Words and Some Other Words of Interest&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Pesquisando um pouco, é possível encontrar também alguns livros sobre o assunto, como, por exemplo, o &lt;a href="http://www.amazon.com/dp/0883855119/?tag=stackoverfl08-20"&gt;The Words of Mathematics: An Etymological Dictionary of Mathematical Terms Used in English&lt;/a&gt;. Mas este ainda não tive a oportunidade de ler.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Igualmente interessante, é descobrir quando foram usados pela primeira vez alguns símbolos matemáticos aos quais estamos tão acostumados, que você pode conferir na página &lt;a href="http://jeff560.tripod.com/mathsym.html"&gt;Earliest Uses of Various Mathematical Symbols&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Enfim, se alguém souber de outras boas referências, pode compartilhar nos comentários aqui em baixo.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Até.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Obs.: Não consegui achar nenhuma boa referência em português, com termos que vão além da matemática elementar.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4201113850667108533?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4201113850667108533/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/01/etimologia-matematica.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4201113850667108533'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4201113850667108533'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2011/01/etimologia-matematica.html' title='Etimologia Matemática'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4416517603123042270</id><published>2010-12-31T00:46:00.002-02:00</published><updated>2011-01-04T12:15:09.544-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática discreta'/><title type='text'>Amigo secreto e matemática</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Para boa parte dos brasileiros, fim de ano é sinônimo de confraternização, festas, presentes, aniversário de Cristo, ..., Papai Noel, peru, Réveillon e, claro, amigo secreto (ou amigo oculto, dependendo da sua região).  Para nós qualquer época do ano é sinônimo de matemática. A seguir, vamos então explorar um pouco a relação desta brincadeira com a matemática. Mais especificamente, vamos calcular a surpreendente probabilidade de que ninguém retire o seu próprio nome no amigo secreto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;&lt;b&gt;O amigo secreto&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Imagino que todo mundo já conheça e já tenha participado de um amigo secreto, mas vamos lá:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;Cada uma de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; pessoas escreve seu nome num pedaço de papel e o deposita em algum recipiente. Após embaralhar todos estes &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; pedacinhos de papel, cada pessoa retira (em alguma ordem pré-estabelecida), um desses papéis que contém o nome de alguma das &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; pessoas. A pessoa que retirou o papel não pode contar o nome de quem tirou. Sendo assim, estas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; pessoas combinam um dia e, nesta data, a pessoa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i" /&gt; tem que dar um presente para a pessoa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20j" /&gt; retirada no papel.&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Problema:&lt;/b&gt; e se alguém tira o papel com o seu próprio nome? Então o ritual teria que ser feito novamente, até que nenhuma pessoa tire seu próprio nome.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A probabilidade de alguma determinada pessoa tirar o seu próprio nome é fácil: &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201/n" /&gt;. Mas qual seria a probabilidade de pelo menos uma pessoa dentre as &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; tirar seu próprio nome? Ou, inversamente, qual seria a probabilidade de ninguém tirar seu próprio nome? Esta probabilidade está longe de ser trivial. O objetivo deste post é calculá-la.&lt;span style="font-size: large;"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;&lt;b&gt;Permutações Caóticas&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A primeira coisa a se fazer é interpretar o "amigo secreto" matematicamente. Observe que, para cada pessoa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i" /&gt;, é associada uma uma pessoa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20j" /&gt;. Denote &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20j=%5Csigma%28i%29" /&gt;. Note também que cada pessoa escreveu seu nome num papel, logo sempre existe uma (única) pessoa que irá retirar este papel, possivelmente você mesmo. Este bla bla bla todo quer dizer que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma:%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D%20%5Cto%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D" /&gt; é uma permutação de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos (isto é, uma função bijetora de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D" /&gt;).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Obs.:&lt;/b&gt; O conjunto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D" /&gt; é meramente ilustrativo. Na prática, também temos permutações entre conjuntos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7Ba_1,%5Cldots,a_n%5C%7D" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7Bb_1,%5Cldots,b_n%5C%7D" /&gt; (isto é, conjuntos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos, ou símbolos, quaisquer). Mas temos uma associação óbvia entre estes conjuntos e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D" /&gt; e, portanto, acabamos por definir uma permutação como sendo uma bijeção de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D" /&gt; apenas por comodidade.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para satisfazermos a condição de que ninguém deve tirar seu próprio nome, devemos impor &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma%28i%29%5Cneq%20i" /&gt;, para todo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i=1,%5Cldots,n" /&gt;. Em jargão matemático, queremos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" /&gt; não tenha nenhum &lt;i&gt;ponto fixo&lt;/i&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sendo assim, um jogo de amigo secreto &lt;i&gt;válido&lt;/i&gt; (isto é, ninguém tira seu próprio nome) entre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; pessoas é nada mais do que uma permutação de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos sem nenhum ponto fixo. Permutações sem pontos fixos são importantes, por isso têm um nome especial, são chamadas de &lt;i&gt;permutações caóticas&lt;/i&gt;, ou &lt;i&gt;desarranjos&lt;/i&gt;. Como não gosto deste último nome, daqui em diante utilizarei o termo &lt;i&gt;permutação caótica&lt;/i&gt; para designar uma permutação sem ponto fixo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Uma outra maneira de se definir uma permutação caótica é dizendo que uma permutação caótica de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos é uma bijeção entre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7Ba_1,%5Cldots,a_n%5C%7D" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7Bb_1,%5Cldots,b_n%5C%7D" /&gt; de forma que cada elemento do domínio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a_i" /&gt; tem uma imagem "proibida'' &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20b_i" /&gt;. Em breve, também iremos utilizar esta interpretação.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos então formular um novo problema que praticamente resolverá a probabilidade que estávamos procurando no início:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;Quantas permutações caóticas de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos existem?&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Na seção seguinte, resolveremos este novo problema e, como corolário, calcularemos a probabilidade proposta.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;&lt;b&gt;Solução &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Defina &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_n" /&gt; como o número de permutações caóticas de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%5Cge%201" /&gt; (&lt;b&gt;exercício:&lt;/b&gt; calcule alguns valores pequenos para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_n" /&gt;). Vamos encontrar uma fórmula recursiva para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_n" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Dada uma uma permutação caótica de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" /&gt;, existem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n-1" /&gt; valores possíveis para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma%281%29" /&gt;. Suponha então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma%281%29=i" /&gt;, para algum &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i=2,%5Cldots,n" /&gt;. Agora iremos analisar o comportamento de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" /&gt; no elemento &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt; Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma%28i%29=1" /&gt;, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" /&gt; troca os elementos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i" /&gt; entre si e se comporta como uma permutação caótica de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n-2" /&gt; elementos em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D%5Csetminus%5C%7B1,i%5C%7D" /&gt;. Logo, se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma%28i%29=1" /&gt;, temos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_%7Bn-2%7D" /&gt; possibilidades para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt; Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma%28i%29=j%5Cneq%201" /&gt;, então agora &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csigma" /&gt; se comporta como uma permutação caótica de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n-1" /&gt; elementos da seguinte forma: temos uma bijeção entre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B2,%5Cldots,n%5C%7D" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5C%7B1,%5Cldots,n%5C%7D%5Csetminus%5C%7Bi%5C%7D" /&gt; e para cada elemento do domínio temos uma associação proibida, mais especificamente, os números &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20j%5Cneq%20i" /&gt; são proibidos de ir em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20j" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i" /&gt; é proibido de ir em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201" /&gt;. Se isto ficou confuso, renomeie os conjuntos anteriores, fazendo corresponder: &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%202%20%5Cleftrightarrow%20a_1,%20%5Cldots,%20n%20%5Cleftrightarrow%20a_%7Bn-1%7D" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201%5Cleftrightarrow%20a_%7Bi-1%7D" /&gt;, observe que estamos identificando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201" /&gt; &lt;b&gt;[*]&lt;/b&gt;.&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;Das observações feitas acima (e pelo &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Princ%C3%ADpio_fundamental_da_contagem"&gt;Princípio Fundamental da Contagem&lt;/a&gt;), temos então nossa recursão:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d_n=%28n-1%29%28d_%7Bn-1%7D+d_%7Bn-2%7D%29%5Ctext%7B,%20para%20%7Dn%5Cge%203" title="d_n=(n-1)(d_{n-1}+d_{n-2})\text{, para }n\ge 3" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Agora vamos manipular esta expressão e deixá-la num formato mais conveniente.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d_n=nd_%7Bn-1%7D%20-%20d_%7Bn-1%7D%20+%20%28n-1%29d_%7Bn-2%7D%20%5Ciff%20d_n-nd_%7Bn-1%7D=-[d_%7Bn-1%7D-%28n-1%29d_%7Bn-2%7D]" title="d_n=nd_{n-1} - d_{n-1} + (n-1)d_{n-2} \iff d_n-nd_{n-1}=-[d_{n-1}-(n-1)d_{n-2}]" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Agora é fácil ver, por indução, que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d_n-nd_%7Bn-1%7D=%28-1%29%5En%20%28d_2-d_1%29" title="d_n-nd_{n-1}=(-1)^n (d_2-d_1)" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_2=1" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_1=0" /&gt;, temos uma nova fórmula&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d_n=%28-1%29%5En%20+nd_%7Bn-1%7D" title="d_n=(-1)^n +nd_{n-1}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;A partir daqui, não há saída melhor do que observar o comportamento desta recursão, adivinhar uma fórmula e prová-la por indução. Mas isto é muito fácil se fizermos um pequeno truque: dividir ambos os lados por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%21" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cfrac%7Bd_n%7D%7Bn%21%7D=%5Cfrac%7B%28-1%29%5En%7D%7Bn%21%7D%20+%20%5Cfrac%7Bd_%7Bn-1%7D%7D%7B%28n-1%29%21%7D" title="\frac{d_n}{n!}=\frac{(-1)^n}{n!} + \frac{d_{n-1}}{(n-1)!}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Então é claro que (e pode ser mostrado por indução)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cfrac%7Bd_n%7D%7Bn%21%7D=%5Cfrac%7B%28-1%29%5En%7D%7Bn%21%7D%20+%20%5Cfrac%7B%28-1%29%5E%7Bn-1%7D%7D%7B%28n-1%29%21%7D%20+%20%5Ccdots%20+%20%5Cfrac%7B-1%7D%7B1%21%7D%20+%20%5Cfrac%7B1%7D%7B0%21%7D=%5Csum_%7Bk=0%7D%5E%7Bn%7D%5Cfrac%7B%28-1%29%5Ek%7D%7Bk%21%7D" title="\frac{d_n}{n!}=\frac{(-1)^n}{n!} + \frac{(-1)^{n-1}}{(n-1)!} + \cdots + \frac{-1}{1!} + \frac{1}{0!}=\sum_{k=0}^{n}\frac{(-1)^k}{k!}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Logo, temos a seguinte fórmula fechada para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_n" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d_n=n%21%5Csum_%7Bk=0%7D%5E%7Bn%7D%5Cfrac%7B%28-1%29%5Ek%7D%7Bk%21%7D" title="d_n=n!\sum_{k=0}^{n}\frac{(-1)^k}{k!}" /&gt; &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Exercício:&lt;/b&gt; mostre por indução.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Há ainda uma outra forma de calcular esta fórmula que utiliza o &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Princ%C3%ADpio_da_inclus%C3%A3o-exclus%C3%A3o"&gt;Princípio da Inclusão e Exclusão&lt;/a&gt;, e pode ser encontrada (em inglês) &lt;a href="http://planetmath.org/encyclopedia/Derangement.html"&gt;aqui&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora podemos finalmente calcular a probabilidade de pelo menos uma pessoa retirar seu próprio nome no amigo secreto. O número total de possibilidades para as retiradas do papel é nada mais do que a quantidade de todas as permutações possíveis de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; elementos, ou seja, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%21" /&gt;. O evento de ninguém tirar seu próprio nome é nada mais do que exigir que a permutação não possua ponto fixo, ou seja, a permutação deve ser caótica. Logo, o número de possibilidades para tal evento é  &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_n" /&gt;. Assim, a probabilidade &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p%28n%29" /&gt; de isto acontecer é dada por&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p%28n%29=%5Cfrac%7Bd_n%7D%7Bn%21%7D=%5Csum_%7Bk=0%7D%5E%7Bn%7D%5Cfrac%7B%28-1%29%5Ek%7D%7Bk%21%7D=1-1+%5Cfrac%7B1%7D%7B2%21%7D+%5Cfrac%7B1%7D%7B3%21%7D-%20%5Ccdots%20+%20%28-1%29%5E%7Bn%7D%5Cfrac%7B1%7D%7Bn%21%7D" title="p(n)=\frac{d_n}{n!}=\sum_{k=0}^{n}\frac{(-1)^k}{k!}=1-1+\frac{1}{2!}+\frac{1}{3!}- \cdots + (-1)^{n}\frac{1}{n!}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;O leitor mais atento já deve ter percebido o quão surpreendente é esta probabilidade. Vejamos primeiro uma tabela com a probabilidade calculada para alguns valores de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt;, com 7 casas:&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?$$%20%5Cbegin%7Barray%7D%7Br%7D%20n%5C%5C%205%5C%5C%2010%5C%5C%2015%5C%5C%20100%20%5Cend%7Barray%7D%5Cleft%7C%20%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20p%28n%29%5C%5C%200.3666667%5C%5C%200.3678795%5C%5C%200.3678794%5C%5C%200.3678794%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright.%20$$" title="$$ \begin{array}{r} n\\ 5\\ 10\\ 15\\ 100 \end{array}\left| \begin{array}{c} p(n)\\ 0.3666667\\ 0.3678795\\ 0.3678794\\ 0.3678794 \end{array}\right. $$" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Ou seja, conforme &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; aumenta, a probabilidade &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p%28n%29" /&gt; está se aproximando de uma constante! Isto quer dizer que, na prática, a probabilidade de ninguém tirar seu próprio nome num amigo secreto com 10 ou com 100 pessoas é quase a mesma!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ora, mas que constante mística seria essa? Se você está acostumado com &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/S%C3%A9rie_de_Taylor"&gt;expansões de Taylor&lt;/a&gt; a resposta é óbvia. A expansão da função &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20e%5Ex" /&gt; é&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e%5Ex=%5Csum_%7Bn=0%7D%5E%7B%5Cinfty%7D%5Cfrac%7Bx%5En%7D%7Bn%21%7D" title="e^x=\sum_{n=0}^{\infty}\frac{x^n}{n!}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Logo, quando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%5Cto%20%5Cinfty" /&gt;, temos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p%28n%29%20%5Cto%20%5Csum_%7Bn=0%7D%5E%7B%5Cinfty%7D%5Cfrac%7B%28-1%29%5En%7D%7Bn%21%7D=e%5E%7B-1%7D" title="p(n) \to \sum_{n=0}^{\infty}\frac{(-1)^n}{n!}=e^{-1}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Em outras palavras, a constante mágica é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201/e" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;&lt;b&gt;Comentários finais&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É interessante observar que nos deparamos com esta probabilidade muito mais comumente do que se pensa. Por exemplo, se você pegar dois baralhos e começar a virar as cartas de cada um desses baralhos ao mesmo tempo, a probabilidade de não sair nenhuma carta repetida é também próxima de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201/e" /&gt;. A &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Derangement"&gt;página da Wikipédia&lt;/a&gt; em inglês fornece outros exemplos e alguns links relacionados.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A solução deduzida aqui é devida a &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Leonhard_Euler"&gt;Euler&lt;/a&gt;, mas meus agradecimentos vão para o &lt;strike&gt;meu amigo&lt;/strike&gt; Robson, que já está careca de saber combinatória e me mostrou isto pela primeira vez.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Notas &lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[*]&lt;/b&gt; Se você ainda não entendeu, não desista. Tentei explicar da melhor maneira possível, mas confesso que isto é um tanto confuso. O fato é que isto é verdade e você tem que encontrar um jeito de se convencer disso. &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4416517603123042270?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4416517603123042270/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/amigo-secreto-e-matematica.html#comment-form' title='4 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4416517603123042270'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4416517603123042270'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/amigo-secreto-e-matematica.html' title='Amigo secreto e matemática'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4697313520631612869</id><published>2010-12-15T23:52:00.000-02:00</published><updated>2010-12-15T23:52:49.953-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>Um problema de geometria e sua solução com números complexos</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Neste post vou dar um pequeno exemplo de como utilizar números complexos para resolver problemas de Geometria Euclidiana. Afinal, quando o problema fica complexo demais, por que não utilizar números complexos?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Piadas ruins a parte, aqui vai o problema.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Problema&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Dado um quadrilátero &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20ABCD" /&gt;, construa, sobre cada lado de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20ABCD" /&gt;, um quadrado tendo como um dos lados o lado do quadrilátero tomado (olhando na figura fica mais fácil de entender). Sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20E,F,G" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20H" /&gt; os pontos médios dos quadrados correspondentes aos lados &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20AB" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20BC" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20CD" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20DA" /&gt;. Mostre que os segmentos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20EG" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20FH" /&gt; são ortogonais e têm o mesmo comprimento.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TQlt-Sy8HGI/AAAAAAAAAS4/yiTcRW9r1HE/s1600/complex1.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="320" src="http://2.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TQlt-Sy8HGI/AAAAAAAAAS4/yiTcRW9r1HE/s320/complex1.png" width="300" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Uma breve revisão&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sabemos que os números complexos podem ser representados por pontos num plano, onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x+iy" /&gt; corresponde a um vetor com coordenadas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28x,y%29" /&gt;. A soma definida em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BC%7D" /&gt; coincide com a soma de vetores em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BR%7D%5E2" /&gt; e, portanto, utilizar números complexos para representar e somar vetores é algo bem natural. No entanto, a maior vantagem em se utilizar números complexos, no lugar e vetores é a multiplicação, não a soma!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Apesar de parecer não fazer muito sentido quando expresso em coordenadas, cartesianas isto é, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28x,y%29%5Ccdot%28a,b%29=%28xa-yb,xb+ya%29" /&gt;, neste produto está implícito uma transformação muito importante e útil. Para entender isto, é mais fácil visualisar em coordenadas polares:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?z=x+iy=re%5E%7Bi%5Ctheta%7D=r%28%5Ccos%20%5Ctheta%20+%20i%20%5Csin%20%5Ctheta%29" title="z=x+iy=re^{i\theta}=r(\cos \theta + i \sin \theta)" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Se temos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20w=se%5E%7Bi%5Cphi%7D" /&gt;, a multiplicação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20z%5Ccdot%20w" /&gt; é nada mais que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?z%5Ccdot%20w%20=%20rse%5E%7Bi%28%5Ctheta+%5Cphi%29%7D=rs%28%5Ccos%20%28%5Ctheta+%5Cphi%29%20+%20i%20%5Csin%20%28%5Ctheta+%5Cphi%29%29" title="z\cdot w = rse^{i(\theta+\phi)}=rs(\cos (\theta+\phi) + i \sin (\theta+\phi))" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Em outras palavras, multiplicar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20z" /&gt; por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20w" /&gt; consiste em rodar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20z" /&gt; de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cphi" /&gt; graus em torno da origem e esticar seu comprimento por um fator &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20s" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Por exemplo, se temos um ponto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20z=re%5E%7Bi%5Ctheta%7D" /&gt; e queremos girar ele de um ângulo de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cpi/2" /&gt;, basta multiplicar por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i=e%5E%7Bi%5Cpi/2%7D" /&gt;:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?z%5Ccdot%20i%20=%20re%5E%7Bi%28%5Ctheta+%5Cpi/2%29%7D%5Ctext%7B.%7D" title="z\cdot i = re^{i(\theta+\pi/2)}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Feitas estas breves considerações, vamos à resolução do problema.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Solução&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;No que segue, vamos interpretar os pontos da figura como sendo números complexos, ou seja, pontos no plano complexo. Para isso, suponha que a figura acima está no plano complexo, com a origem coincidindo com o vértice &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt; do quadrilátero &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20ABCD" /&gt;, i.e., &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A=0" /&gt;. Defina &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%202a,2b,2c,2d%5Cin%20%5Cmathbb%7BC%7D" /&gt; como sendo os números complexos dados &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20B-A" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20C-B" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20D-C" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A-D" /&gt;, respectivamente (isto é, são os números que representam os lados do quadrilátero).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TQluB0GzQVI/AAAAAAAAAS8/5hroe8JlXtU/s1600/complex.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="286" src="http://2.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TQluB0GzQVI/AAAAAAAAAS8/5hroe8JlXtU/s320/complex.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;Temos, então,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?2a+2b+2c+2d=0%20%5CLongrightarrow%20a+b+c+d=0%5Ctext%7B.%7D" title="2a+2b+2c+2d=0 \Longrightarrow a+b+c+d=0\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Observe que o ponto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20E" /&gt; pode ser obtido da seguinte maneira: percorremos o lado &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20AB" /&gt; até a metade, giramos 90 graus e andamos mais a metade do comprimento de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20AB" /&gt;. Em termos de operações com números complexos, isto é nada mais que&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E=a+ia=%281+i%29a" title="E=a+ia=(1+i)a" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;De maneira análoga, temos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?F=2a+%281+i%29b%5Ctext%7B,%20%7DG=2a+2b+%281+i%29c%5Ctext%7B,%20%7DH=2a+2b+2c+%281+i%29d" title="F=2a+(1+i)b\text{, }G=2a+2b+(1+i)c\text{, }H=2a+2b+2c+(1+i)d" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Pondo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x=G-E" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20y=H-F" /&gt;, queremos mostrar que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20y" /&gt; são ortogonais e tem o mesmo tamanho, ou seja, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%7Cx%7C=%7Cy%7C" /&gt;. Para isto, é suficiente mostrar que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x=%20iy" /&gt;. Ou seja, basta mostrar que&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x-iy=0" title="x-iy=0" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Agora é só conta!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20x&amp;amp;=G-E=2a+2b+%281+i%29c-%281+i%29a=a+2b+c+i%28c-a%29%5C%5C%20y&amp;amp;=H-F=2a+2b+2c+%281+i%29d%20-%20%282a+%281+i%29b%29=b+2c+d+i%28d-b%29%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} x&amp;amp;=G-E=2a+2b+(1+i)c-(1+i)a=a+2b+c+i(c-a)\\ y&amp;amp;=H-F=2a+2b+2c+(1+i)d - (2a+(1+i)b)=b+2c+d+i(d-b) \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Logo&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20x-iy&amp;amp;=a+2b+c+i%28c-a%29-i[b+2c+d+i%28d-b%29]%5C%5C%20&amp;amp;=a+2b+c+d-b%20-i%28b+2c+d-c+a%29%20%5C%5C%20&amp;amp;=a+b+c+d%20-i%28a+b+c+d%29=0%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} x-iy&amp;amp;=a+2b+c+i(c-a)-i[b+2c+d+i(d-b)]\\ &amp;amp;=a+2b+c+d-b -i(b+2c+d-c+a) \\ &amp;amp;=a+b+c+d -i(a+b+c+d)=0 \end{align*}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;Como queríamos roubar... digo, demonstrar.&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;Até!&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4697313520631612869?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4697313520631612869/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/um-problema-de-geometria-e-sua-solucao.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4697313520631612869'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4697313520631612869'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/um-problema-de-geometria-e-sua-solucao.html' title='Um problema de geometria e sua solução com números complexos'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TQlt-Sy8HGI/AAAAAAAAAS4/yiTcRW9r1HE/s72-c/complex1.png' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5695026261810809155</id><published>2010-12-11T22:21:00.000-02:00</published><updated>2010-12-11T22:21:49.207-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='random'/><title type='text'>Como escrever gótico manuscrito</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Algumas áreas da matemática costumam denotar seus respectivos objetos por letras em alemão gótico. Se você já se perguntou como escrever estas letras à mão, aqui vai um pequeno guia em .pdf:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;&lt;a href="http://www.google.com/url?sa=t&amp;amp;source=web&amp;amp;cd=2&amp;amp;ved=0CB8QFjAB&amp;amp;url=http%3A%2F%2Fwww.feefhs.org%2Fguides%2FGerman_Gothic.pdf&amp;amp;ei=0BIETeHhF4Wclged1_GwDA&amp;amp;usg=AFQjCNE876OShFA1tfnxdgYzgu2Ho09k0A&amp;amp;sig2=XoOkfPZpLcCv7ZjDwnmyzw"&gt;Letras góticas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5695026261810809155?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5695026261810809155/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/como-escrever-gotico-manuscrito.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5695026261810809155'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5695026261810809155'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/como-escrever-gotico-manuscrito.html' title='Como escrever gótico manuscrito'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3483926662550382813</id><published>2010-12-09T19:35:00.000-02:00</published><updated>2010-12-09T19:35:01.307-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='livros'/><title type='text'>A guerra do Cálculo</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Neste post farei um breve review do livro &lt;a href="http://www.record.com.br/livro_sinopse.asp?id_livro=23739"&gt;A guerra do Cálculo&lt;/a&gt; de Jason Socrates Bardi.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://www.record.com.br/exibe_thumb.asp?arquivo=8501076805_25.jpg&amp;amp;w=144&amp;amp;h=215" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="210" src="http://www.record.com.br/exibe_thumb.asp?arquivo=8501076805_25.jpg&amp;amp;w=144&amp;amp;h=215" width="144" /&gt;&lt;/a&gt;É difícil encontrar alguém que faça, ou já tenha feito, algum curso superior na área de exatas que não tenha ouvido alguma coisa sobre a famosa disputa sobre quem foi o verdadeiro inventor do Cálculo. Nesta contenda intelectual, figuram dois dos maiores gênios que a humanidade já conheceu: o britânico &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton"&gt;Isaac Newton&lt;/a&gt; e o alemão &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Gottfried_Leibniz"&gt;Gottfried&lt;/a&gt; Leibniz.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A resposta para a famigerada indagação a respeito da invenção do Cálculo é simples: Newton o inventou primeiro. As coisas começam a ficar complicadas quando descobrimos que, apesar de Newton o ter concebido antes de Leibniz, Leibniz foi o primeiro a publicar suas descobertas sobre esta, até então, nova área da Matemática. Some a isso uma boa dose de arrogância e nacionalismo europeu e terá uma guerra. Nas palavras de um comentário na contra-capa do livro, "a maior disputa sobre propriedade intelectual da história".&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;As informações acima são bem difundidas e é fácil achar bastante material sobre isto na internet. O trunfo do livro A guerra do Cálculo é pelo enfoque dado pelo autor a esta história. Por exemplo, este livro traz respostas para várias perguntas interessantes como estas&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- Porque Newton não publicou o Cálculo assim que descobriu (muitos anos antes de Leibniz)?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- Como, e por que, surgiu esta guerra? &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- Leibniz conhecia Newton?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- O que Newton e Leibniz fizeram além de Matemática? E como isso influia em seus trabalhos matemáticos?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- Como se posicionavam os outros matemáticos da época com respeito a esta disputa? &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- Por que Newton morreu como um herói nacional e Lebinz terminou sua vida com poucas honrarias?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Esta lista é infindável as suas respectivas respostas podem ser todas encontradas nas páginas do livro de Bardi.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O livro cumpre o que promete no que diz respeito a ir a fundo no contexto social em que estavam inseridos os dois intelectuais supracitados. Porém, queria também deixar registrada uma pequena crítica, ou sugestão. Seria interessante se o autor mostrasse, talvez num apêndice, em linhas gerais como funcionava o Cálculo de Leibniz e de Newton, quais as suas principais semelhanças e diferenças, alguns problemas que eles resolveram na época, etc.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para finalizar, o livro possui uma extensa bibliografia, com alguns livros comentados e sugeridos para uma leitura posterior sobre o assunto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Enfim, se você se interessa por História da Matemática, ou História da Ciência de uma maneira geral, é um &lt;b&gt;ótimo livro&lt;/b&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3483926662550382813?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3483926662550382813/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/guerra-do-calculo.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3483926662550382813'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3483926662550382813'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/12/guerra-do-calculo.html' title='A guerra do Cálculo'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6621726694877517969</id><published>2010-11-27T22:40:00.000-02:00</published><updated>2010-11-27T22:40:24.523-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'>O Teorema Fundamental da Álgebra (prova diferencial)</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;E aí galerinha.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Decidi postar uma prova que eu li no livro do Milnor "Topology from the Differentiable Viewpoint" do teorema fundamental da álgebra usando apenas um pouco de análise, vamos à prova.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Teorema&lt;/b&gt; Todo polinômio complexo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P(z)" /&gt; não constante possui um zero&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Prova:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Considere a esfera &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^2" /&gt; e a projeção estereográfica&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?h_+:S^2\setminus(0,0,1)\to\mathbb{R}^2\times0" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Do pólo norte de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^2" /&gt;. Vamos identificar o plano &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}^2\times0" /&gt; com o plano complexo. O polinômio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P" /&gt; que mapeia &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}^2\times0" /&gt; em si mesmo corresponde a um mapa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^2" /&gt; em si mesmo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x)=\begin{cases}h^{-1}_+\circ P\circ h_+&amp;amp;x\neq(0,0,1)\\f(x)=(0,0,1)&amp;amp;c.c.\end{cases}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Afirmação:&lt;/b&gt; O mapa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; é suave.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x\neq(0,0,1)" /&gt; é imediato, para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x=(0,0,1)" /&gt; considere a projeção estereográfica &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?h_-" /&gt; em relação a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(0,0,-1)" /&gt; e faça&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Q(z)=h_-\circ f\circ h_-^{-1}(z)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Observando a fórmula da projeção estereográfica é fácil deduzir que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?h_+\circ h_-^{-1}(z)=z/|z|^2=1/\bar{z}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P(z)=a_0z^n+a_1z^{n-1}+\cdots+a_n" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a_0\neq0" /&gt; é fácil ver que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Q(z)=z^n/(\bar{a_0}+\bar{a_1}z+\cdots+\bar{a_n}z^n)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Q" /&gt; é suave em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?z=0" /&gt; e segue que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f=h_-^{-1}\circ Q\circ h_-" /&gt; é suave em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(0,0,1)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para terminar note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; possui apenas uma quantidade finita de pontos críticos, pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P" /&gt; só não é um difeomorfismo local nos pontos onde a derivada &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P'" /&gt; se anula e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P'" /&gt; é um polinômio. O conjunto de valores regulares de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; é portanto conexo já que é uma esfera com um número finito de pontos retirados, logo a função localmente constante &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp f^{-1}(y)" /&gt;, onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?y" /&gt; é um valor regular é na verdade constante nesse conjunto, como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp f^{-1}(y)" /&gt; não pode ser zero em todo o conjunto ela é, portanto diferente de zero em todos valores regulares, como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp f^{-1}(y)" /&gt; obviamente é diferente de zero se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?y" /&gt; é um valor crítico, segue que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; é sobre e o polinômio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P" /&gt; possui ao menos um zero.&lt;br /&gt;&lt;div align="right"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Legal não?&lt;br /&gt;Então é isso até a próxima.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6621726694877517969?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6621726694877517969/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/o-teorema-fundamental-da-algebra-prova.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6621726694877517969'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6621726694877517969'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/o-teorema-fundamental-da-algebra-prova.html' title='O Teorema Fundamental da Álgebra (prova diferencial)'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8648772856886698538</id><published>2010-11-20T22:38:00.002-02:00</published><updated>2010-11-21T00:19:37.099-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Física'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ciência'/><title type='text'>Antimatéria é capturada pela primeira vez</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;E aí galerinha.&lt;br /&gt;Vi uma matéria interessante [piada ruim mode on] ou melhor uma antimatéria uhauha [piada ruim mode off] no site &lt;a href="http://www.inovacaotecnologica.com.br"&gt;Inovação Tecnológica&lt;/a&gt; dêem uma olhada.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;Uma equipe internacional de cientistas conseguiu pela primeira capturar átomos de antihidrogênio - a antimatéria equivalente ao átomo de hidrogênio.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;"Esta é uma realização fenomenal. Ela vai nos permitir fazer experimentos que resultarão em alterações dramáticas na visão atual da física fundamental ou na confirmação daquilo que nós já damos por certo," afirmou Rob Thompson, membro da colaboração ALPHA, instalada no CERN, na Suíça.&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;O link para o texto na íntegra segue abaixo&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.inovacaotecnologica.com.br/noticias/noticia.php?artigo=atomos-antimateria-capturados&amp;id=010115101118"&gt;Antimatéria é capturada pela primeira vez&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8648772856886698538?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8648772856886698538/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/antimateria-e-capturada-pela-primeira.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8648772856886698538'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8648772856886698538'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/antimateria-e-capturada-pela-primeira.html' title='Antimatéria é capturada pela primeira vez'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5579329076503321238</id><published>2010-11-18T22:07:00.000-02:00</published><updated>2010-11-18T22:07:34.086-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><title type='text'>Randall Munroe</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Você já viu o desenhista das comics mais nerds da internet? Veja uma palestra com Randall Munroe, o criador do &lt;a href="http://xkcd.com/"&gt;xkcd&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;object height="385" width="480"&gt;&lt;param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/zJOS0sV2a24?fs=1&amp;amp;hl=pt_BR"&gt;&lt;/param&gt;&lt;param name="allowFullScreen" value="true"&gt;&lt;/param&gt;&lt;param name="allowscriptaccess" value="always"&gt;&lt;/param&gt;&lt;embed src="http://www.youtube.com/v/zJOS0sV2a24?fs=1&amp;amp;hl=pt_BR" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="480" height="385"&gt;&lt;/embed&gt;&lt;/object&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5579329076503321238?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5579329076503321238/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/randall-munroe.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5579329076503321238'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5579329076503321238'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/randall-munroe.html' title='Randall Munroe'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8867351941210325925</id><published>2010-11-13T20:13:00.002-02:00</published><updated>2010-12-05T18:50:21.226-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='teoria dos conjuntos'/><title type='text'>O teorema de Cantor</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vou provar nesse post um teorema importante cuja prova consiste somente de um argumento muito inteligente e simples de entender. Vamos lá.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema de Cantor&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(\mathcal{P}(X))%3E\sharp(X)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Obs:&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; um conjunto qualquer denotamos por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathcal{P}(X)" /&gt; o conjunto cujos elementos são todos subconjuntos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt;, além disso denotamos por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp X" /&gt; a cardinalidade do conjunto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt;, uma generalização do conceito de "quantidade de elementos" no conjunto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Demonstração&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:X\to\mathcal{P}(X)" /&gt;. Vou provar que ela não é sobrejetiva (o que por definição resultará no nosso teorema)[1].&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para cada &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x\in X" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x)" /&gt; é um subconjunto de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt;. Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B" /&gt; o subconjunto de X definido por&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B:=\{x\in X\mid x\in X-f(x)\}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B" /&gt; não pertence à imagem de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt;. Pois suponha por absurdo que exista &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0\in X" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x_0)=B" /&gt; temos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0\in B\Leftrightarrow x_0\in X-f(x_0)=X-B" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Que é uma contradição.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Legal não? xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até a próxima.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Notas:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[1] Lembre-se que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(X)\geq\sharp(Y)\overset{\text{def}}{\Leftrightarrow}" /&gt; existe sobrejeção de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Y" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(X)\leq\sharp(Y)\overset{\text{def}}{\Leftrightarrow}" /&gt; existe injeção de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Y" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(X)=\sharp(Y)\overset{\text{def}}{\Leftrightarrow}" /&gt; existe bijeção entre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Y" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(X)%3C\sharp(Y)\overset{\text{def}}{\Leftrightarrow}" /&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(X)\leq\sharp(Y)" /&gt; e não existe bijeção entre eles.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(X)%3E\sharp(Y)\overset{\text{def}}{\Leftrightarrow}" /&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sharp(X)\geq\sharp(Y)" /&gt; e não existe bijeção entre eles.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como existe uma sobrejeção óbvia de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathcal{P}(X)" /&gt; para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; basta mostrar que não existe sobrejeção de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathcal{P}(X)" /&gt; o que implicará em particular que não existirá bijeção entre eles.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8867351941210325925?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8867351941210325925/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/o-teorema-de-cantor.html#comment-form' title='8 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8867351941210325925'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8867351941210325925'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/o-teorema-de-cantor.html' title='O teorema de Cantor'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>8</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4928567507010919046</id><published>2010-11-07T00:29:00.001-02:00</published><updated>2011-01-27T10:35:52.171-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='teoria dos números'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Cálculo'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'> é irracional</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Enquanto meu outro post não sai, aqui vai uma demonstração bonitinha e fácil. Tudo o que vamos usar são alguns resultados elementares de séries infinitas.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Teorema.&lt;/b&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e" title="e" /&gt; é irracional.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;i&gt;Demonstração.&lt;/i&gt; Por definição&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e=%5Csum_%7Bn=1%7D%5E%7B%5Cinfty%7D%5Cfrac%7B1%7D%7Bn%21%7D=1+%20%5Cfrac%7B1%7D%7B2%21%7D+%5Cfrac%7B1%7D%7B3%21%7D+%5Cfrac%7B1%7D%7B4%21%7D%20+%20%5Ccdots" title="e=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n!}=1+ \frac{1}{2!}+\frac{1}{3!}+\frac{1}{4!} + \cdots" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Suponha, por absurdo, que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e" title="e" /&gt; é racional. Então podemos escrever &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e=a/b" title="e=a/b" /&gt;, com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a" title="a" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?b" title="b" /&gt; inteiros e primos entre si. Então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e=%5Cfrac%7Ba%7D%7Bb%7D=1+%20%5Cfrac%7B1%7D%7B2%21%7D+%5Cfrac%7B1%7D%7B3%21%7D%20+%20%5Ccdots%20+%20%5Cfrac%7B1%7D%7Bb%21%7D%20+%20r" title="e=\frac{a}{b}=1+ \frac{1}{2!}+\frac{1}{3!} + \cdots + \frac{1}{b!} + r" /&gt; &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;onde&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r%20=%5Cfrac%7B1%7D%7B%28b+1%29%21%7D+%20%5Cfrac%7B1%7D%7B%28b+2%29%21%7D+%5Ccdots" title="r =\frac{1}{(b+1)!}+ \frac{1}{(b+2)!}+\cdots" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Multiplicando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e" title="e" /&gt; por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?b%21" title="b!" /&gt;, temos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?e%5Ccdot%20b%21=a%5Ccdot%28b-1%29%21=b%21+%5Cfrac%7Bb%21%7D%7B1%21%7D+%5Cfrac%7Bb%21%7D%7B2%21%7D+%5Cfrac%7Bb%21%7D%7B3%21%7D+%20%5Ccdots%20+%20%5Cfrac%7Bb%21%7D%7Bb%21%7D%20+%20r%5Ccdot%20b%21" title="e\cdot b!=a\cdot(b-1)!=b!+\frac{b!}{1!}+\frac{b!}{2!}+\frac{b!}{3!}+ \cdots + \frac{b!}{b!} + r\cdot b!" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Pela expressão acima (a segunda igualdade), &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r%5Ccdot%20b%21" title="r\cdot b!" /&gt;  é um número inteiro. Mas&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20r%5Ccdot%20b%21&amp;amp;=%5Cfrac%7Bb%21%7D%7B%28b+1%29%21%7D+%5Cfrac%7Bb%21%7D%7B%28b+2%29%21%7D+%5Cfrac%7Bb%21%7D%7B%28b+3%29%21%7D+%5Ccdots%20%5C%5C%20&amp;amp;=%5Cfrac%7B1%7D%7Bb+1%7D+%5Cfrac%7B1%7D%7B%28b+1%29%28b+2%29%7D+%5Cfrac%7B1%7D%7B%28b+1%29%28b+2%29%28b+3%29%7D+%5Ccdots%20%5C%5C%20&amp;amp;%3C%5Cfrac%7B1%7D%7Bb+1%7D+%5Cfrac%7B1%7D%7B%28b+1%29%5E2%7D%20+%5Cfrac%7B1%7D%7B%28b+1%29%5E3%7D+%5Ccdots%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} r\cdot b!&amp;amp;=\frac{b!}{(b+1)!}+\frac{b!}{(b+2)!}+\frac{b!}{(b+3)!}+\cdots \\ &amp;amp;=\frac{1}{b+1}+\frac{1}{(b+1)(b+2)}+\frac{1}{(b+1)(b+2)(b+3)}+\cdots \\ &amp;amp;&lt;\frac{1}{b+1}+\frac{1}{(b+1)^2} +\frac{1}{(b+1)^3}+\cdots \end{align*}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Utilizando a fórmula da soma de uma P.G. infinita, temos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?0%3Cr%5Ccdot%20b%21%3C%5Cfrac%7B%5Cfrac%7B1%7D%7Bb+1%7D%7D%7B1-%5Cfrac%7B1%7D%7Bb+1%7D%7D=%5Cfrac%7B1%7D%7Bb%7D%5Cle%201" title="0&lt;r\cdot b!&lt;\frac{\frac{1}{b+1}}{1-\frac{1}{b+1}}=\frac{1}{b}\le 1" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Ora, mas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r%5Ccdot%20b%21" title="r\cdot b!" /&gt; é inteiro e está entre 0 e 1 (estritamente), contradição. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Csquare" title="\square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4928567507010919046?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4928567507010919046/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/e-irracional.html#comment-form' title='11 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4928567507010919046'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4928567507010919046'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/11/e-irracional.html' title='&lt;img src=&quot;http://latex.codecogs.com/gif.latex?e&quot; title=&quot;e&quot; /&gt; é irracional'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>11</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2912652684895971650</id><published>2010-10-31T03:28:00.000-02:00</published><updated>2010-10-31T03:28:43.641-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 11</title><content type='html'>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TMz6pudz2QI/AAAAAAAAASc/zO3LLTJPk-g/s1600/magritte_toro.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="256" src="http://1.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TMz6pudz2QI/AAAAAAAAASc/zO3LLTJPk-g/s320/magritte_toro.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2912652684895971650?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2912652684895971650/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/para-rir-ou-para-chorar-parte-11.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2912652684895971650'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2912652684895971650'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/para-rir-ou-para-chorar-parte-11.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 11'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TMz6pudz2QI/AAAAAAAAASc/zO3LLTJPk-g/s72-c/magritte_toro.png' height='72' width='72'/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-523417421287669828</id><published>2010-10-27T23:56:00.001-02:00</published><updated>2010-10-28T00:05:03.300-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 10</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;center&gt;&lt;img src='http://img21.imageshack.us/img21/5233/prarirouchorar10.gif'&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Um dia escrevendo umas contas percebi isso, foi muito bizarro huauhauhauh&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-523417421287669828?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/523417421287669828/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/para-rir-ou-para-chorar-parte-10.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/523417421287669828'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/523417421287669828'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/para-rir-ou-para-chorar-parte-10.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 10'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8825779652511717601</id><published>2010-10-22T23:45:00.012-02:00</published><updated>2010-10-23T17:08:41.987-02:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>O Teorema do Ponto Fixo de Brouwer</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Não tenho postado muita coisa já que tenho estudado muito e estou meio sem tempo, mas venho me redimir com esse post. Vou provar assumindo alguns resultados básicos sobre homologia o famoso teorema do ponto fixo de Brouwer, o enunciado diz o seguinte.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema do Ponto Fixo de Brouwer&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;Qualquer mapa contínuo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:D^n\to D^n" /&gt; possui um ponto fixo, isso é existe um &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0\in D^n" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x_0)=x_0" /&gt;.&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;Lembrando que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^n=\{x\in\mathbb{R}^n\mid \|x\|\leq1\}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Mas Gabriel, esse teorema é muito bizarro de provar eu não vou enteder p%$&amp;#@ nenhuma não?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Na verdade não, estou fazendo esse post justamente porque acho a demonstração do teorema bem geométrica e fora a teoria que ela utiliza (homologia) ela não é muito complicada. Aliás acho que esse teorema é um ótimo estímulo para se começar a aprender homologia, pois os resultados que eu assumo para prová-lo são bem iniciais.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para provar o teorema eu vou provar antes um lema utilizando, como eu disse antes, uma teoria básica de homologia. Se você não faz ideia do que é o &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?H_n(X)" /&gt;, o n-ésimo grupo de homologia de um espaço topológico &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt;, você tem três opções. Dar uma lida no &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Singular_homology"&gt;artigo da wikipedia&lt;/a&gt;, ou seguir lendo o texto sem saber o que ele é, pois eu não vou usar a ideia do que é o grupo de homologia, mas acho que isso seria meio chato ou ainda parar de ler isso, pular o lema e talvez ler só a demonstração do teorema assumindo que o lema é verdade. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(Se der depois escrevo um post falando um pouco sobre homologia, acho que já falei homologia 15 vezes huahuaha)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Fatos que usarei:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Dois mapas homotópicos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:X\to Y" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g:X\to Y" /&gt; induzem o mesmo homomorfismo nos grupos de homologia de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Y" /&gt; (o homomorfismo induzido por um mapa contínuo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:X\to Y" /&gt; é a imagem por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; de uma cadeia em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; basicamente, se você já sabe um pouco sobre grupo fundamental deve sacar bem o que é)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Isso é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f\approx g\Rightarrow" /&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f_*:H_n(X)\to H_n(Y)" /&gt; é igual a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g_*:H_n(X)\to H_n(Y)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O outro fato que usarei é que se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; é apenas um ponto&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\widetilde{H}_n(X)=0\quad\forall n" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Similarmente&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\widetilde{H}_n(S^n)=\mathbb{Z}" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\widetilde{H}_k(S^n)=0" /&gt; para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?k\neq n" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O til em cima do &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?H" /&gt; é só uma bobeira que eu nem vou explicar pois pra &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n\neq0" /&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\widetilde{H}_n(X)=H_n(X)" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que pelo primeiro fato se dois espaços &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X,Y" /&gt; são homotópico equivalentes, i.e. existem duas funções &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:X\to Y" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g:Y\to X" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fg\approx id_X" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?gf\approx id_Y" /&gt; então seus grupos de homologia são isomorfos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Lema:&lt;/b&gt; Não existe retração de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^n" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^{n-1}" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Lembrando que uma retração &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r:D^n\to S^{n-1}" /&gt; é uma função contínua de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^n" /&gt; para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^{n-1}" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\left. r\right|_{S^{n-1}}=id" /&gt; consequentemente se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?i:S^{n-1}\to D^n" /&gt; é a inclusão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?ri\approx id" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Demonstração:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Caso existisse essa retração a composição&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\widetilde{H}_{n-1}(S^{n-1})\overset{i_*}\to\widetilde{H}_{n-1}(D^n)\overset{r_*}\to \widetilde{H}_{n-1}(S^{n-1})" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Deveria ser a identidade em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\widetilde{H}_{n-1}(S^{n-1})=\mathbb{Z}" /&gt; mas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\widetilde{H}_{n-1}(D^n)=0" /&gt;, pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^n" /&gt; é homotópico equivalente a um ponto. Isso claramente gera uma contradição.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Demonstração do Teorema:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Suponha que exista uma função contínua &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:D^n\to D^n" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x)\neq f(y)" /&gt; para todo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x\neq y" /&gt;. Nós conseguimos definir uma função &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?h:D^n\to S^{n-1}" /&gt; da seguinte maneira. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?h(x)" /&gt; é o ponto onde a semireta &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\ell_x=f(x)+t(x-f(x)),\quad t\geq 0" /&gt; intercepta o bordo de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^n" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src='http://img243.imageshack.us/img243/2268/brouwer.gif'&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Claramente essa função é contínua pois pequenas pertubações em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x" /&gt; causam pequenas pertubações em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?h" /&gt; pela continuidade de  &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; e claramente &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\left.h\right |_{S^{n-1}}=id" /&gt;. Logo ela é uma retração de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D^n" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^{n-1}" /&gt;, absurdo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É isso. Os argumentos do teorema são super geométricos e mesmo a prova do lema é bem fácil, só que precisamos de alguns resultados não tão simples da teoria de homologia. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora você já sabe que enquanto você mexe o seu café sempre tem alguma partícula lá completamente imóvel, huahuauha ou não, matemática é a maior mentira sorte que ela é bonitinha. xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Abraço.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8825779652511717601?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8825779652511717601/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/o-teorema-do-ponto-fixo-de-brouwer.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8825779652511717601'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8825779652511717601'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/o-teorema-do-ponto-fixo-de-brouwer.html' title='O Teorema do Ponto Fixo de Brouwer'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-208697365468684498</id><published>2010-10-09T22:14:00.001-03:00</published><updated>2010-10-10T18:47:09.061-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 9</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Uma introdução rápida à teoria de Morse&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Pra você que sempre quis conhecer essa teoria tão bonita e útil!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src='http://img709.imageshack.us/img709/678/morsecode.png'&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Pera será que eu confundi? =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Obs: Sempre esqueço da nota explicativa xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Morse_theory"&gt;Artigo da wikipedia sobre teoria de Morse&lt;/a&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-208697365468684498?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/208697365468684498/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/para-rir-ou-para-chorar-parte-9.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/208697365468684498'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/208697365468684498'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/para-rir-ou-para-chorar-parte-9.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 9'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7408441673462044147</id><published>2010-10-02T20:34:00.001-03:00</published><updated>2010-10-04T22:38:45.349-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra linear'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='livros'/><title type='text'>Texto de geometria projetiva e algébrica</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;E aí galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Faz muito tempo que eu não posto, estou bastante ocupado. xD&lt;br /&gt;Mas vim trazer um texto que escrevi sobre geometria projetiva e geometria algébrica (abordada de uma forma mais clássica usando polinômios). Acredito que é uma ótima introdução à geometria projetiva, mas não é uma introdução muito boa à geometria algébrica, pois como eu disse a abordagem é bem clássica. O texto tem como objetivo provar os teoremas de Pappus e de Pascal primeiro usando as ferramentas da geometria projetiva e depois da geometria algébrica.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Os únicos requisitos pra entender o texto são álgebra linear e uma parte bem básica de álgebra, quase nada na verdade.&lt;br /&gt;O texto é um pouco grande, mas acredito que ensina bastante coisa hehe, tem 35 páginas.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.4shared.com/document/u1e3FQcI/Gabriel_-_Os_teoremas_de_Pappu.html"&gt;Gabriel Martins - Os teoremas de Pappus e de Pascal&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Espero que curtam.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Abraço.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7408441673462044147?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7408441673462044147/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/texto-de-geometria-projetiva-e.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7408441673462044147'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7408441673462044147'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/10/texto-de-geometria-projetiva-e.html' title='Texto de geometria projetiva e algébrica'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8112326201387361146</id><published>2010-09-20T22:52:00.003-03:00</published><updated>2010-09-26T19:58:37.532-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='livros'/><title type='text'>Incríveis Passatempos Matemáticos - Divulgação</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Você conhece &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ian_Stewart_%28mathematician%29"&gt;Ian Stewart&lt;/a&gt;? Se você estuda matemática, é provavel que já tenha ouvido falar dele. Além dos livros com conteúdos específicos para universitários em matemática (Análise Complexa, Teoria de Galois, etc.), Stewart é autor de diversos livros de divulgação matemática.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A editora &lt;a href="http://www.zahar.com.br/"&gt;Zahar&lt;/a&gt; acaba de trazer mais um destes livros para o Brasil: &lt;b&gt;Incríveis Passatempos Matemáticos.&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt; &lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TJgPivVIpnI/AAAAAAAAASY/ia2vknLJUUc/s1600/capa_Incr%C3%ADveis+passatempos+matem%C3%A1ticos.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="320" src="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TJgPivVIpnI/AAAAAAAAASY/ia2vknLJUUc/s320/capa_Incr%C3%ADveis+passatempos+matem%C3%A1ticos.jpg" width="241" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Uma grande dose de jogos, charadas e histórias tiradas da coleção particular do professor Ian Stewart. O leitor encontrará informações e curiosidades divertidas que não se aprende na escola. Os desafios são entremeados com figuras explicativas, fatos sobre a história da matemática, anedotas sobre cientistas e perguntas sobre os grandes problemas matemáticos do presente, passado e futuro.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A maior prova, contudo, é o autor mesmo quem vence, ao tornar agradáveis e interessantes temas que já nos assustaram (e muito!) em sala de aula. A nova diversão produzida por Stewart é capaz de esclarecer, distrair e abrir horizontes – tanto para os habituados com o assunto quanto para os novatos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;. Descubra!&lt;br /&gt;. Como os códigos são criados e como decifrá-los?&lt;br /&gt;. Por que os gatos sempre caem de pé?&lt;br /&gt;. Por que não conseguimos pentear uma bola cabeluda?&lt;br /&gt;. Os efeitos do aquecimento global são mesmo catastróficos?&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;---&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Segue uma pequena entrevista com Stewart sobre este livro:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;O senhor é famoso por disseminar  e popularizar a matemática com  jogos divertidos. Como o senhor criou esse estilo de escrever e ensinar  matemática ou a matéria para o senhor sempre foi algo muito divertido?&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;Eu comecei a me dar conta de que a matemática podia ser muito divertida,  assim como também uma matéria escolar, quando eu tinha 13 ou 14 anos.  Eu era bom em matemática e podia fazer os trabalhos de casa e passar nos  exames, mas até essa idade eu não tinha um conhecimento mais amplo de  como a matemática é, e certamente não tinha conhecimento da existência  de jogos de matemática e outros aspectos recreativos. Então, eu comecei a  ler a coluna mensal de Martin Gardner, &lt;i&gt;Mathematical Games&lt;/i&gt;, na revista &lt;i&gt;Scientifc American&lt;/i&gt;,  e isso me inspirou a procurar mais material desse tipo. Eu tinha alguns  amigos que se sentiam da mesma forma e nós pegávamos um trem para  Londres (duas horas de viagem) para comprar livros de matemática.&lt;br /&gt;Meu professor de escola, Gordon Radford, sempre me inspirou, ao ensinar  horas extras de matemática para um grupo nosso, fora do currículo  usual. Como um universitário, eu editei &lt;i&gt;Eureka&lt;/i&gt;, a revista de  matemática da sociedade de matemática da universidade de Cambridge.  Depois, como estudante de doutorado na universidade Warwick fui um dos  editores da &lt;i&gt;Manifold&lt;/i&gt;, uma revista de matemática dos estudantes.  Então, eu escrevi alguns livros sobre o lado divertido da matemática,  fui chamado para escrever uma coluna regular para o &lt;i&gt;Pour La Science&lt;/i&gt; (a edição francesa da &lt;i&gt;Scientific American&lt;/i&gt;), depois, para a própria &lt;i&gt;Scientific American&lt;/i&gt;... e tudo cresceu de forma natural, por sua própria iniciativa.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;O senhor cria esses problemas matemáticos diariamente, como parte da rotina, escrevendo depois em cadernos de anotações?&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;Na minha adolescência eu mantinha uma série de cadernos de anotações –  seis deles eu ainda tenho – então eu comecei a organizar o material em  pastas e fichários e, em seguida, em armários com gavetas. Nos dias de  hoje eu ainda guardo coisas no computador. Eu continuo colecionando  matemática divertida e escrevo sobre isso. Eu diria que cerca de um  terço dos meus livros nos últimos 20 anos têm sido sobre o lado  divertido da matemática. Meu editor sugeriu coletar parte desse material  e reunir em um livro, que se tornou o &lt;i&gt;Professor Stewarts Cabinet of Mathematical Curiosities&lt;/i&gt;.  Esse entrou para a lista de best-sellers em janeiro de 2009. Então,  escrevi mais um volume nessa linha. Um terceiro livro para a série já  está planejado. Desde então, publico também &lt;i&gt;Cows in the Maze&lt;/i&gt;, com a Oxford University Press, que é uma coleção com algumas das minhas colunas para a revista a &lt;i&gt;Scientific American&lt;/i&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;O senhor acredita que a matemática pode ser uma espécie de contos de  fadas, que você lê para os seus filhos diariamente, como algo divertido e  educativo? O senhor fez isso com seus filhos?&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;Eu conheço algumas pessoas que fazem isso, porque eles me dizem que usam  meus livros com esse propósito. E alguns dizem que seus filhos pegam os  livros e não querem mais devolver. Nós costumávamos ler muito para os  nosso dois filhos, mas permanecíamos na ficção (&lt;i&gt;Dr Seusss Cat in the Hat&lt;/i&gt;  foi o favorito, minha mulher e eu ainda conseguimos recitar o livro  inteiro, palavra por palavra). Não pretendia forçar a matemática para  eles, se eles não quisessem! Um se tornou um programador de computador,  então, ele usa muita matemática. O outro vende carros usados (cerca de  50 mil carros a cada ano). Ele trabalha para a Peugeot e vende todas as  frotas de carros usados que as companhias usam por um ano.&lt;br /&gt;Se mais pessoas mostrassem aos seus filhos o lado divertido da  matemática, acredito que uma parcela muito maior ia gostar da matéria na  escola. &lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Para saber um pouco mais sobre o lançamento, acesse o &lt;a href="http://www.zahar.com.br/catalogo_detalhe.asp?id=1349&amp;amp;ORDEM=A&amp;amp;SINOSUM=SINO"&gt;site da própria editora&lt;/a&gt; (de onde tirei a sinopse e a entrevista). Lá você também pode encontrar um sumário e um trecho do prefácio.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Por que estou fazendo isso? Ora, porque eu gosto muito de livros de divulgação e acho que uma editora que já trouxe diversos livros muito bons como O Andar do Bêbado, por exemplo, merece um pouco de credibilidade. Confesso que ainda não tive a oportunidade de ler este  novo livro do Stewart, mas conheço outros livros na mesma linha deste mesmo autor e todos são muito bons.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;May the math be with you.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8112326201387361146?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8112326201387361146/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/incriveis-passatempos-matematicos.html#comment-form' title='4 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8112326201387361146'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8112326201387361146'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/incriveis-passatempos-matematicos.html' title='Incríveis Passatempos Matemáticos - Divulgação'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TJgPivVIpnI/AAAAAAAAASY/ia2vknLJUUc/s72-c/capa_Incr%C3%ADveis+passatempos+matem%C3%A1ticos.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-1327637697828931999</id><published>2010-09-13T00:20:00.004-03:00</published><updated>2010-09-17T18:59:01.643-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 8</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src='http://img829.imageshack.us/img829/7861/s5criminoso.jpg' border='0'/&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Breve nos cinemas.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Obs: A ideia foi do Tiago só to postando porque fiz a imagem. xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Dica para você que não estuda álgebra mas quer rir também, o grupo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_5" title="S_5" /&gt; não é solúvel. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-1327637697828931999?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/1327637697828931999/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/para-rir-ou-para-chorar-parte-8.html#comment-form' title='4 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1327637697828931999'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1327637697828931999'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/para-rir-ou-para-chorar-parte-8.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 8'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3076349173045499320</id><published>2010-09-08T01:37:00.000-03:00</published><updated>2010-09-08T01:37:08.477-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='livros'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Biografias de Bolso'/><title type='text'>História Ilustrada de Fibonacci</title><content type='html'>Para quem gosta de história e matemática, aqui vai um belo presente feito por &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Keith_Devlin"&gt;Keith Devlin&lt;/a&gt; (autor de diversos livros de dilvulgação de matemática):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.maa.org/devlin/Fibonacci.html"&gt;http://www.maa.org/devlin/Fibonacci.html&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Nas palavras de Devlin:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;With summer coming to an end, many people share their summer snapshots  with their family and friends. In that spirit, in this month's column  I'd like to share some of my summer photographs. Actually, photographs  taken over several summers as I traveled to Italy to research a book  about Fibonacci. That book will appear some time next year. Meanwhile,  if you are interested in vicariously treading in the footsteps of the  man who brought modern arithmetic to the West, now is your chance. Along  the way, you will likely discover that many of the things you believed  about Fibonacci are actually false. (Especially if you learned about  them on the Internet. And yes, I am aware of the irony of my making this  statement in an online column!)&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;Aliás, para quem ainda não sabe, Keith Devlin tem uma &lt;a href="http://www.maa.org/devlin/"&gt;coluna&lt;/a&gt; no site da MAA. Vale a pena.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3076349173045499320?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3076349173045499320/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/historia-ilustrada-de-fibonacci.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3076349173045499320'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3076349173045499320'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/historia-ilustrada-de-fibonacci.html' title='História Ilustrada de Fibonacci'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7113152104657418094</id><published>2010-09-05T01:04:00.001-03:00</published><updated>2010-09-07T00:49:19.658-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra linear'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>Uma prova topológica para o Teorema de Cayley-Hamilton - Final alternativo</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;No post &lt;a href="http://draft.blogger.com/%7Bhttp://legauss.blogspot.com/2010/07/uma-prova-topologica-para-o-teorema-de.html"&gt;Uma prova topológica para o Teorema de Cayley-Hamilton&lt;/a&gt; mostrei como demonstrar o Teorema de Cayley-Hamilton por continuidade, utilizando uma topologia diferente da usual. Porém, esta topologia é tão diferente que algumas boas propriedades, como ser &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Hausdorff_space"&gt;Hausdorff&lt;/a&gt;, são perdidas. Este fato fez com que a demonstração ficasse mais complicada (e mais sutil na parte final) do que era para ser.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Neste post, quero apresentar uma outra forma de contornar o problema. Talvez o argumento que irei utilizar seja menos intuitivo, mas com certeza é mais simples, pelo fato de não precisarmos nos preocupar com separabilidade. Se você não leu o primeiro post, clique no link ali em cima.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Teorema.&lt;/b&gt;  Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; uma matriz quadrada de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;, com coeficientes num corpo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k" title="\inline k" /&gt;, e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29=%5Cdet%28xI-A%29=c_0+c_1x+%5Ccdots+c_%7Bn-1%7Dx%5E%7Bn-1%7D+x%5En" title="\inline p_c(x)=\det(xI-A)=c_0+c_1x+\cdots+c_{n-1}x^{n-1}+x^n" /&gt; seu polinômio característico. Então &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p_c%28A%29=c_0I+c_1A+%5Ccdots+c_%7Bn-1%7DA%5E%7Bn-1%7D+A%5En=0%5Ctext%7B.%7D" title="p_c(A)=c_0I+c_1A+\cdots+c_{n-1}A^{n-1}+A^n=0\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;i&gt;Demonstração.&lt;/i&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m=n%5E2" title="\inline m=n^2" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A=%28a_%7Bij%7D%29" title="\inline A=(a_{ij})" /&gt; é quadrada, de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;, podemos enxergar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; como um elemento de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5E%7Bm%7D" title="\inline k^{m}" /&gt;. Além disso, o discriminante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; pode ser visto como um polinômio em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m" title="\inline m" /&gt; variáveis avaliado nos coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt;, pois os coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29$" title="\inline p_c(x)$" /&gt; são polinômios em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a_%7Bij%7D" title="\inline a_{ij}" /&gt; e o discrimininante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; é um polinômio nos coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Assim, podemos falar de um polinômio de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m" /&gt; variáveis &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5CDelta%28x_1,%5Cldots,x_%7Bm%7D%29" /&gt; chamado discriminante. Se o discriminante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" /&gt;, ou seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5CDelta%28a_%7Bij%7D%29" /&gt;, é não nulo, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" /&gt; tem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; raízes distintas e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt; é diagonalizável. O conjunto das matrizes cujo discriminante de seu polinômio característico é não nulo, é, portanto, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20D%28%5CDelta%29" /&gt;, que é aberto na Topologia de Zariski e, consequentemente, denso em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5E%7Bm%7D" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Considere, novamente, o polinômio característico &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" /&gt; de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt;. Pensando nos coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt; como variáveis, então podemos enxergar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" /&gt; como um polinômio de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m+1" /&gt; variáveis: os coeficientes &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a_%7Bij%7D" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x" /&gt;. Avaliando este polinômio em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt;, temos a matriz &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28A%29" /&gt;. Agora, cada uma das &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m" /&gt; entradas de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_c%28A%29" /&gt; é um polinômio em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a_%7Bij%7D" /&gt;. Sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p_1,%5Cldots,p_m" /&gt; estes polinômios (vou omitir as variáveis para não carregar a notação).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Queremos decidir, então, quais matrizes &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt;, i.e., quais elementos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Em" /&gt;, satisfazem estes &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m" /&gt; polinômios. Em outras palavras, queremos saber quais matrizes &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt; estão no conjunto algébrico &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20V%28p_1,%5Cldots,p_m%29" /&gt;. Mas já sabemos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20D%28%5CDelta%29%5Csubset%20V%28p_1,%5Cldots,p_m%29" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20D%28%5CDelta%29" /&gt; é denso em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Em" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20V%28p_1,%5Cldots,p_m%29" /&gt; é fechado, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20V%28p_1,%5Cldots,p_m%29=k%5Em" /&gt;. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que, apesar de não utilizarmos nenhuma função contínua nesta demonstração (em contraponto com a outra), ainda estamos nos aproveitando de um argumento de continuidade, pois dizer que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20D%28%5CDelta%29" /&gt; é denso em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Em" title="\inline k^m" /&gt; é dizer que toda matriz &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20A" /&gt; está arbitrariamente próxima de uma matriz diagonalizável.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Utilizando esta mesma ideia deste post, você também pode resolver o desafio do primeiro post de uma maneira mais fácil.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7113152104657418094?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7113152104657418094/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/uma-prova-topologica-para-o-teorema-de.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7113152104657418094'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7113152104657418094'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/09/uma-prova-topologica-para-o-teorema-de.html' title='Uma prova topológica para o Teorema de Cayley-Hamilton - Final alternativo'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4348022065980529588</id><published>2010-08-21T17:57:00.002-03:00</published><updated>2010-08-22T01:18:59.151-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Física'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>A arte de simplificar um problema</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Uma das peculiaridades que mais me encantam na Matemática são as soluções criativas e simples para algum problema aparentemente complicado. Não que este atributo seja um privilégio da Matemática, em diversas outras áreas do conhecimento &lt;i&gt;insights&lt;/i&gt; são não apenas desejáveis como essenciais. Sendo assim, desejo exemplificar o que acabei de mencionar com um problema simples, retirado de uma famosa anedota entre os matemáticos. Se você está curioso, a anedota fica para o fim deste texto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;O problema &lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Dois trens, a uma distância inicial de 200 quilômetros, movem-se um em direção ao outro, ambos com velocidade constante de 50 quilômetros por hora. Uma mosca, começando na frente de um dos trens, voa até atingir o outro trem e depois repete o mesmo movimento (voltando para o primeiro trem, e depois indo para o segundo, etc) a uma velocidade constante de 75 quilômetros por hora, até os trens se chocarem. Qual é a distância total que a mosca percorreu?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;1. Solução Direta&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Façamos um pouco mais geral. Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_1" title="\inline d_1" /&gt; a distância inicial entre os trens, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20v" title="\inline v" /&gt; a velocidade dos trens e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20u%3E%20v" title="\inline u&amp;gt; v" /&gt; a velocidade da mosca. Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_1" title="\inline t_1" /&gt; o tempo decorrido após o primeiro vôo da mosca, i.e. após ela ter saído do primeiro trem e ter chegado ao segundo. Então, (pensando a posição inicial do primeiro trem como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%200" title="\inline 0" /&gt; e a do segundo como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_1" title="\inline d_1" /&gt; no eixo horizontal)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?ut_1=d_1-vt%20%5Ciff%20t_1=%5Cfrac%7Bd_1%7D%7Bu+v%7D%5Ctext%7B.%7D" title="ut_1=d_1-vt \iff t_1=\frac{d_1}{u+v}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Assim, a mosca percorreu&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?m_1=ut_1=%5Cfrac%7Bu%7D%7Bu+v%7Dd_1%5Ctext%7B.%7D" title="m_1=ut_1=\frac{u}{u+v}d_1\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Além disso, agora os trens se encontram a uma distância &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_2=d_1-2vt_1" title="\inline d_2=d_1-2vt_1" /&gt;. Mais geralmente, após o vôo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i" title="\inline i" /&gt; da mosca, temos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cleft%5C%7B%5Cbegin%7Barray%7D%7Bl%7D%20t_i=d_%7Bi%7D/%28u+v%29%20%5C%5C%20m_i=d_iu/%28u+v%29%20%5C%5C%20d_%7Bi+1%7D=d_i-2vt_i%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright." title="\left\{\begin{array}{l} t_i=d_{i}/(u+v) \\ m_i=d_iu/(u+v) \\ d_{i+1}=d_i-2vt_i \end{array}\right." /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Substituindo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?t_i" title="t_i" /&gt; na última expressão,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d_%7Bi+1%7D=d_i-2v%5Cleft%28%5Cfrac%7Bd_i%7D%7Bu+v%7D%5Cright%29=d_i%5Cleft%281-%5Cfrac%7B2v%7D%7Bu+v%7D%5Cright%29=d_i%5Cfrac%7Bu-v%7D%7Bu+v%7D%5Ctext%7B.%7D" title="d_{i+1}=d_i-2v\left(\frac{d_i}{u+v}\right)=d_i\left(1-\frac{2v}{u+v}\right)=d_i\frac{u-v}{u+v}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d_%7Bi+1%7D=d_1[%28u-v%29/%28u+v%29]%5Ei" title="\inline d_{i+1}=d_1[(u-v)/(u+v)]^i" /&gt; e, portanto, a mosca percorreu uma distância &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m" title="\inline m" /&gt; total de&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?m=%5Csum%5Climits_%7Bi=1%7D%5E%7B%5Cinfty%7Dm_i=%5Cfrac%7Bud_1%7D%7Bu+v%7D%5Csum%5Climits_%7Bi=1%7D%5E%7B%5Cinfty%7D%5Cleft%28%5Cfrac%7Bu-v%7D%7Bu+v%7D%5Cright%29%5E%7Bi-1%7D=%5Cfrac%7Bud_1%7D%7B2v%7D%5Ctext%7B.%7D" title="m=\sum\limits_{i=1}^{\infty}m_i=\frac{ud_1}{u+v}\sum\limits_{i=1}^{\infty}\left(\frac{u-v}{u+v}\right)^{i-1}=\frac{ud_1}{2v}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Substituindo nossos valores, chegamos em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20m=150" title="\inline m=150" /&gt; quilômetros.&lt;br /&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;2. Solução Criativa&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ora, como ambos estão a uma velocidade de 50 quilômetros por hora, os trens se chocam após 2 horas. Nestas duas horas, a mosca voou sem parar, e portanto percorreu uma distância total de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%2075%5Ctimes%202=150" title="\inline 75\times 2=150" /&gt; quilômetros.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;A anedota&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Conta-se que o matemático &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/John_von_Neumann"&gt;John Von Neumann&lt;/a&gt; era uma calculadora em pessoa, realizava cálculos longos e difíceis mentalmente numa fração de segundos. Certa vez, propuseram este problema para Von Neumann que rapidamente respondeu ``150 quilômetros"! Então a pessoa que propôs o problema disse: ``Estranho, normalmente, todo mundo tenta somar a série infinita''. Foi então que Von Neumann respondeu: ``Como assim, estranho? Foi exatamente isto que eu fiz!''.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4348022065980529588?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4348022065980529588/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/arte-de-simplificar-um-problema.html#comment-form' title='5 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4348022065980529588'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4348022065980529588'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/arte-de-simplificar-um-problema.html' title='A arte de simplificar um problema'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>5</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-1715146389395097081</id><published>2010-08-20T11:18:00.003-03:00</published><updated>2010-08-20T11:29:18.679-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Video-game'/><title type='text'>Playstation 3 desbloqueado</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/TG6RLURR3XI/AAAAAAAAAQA/IjRBw_Xhi4c/s1600/PS_Jailbreak.jpg"&gt;&lt;img style="display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center; cursor: pointer; width: 400px; height: 140px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/TG6RLURR3XI/AAAAAAAAAQA/IjRBw_Xhi4c/s400/PS_Jailbreak.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5507499017926466930" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;Se você costumava rir dos poucos usuários de PlayStation 3 por eles terem que pagar mais de R$ 150 por um jogo qualquer, seus dias podem estar acabando.&lt;br /&gt;Anunciado, e já em pré-venda, o método de destravamento do PS3: PS3 JailBreak&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Com simples pendrive, já programado para o PS3 com o último firmware (versão 3.41), você pode fazer o backup dos seus jogos de PS3, não funciona com filmes em blu-ray, DVD e outros, em um HD externo e você está pronto para usufruir de seu PS3 sem se preocupar com riscar os discos ou perder a mídia............OK, todos já sabem que isso vai ser usado para pirataria!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O pendrive, que este autor prefere não informar onde está disponível a pré-venda, é apenas necessário plugar ele no PS3 e em segundos instalar o aplicativo. Não há mais segredos sobre seu funcionamento, lógico que ninguém ainda informou qual foi a falha encontra, mas já existe especulações de que Sony iria desativar as portas USB para prevenir o uso deste recurso, este autor acha isto remotamente impossível de acontecer.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-1715146389395097081?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/1715146389395097081/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/playstation-3-desbloqueado.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1715146389395097081'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1715146389395097081'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/playstation-3-desbloqueado.html' title='Playstation 3 desbloqueado'/><author><name>Rafael "rafcor" Corradi</name><uri>http://www.blogger.com/profile/15484533941892142060</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='22' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/Smk4WM0QUsI/AAAAAAAAAGI/95hfffepa08/S220/Uber-Luigi.png'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/TG6RLURR3XI/AAAAAAAAAQA/IjRBw_Xhi4c/s72-c/PS_Jailbreak.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-1343703596718261130</id><published>2010-08-20T10:18:00.000-03:00</published><updated>2010-08-20T10:18:11.225-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><title type='text'>Notícia Expressa: Medalha Fields 2010</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;"The International Mathematical Union (IMU) presented seven prizes during the opening ceremonies of the International Congress of Mathematicians (ICM) in Hyderabad, India. The opening ceremonies were inaugurated by Indian President Pratibha Devisingh Patil. Also during the meeting, IMU elected its first woman president, Ingrid Daubechies (Princeton University).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The Fields Medal, which comes with a $15,000 honorarium, is awarded every four years to at most four mathematicians."&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Clique &lt;a href="http://mathdl.maa.org/mathDL/?pa=mathNews&amp;amp;sa=view&amp;amp;newsId=927"&gt;aqui&lt;/a&gt; para saber quem foram os ganhadores.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-1343703596718261130?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/1343703596718261130/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/noticia-expressa-medalha-fields-2010.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1343703596718261130'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1343703596718261130'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/noticia-expressa-medalha-fields-2010.html' title='Notícia Expressa: Medalha Fields 2010'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6264335939959411236</id><published>2010-08-10T18:04:00.000-03:00</published><updated>2010-08-10T18:04:41.545-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 7</title><content type='html'>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TGG-jk1e_LI/AAAAAAAAASM/waSDMymt47M/s1600/cannabis.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="240" src="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TGG-jk1e_LI/AAAAAAAAASM/waSDMymt47M/s320/cannabis.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Entenda &lt;a href="http://mathworld.wolfram.com/CannabisCurve.html"&gt;aqui&lt;/a&gt;. Dica do Rafael Ando.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6264335939959411236?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6264335939959411236/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/para-rir-ou-para-chorar-parte-7.html#comment-form' title='4 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6264335939959411236'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6264335939959411236'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/para-rir-ou-para-chorar-parte-7.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 7'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TGG-jk1e_LI/AAAAAAAAASM/waSDMymt47M/s72-c/cannabis.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3296174869382354464</id><published>2010-08-06T21:17:00.006-03:00</published><updated>2010-08-08T13:15:03.673-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>O teorema do Fecho-Complemento de Kuratowski</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vou postar hoje a demonstração de um teorema muito interessante e que só exige um pouquinho de topologia e menos ainda de álgebra para entender. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O teorema é o seguinte:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt; um espaço topológico e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?A\subset X" /&gt;. É possível obter no máximo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?14" /&gt; conjuntos diferentes tomando fechos e complementos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?A" /&gt;. Além disso existe um espaço topológico onde esse limite é atingido.&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Para a prova vamos considerar o fecho e o complemento como operadores agindo no conjunto de subconjuntos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X" /&gt;. Vamo denotá-los por&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\\f(A)=\overline{A}\\c(A)=X-A" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Repare (ou verifique) que podemos escrever o interior de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?A" /&gt; utilizando essa notação. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathring{A}=c(f(c(A)))" /&gt; (o interior polui o ar? \piadaruimmode on).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É fácil ver também que o conjunto de todos os operadores gerados por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c" /&gt; com a operação de composição é um &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Monoid"&gt;monoide&lt;/a&gt;, pois a composição é uma operação associativa e a identidade (o operador identidade) está nesse conjunto pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c^2=id" /&gt;, chamaremos esse monoide de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathcal{K}" /&gt; e costumamos chamá-lo de monoide de Kuratowski.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É possível induzir uma ordem parcial nesse monoide. Dizemos para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g,h\in\mathcal{K}" /&gt; que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g\leq h" /&gt;, se para todo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?A\subseteq X" /&gt; temos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g(A)\subseteq h(A)" /&gt;. Além disso chamamos um operador &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g" /&gt; de isotônico se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X\subseteq Y\Rightarrow g(X)\subseteq g(Y)" /&gt; (note que o operador fecho é isotônico).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Depois dessas ideias vamos agora à demonstração de verdade.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Demonstração:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c^2=id" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f^2=f" /&gt;, os elementos em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathcal{K}" /&gt; são da forma&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?cfcf...cf,\;fcfc...fc,\;cfcf...cfc" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcfc...fcf" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Isso é, eles não vão ter nenhum fator &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; nem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c" /&gt; com potência maior que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1" /&gt;, pelas relações que mencionei, além disso eles se encaixam em um dos quatro grupos, começa em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c" /&gt; e termina em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt;, começa em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; e termina em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c" /&gt;, etc.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Queremos mostrar que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcf=fcfcfcf" /&gt; e isso nos dará o limite superior de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?14" /&gt;, pois os operadores restantes serão&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?id,c,f,cf,fc,cfc,fcf,cfcf,fcfc,cfcfc,fcfcf,cfcfcf,fcfcfc,cfcfcfc" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcf\geq cfcfcf" /&gt;, pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?cfcfcf(A)" /&gt; é o interior de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcf(A)" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; é isotônico, segue que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcf=ffcf\geq fcfcfcf" /&gt;. Para a desigualdade contrária repare que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?cfcf\leq f" /&gt;, pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?cfcf(A)" /&gt; é o interior de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(A)" /&gt;. Logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcfcf\leq ff=f" /&gt;. Mas então temos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?cfcfcf\geq cf" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcfcfcf\geq fcf" /&gt;. Isso prova que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?fcf=fcfcfcf" /&gt;. Como queríamos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para terminar a prova basta mostrar um conjunto num espaço topológico tal que todos aqueles operadores geram conjuntos distintos quando agem sobre ele. Nesse caso o conjunto&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(0,1)\cup (1,2)\cup\{3\}\cup([4,5)\cap\mathbb{Q})" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}" /&gt; com a topologia usual, funciona.    &lt;div align="right"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Bizarro não? Esse teorema deixou muita gente pensativa a respeito do porquê desse número &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?14" /&gt; aparentemente aleatório. Muita coisa foi feita em direção a saber quando espaços topológicos possuem um conjunto que realiza esse número, etc.&lt;br /&gt;O artigo que coloco aqui embaixo (que foi de onde eu tirei a demonstração) fala sobre muitas coisas mesmo a respeito desse problema.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É isso espero que tenham curtido!&lt;br /&gt;Até&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Referências:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.4shared.com/document/08I3xoRG/B_Gardner_M_Jackson_-_Kuratows.html"&gt;B. Gardner, M. Jackson - Kuratowski Closure-Complement Theorem&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3296174869382354464?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3296174869382354464/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/o-teorema-do-fecho-complemento-de.html#comment-form' title='5 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3296174869382354464'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3296174869382354464'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/08/o-teorema-do-fecho-complemento-de.html' title='O teorema do Fecho-Complemento de Kuratowski'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>5</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7691132767643447278</id><published>2010-07-27T09:02:00.007-03:00</published><updated>2010-08-02T12:22:09.466-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='teoria dos números'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'>A série 1/p diverge</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vou postar hoje um resultado muito legal e importante da teoria de números que nos fala um pouco sobre a "densidade" dos números primos entre os números naturais, se é que isso faz sentido assim solto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O que quero dizer é: Sabemos que a série &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum\frac{1}{n}" /&gt; diverge, mas que por exemplo a série &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum\frac{1}{n^2}" /&gt; converge. Ou seja em certo sentido ao deixarmos só os números naturais que são quadrados nos denominadores da nossa série, nós tiramos muitos números, tantos, que a nossa série antes divergente agora converge.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O teorema que vou provar agora mostra que deixar só os primos nos denominadores ainda deixa nosso conjunto de números gordinho. hehe&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Teorema:&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;A série &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum\frac{1}{p}" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p" /&gt; percorrendo todos os números primos, diverge.&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;i&gt;Preliminares:&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para provar esse teorema vou utilizar certas coisas que não vou provar, por sorte algumas delas tem aqui no nosso blog. o/&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[1]&lt;/b&gt; Existem infinitos primos! O Euclides, malandrão que era, provou isso, por sorte o Tiago já fez um post comentando a prova do Euclides e com uma prova diferente e muito legal usando teoria de grupos. &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2009/11/uma-prova-diferente-para-infinitude-dos.html"&gt;Veja o post aqui.&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[2]&lt;/b&gt; A série &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum\frac{1}{n}" /&gt; diverge, se você não sabe isso ainda veja aqui &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Harmonic_series_(mathematics)"&gt;nesse wiki&lt;/a&gt; que tá bem explicadinho.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[3]&lt;/b&gt; A série &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum\frac{1}{n^2}" /&gt; converge. Em um post comentei a convergência dela, mas fiz mais que isso eu calculei para onde ela convergia, vale a pena ver se ainda não viu. &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2010/04/calculando-uma-serie-infinita-1n.html"&gt;Veja o post aqui.&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[4]&lt;/b&gt; A fórmula infinita da PG. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum a_1q^n=\frac{a_1}{1-q}" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[5]&lt;/b&gt; O último fato é a expansão de Taylor da função &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \log" /&gt;. Na verdade a gente obtém essa fórmula expandido em taylor a função ao redor de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline 1" /&gt; e fazendo uma mudança de variáveis. A fórmula é.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\log(1+x)=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{(-1)^{n+1}x^n}{n}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Vamos à demonstração:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração:&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline p_1,p_2,...,p_{l(n)}" /&gt; os primos menores que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline n" /&gt;, definimos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \lambda(n)=\prod_{i=1}^{l(n)}(1-1/p_i)^{-1}" /&gt;.&lt;br /&gt;Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (1-1/p_i)^{-1}=\sum_{a_i=0}^{\infty}1/p^{a_i}" /&gt;, vemos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\lambda(n)=\sum(p_1^{a_1}p_2^{a_2}...p_l^{a_l})^{-1}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Onde as &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline l" /&gt;-tuplas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline (a_1,a_2,...,a_l)" /&gt; cobrem todas as combinações de naturais (incluindo o zero).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vemos também em particular que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1+\frac{1}{2}+\frac{1}{3}+\cdots+\frac{1}{n}%3C\lambda(n)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Logo, quando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline n\rightarrow\infty" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \lambda(n)\rightarrow\infty" /&gt;. E isso é ainda outra prova de que existem infinitos primos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora, vamos olhar para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \log(\lambda(n))" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\begin{array}{lll}\log(\lambda(n))&amp;amp;=&amp;amp;-\sum_{i=1}^l \log(1-p_i^{-1})\\&amp;amp;=&amp;amp;\sum_{i=1}^l\sum_{m=1}^\infty(mp_i^m)^{-1}\\&amp;amp;=&amp;amp;p_1^{-1}+p_2^{-1}+\cdots+p_l^{-1}+\sum_{i=1}^l\sum_{m=2}^\infty(mp_i^m)^{-1}\end{array}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Agora precisamos notar que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum_{m=2}^\infty(mp_i^m)^{-1}%3C\sum_{m=2}^\infty(p_i)^{-m}=p_i^{-2}(1-p_i^{-1})^{-1}\leq 2p_i^{-2}" /&gt;. Essa última desigualdade não é tão imediata de enxergar teste com o primo igual a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline 2" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline 3" /&gt; e você vai ver o porque daquele &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline 2" /&gt; que apareceu na desigualdade final.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então temos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\log(\lambda(n))%3Cp_1^{-1}+p_2^{-1}+\cdots+p_l^{-1}+2(p_1^{-2}+p_2^{-2}+\cdots+p_l^{-2})" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sabemos que a série &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \sum\frac{1}{n^2}" /&gt; converge o que nos da a desigualdade&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sum_{i=1}^l\frac{1}{p_i}%3E\log(\lambda(n))-K" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline K" /&gt; uma constante arbitrária (a desigualdade valendo para qualquer &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline n" /&gt;). Temos que nossa série é maior que uma coisa ilimitada, logo ela é também ilimitada.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E isso acaba nossa demonstração.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;Abraço.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Referências:&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ireland e Rosen - A Classical Introduction to Modern Number Theory&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7691132767643447278?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7691132767643447278/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/serie-1p-diverge.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7691132767643447278'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7691132767643447278'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/serie-1p-diverge.html' title='A série 1/p diverge'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3065671366604790128</id><published>2010-07-24T18:38:00.002-03:00</published><updated>2010-07-24T18:46:28.433-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>Joguinho da cobrinha no Youtube</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;Depois da vuvuzela nos vídeos do &lt;a href="http://www.youtube.com"&gt;Youtube&lt;/a&gt;, mais um coisa um tanto inusitada foi descoberto recentemente: joguinho da cobrinha no meio dos vídeos do Youtube!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos lá então, como fazer:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- Pegue um vídeo que seja de categoria Jogos (preferencial) ou Entreterimento&lt;br /&gt;- Depois de começar o vídeo, clique na tela do vídeo (não no botão play/pause) duas vezes, para fazer o vídeo pausar e continuar&lt;br /&gt;- Aperte AO MESMO TEMPO as setinhas da esquerda e direita no teclado normal&lt;br /&gt;- Parabéns você está jogando agora&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora o que vocês podem me perguntar: Por que eu iria querer jogar isso no meio de um vídeo?&lt;br /&gt;Simples.&lt;br /&gt;Se for um vídeo que deve ser apenas ouvido (estranho mas existem) ou se está numa parte muita chata, é só ativar o joguinho e pronto!&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3065671366604790128?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3065671366604790128/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/joguinho-da-cobrinha-no-youtube.html#comment-form' title='5 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3065671366604790128'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3065671366604790128'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/joguinho-da-cobrinha-no-youtube.html' title='Joguinho da cobrinha no Youtube'/><author><name>Rafael "rafcor" Corradi</name><uri>http://www.blogger.com/profile/15484533941892142060</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='22' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/Smk4WM0QUsI/AAAAAAAAAGI/95hfffepa08/S220/Uber-Luigi.png'/></author><thr:total>5</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5779760264287031355</id><published>2010-07-20T18:00:00.009-03:00</published><updated>2010-08-12T20:58:40.715-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra linear'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>Uma prova topológica para o Teorema de Cayley-Hamilton</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;O Teorema de Cayley-Hamilton é bastante conhecido e muito usado em Álgebra Linear. Existem diversas formas de demonstrá-lo, mas na minha humilde opinião,&amp;nbsp; a que apresentarei aqui é a mais bonita. Neste artigo, usarei um corpo&amp;nbsp; genérico &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k" title="\inline k" /&gt;, que você pode pensar como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BC%7D" title="\inline \mathbb{C}" /&gt; ou &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BR%7D" title="\inline \mathbb{R}" /&gt;, se preferir. Este teorema pode ser enunciado da seguinte forma:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema.&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; uma matriz quadrada de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;, com coeficientes num corpo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k" title="\inline k" /&gt;, e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29=%5Cdet%28xI-A%29=c_0+c_1x+%5Ccdots+c_%7Bn-1%7Dx%5E%7Bn-1%7D+x%5En" title="\inline p_c(x)=\det(xI-A)=c_0+c_1x+\cdots+c_{n-1}x^{n-1}+x^n" /&gt; seu polinômio característico. Então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?p_c%28A%29=c_0I+c_1A+%5Ccdots+c_%7Bn-1%7DA%5E%7Bn-1%7D+A%5En=0%5Ctext%7B.%7D" title="p_c(A)=c_0I+c_1A+\cdots+c_{n-1}A^{n-1}+A^n=0\text{.}" /&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Uma possível forma de começar a atacar este teorema é provando-o para casos particulares. Para matrizes diagonais, a demonstração é trivial. O próximo passo seria mostrar para matrizes diagonalizáveis:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração para matrizes diagonalizáveis.&lt;/i&gt; Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; é diagonalizável, então temos uma base &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20B=%5C%7Bv_1,%5Cldots,v_n%5C%7D" title="\inline B=\{v_1,\ldots,v_n\}" /&gt; de autovetores de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt;. Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20Av_i=%5Clambda_iv_i" title="\inline Av_i=\lambda_iv_i" /&gt;, então o polinômio característico &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; se fatora como&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?p_c%28x%29=%28x-%5Clambda_1%29%5Ccdots%28x-%5Clambda_n%29%5Ctext%7B.%7D" title="p_c(x)=(x-\lambda_1)\cdots(x-\lambda_n)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Assim, é claro que cada &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20v_i" title="\inline v_i" /&gt; anula a matriz &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28A%29=%28A-%5Clambda_1I%29%5Cldots%28A-%5Clambda_nI%29" title="\inline p_c(A)=(A-\lambda_1I)\ldots(A-\lambda_nI)" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20B" title="\inline B" /&gt; é base, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28A%29=0" title="\inline p_c(A)=0" /&gt;. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;No entanto, a partir daqui é difícil generalizar a demonstração para qualquer matriz. Resolveremos este problema usando &lt;b&gt;continuidade&lt;/b&gt;. Para tanto, usaremos uma topologia pouco conhecida mas muito utilizada em Álgebra, a Topologia de Zariski. Admitiremos, a partir daqui, um pouco de conhecimento sobre topologia básica e teoria de anéis (basicamente, familiaridade com &lt;i&gt;ideais&lt;/i&gt;).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Se você não conhece a topologia de Zariski, veja &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2010/07/introducao-topologia-de-zariski.html"&gt;aqui&lt;/a&gt; o artigo do Gabriel. A demonstração do Teorema de Cayley-Hamilton utilizando esta topologia é bem simples e curta, mas precisaremos de alguns resultados simples que provarei em seguida. Vamos denotar por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28I%29=V%28I%29%5Ec" title="\inline D(I)=V(I)^c" /&gt;, isto é, o conjunto dos pontos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k%5En" title="\inline k^n" /&gt; que não se anulam em algum polinômio de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20I" title="\inline I" /&gt; e, se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f%5Cin%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="\inline f\in k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt; denotaremos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28f%29=D%28%28f%29%29" title="\inline D(f)=D((f))" /&gt; onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%28f%29" title="\inline (f)" /&gt; é o ideal gerado por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f" title="\inline f" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Propriedades da Topologia de Zariski.&lt;/b&gt;&amp;nbsp; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k%5En" title="\inline k^n" /&gt; o espaço afim de dimensão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;. Temos:&lt;br /&gt;&lt;b&gt;(a)&lt;/b&gt; Os conjuntos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28f%29" title="\inline D(f)" /&gt;, com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f%5Cin%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="\inline f\in k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt;, formam uma base para a topologia de Zariski em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k%5En" title="\inline k^n" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;b&gt;(b)&lt;/b&gt; Todo aberto na topologia de Zariski é denso. &lt;br /&gt;&lt;b&gt;(c)&lt;/b&gt; Qualquer função &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi:%20k%5En%20%5Cto%20k%5En" title="\inline \phi: k^n \to k^n" /&gt;que é polinomial em cada coordenada é contínua em relação à topologia de Zariski.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração.&lt;/i&gt; &lt;b&gt;(a)&lt;/b&gt; Basta ver que, para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20I" title="\inline I" /&gt; ideal de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="\inline k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt;,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?D%28I%29=%5Cbigcup_%7Bf%5Cin%20I%7D%20D%28f%29%5Ctext%7B.%7D" title="D(I)=\bigcup_{f\in I} D(f)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Obs: Além disso como todo ideal de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt; é finitamente gerado, pelo &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Hilbert%27s_basis_theorem"&gt;Teorema da base de Hilbert&lt;/a&gt;, todo aberto é compacto! Note que isso é bem surpreendente, pois, em espaços Haussdorff, compactos sempre são fechados.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;(b)&lt;/b&gt; É suficiente mostrar a afirmação para a base desta topologia. Considere, então, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28f%29" title="\inline D(f)" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f%5Cin%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="\inline f\in k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt; e tome &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p%5Cin%20k%5En%5Csetminus%20D%28f%29" title="\inline p\in k^n\setminus D(f)" /&gt;. Temos que mostrar que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p" title="\inline p" /&gt; é ponto de acumulação de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28f%29" title="\inline D(f)" /&gt;. Para isso, suponha &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28g%29" title="\inline D(g)" /&gt; contendo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p" title="\inline p" /&gt; onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20g%5Cin%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="\inline g\in k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt;. Agora basta notar que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?D%28fg%29=D%28f%29%5Ccap%20D%28g%29%5Ctext%7B.%7D" title="D(fg)=D(f)\cap D(g)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Logo, como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28fg%29%5Cneq%20%5Cemptyset" title="\inline D(fg)\neq \emptyset" /&gt; (prove!), existe &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20q%5Cin%20D%28f%29%5Ccap%20D%28g%29" title="\inline q\in D(f)\cap D(g)" /&gt;. Claramente, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20q%5Cneq%20p" title="\inline q\neq p" /&gt; e segue o item (b).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;(c)&lt;/b&gt; Novamente, basta mostrar para uma base da topologia. Dizer que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi" title="\inline \phi" /&gt; é polinomial em cada coordenada é dizer que, para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20a=%28a_1,%5Cldots,a_n%29%5Cin%20k%5En" title="\inline a=(a_1,\ldots,a_n)\in k^n" /&gt;, &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cphi%28a%29=%28f_1%28a_1,%5Cldots,a_n%29,%5Cldots,f_n%28a_1,%5Cldots,a_n%29%29%5Ctext%7B,%7D" title="\phi(a)=(f_1(a_1,\ldots,a_n),\ldots,f_n(a_1,\ldots,a_n))\text{,}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f_i%5Cin%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="\inline f_i\in k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt;. Considere o aberto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28f%29" title="\inline D(f)" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f%5Cin%20k[x_1,%5Cldots,x_n]" title="\inline f\in k[x_1,\ldots,x_n]" /&gt;. Denotando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f_i%28a_1,%5Cldots,a_n%29" title="\inline f_i(a_1,\ldots,a_n)" /&gt; por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20f_i%28a%29" title="\inline f_i(a)" /&gt;, temos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cphi%5E%7B-1%7D%28D%28f%29%29=%5C%7Ba%5Cin%20k%5En%20%5Cmid%20f%28%5Cphi%28a%29%29=f%28f_1%28a%29,%5Cldots,f_n%28a%29%29%5Cneq%200%5C%7D%5Ctext%7B.%7D" title="\phi^{-1}(D(f))=\{a\in k^n \mid f(\phi(a))=f(f_1(a),\ldots,f_n(a))\neq 0\}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Agora basta observar que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi%5E%7B-1%7D%28D%28f%29%29=D%28g%29" title="\inline \phi^{-1}(D(f))=D(g)" /&gt;, para&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?g%28x_1,%5Cldots,x_n%29=f%28f_1%28x_1,%5Cldots,x_n%29,%5Cldots,f_n%28x_1,%5Cldots,x_n%29%29%5Ctext%7B.%7D" title="g(x_1,\ldots,x_n)=f(f_1(x_1,\ldots,x_n),\ldots,f_n(x_1,\ldots,x_n))\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Assim, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi%5E%7B-1%7D%28D%28f%29%29" title="\inline \phi^{-1}(D(f))" /&gt; é aberto e, portanto, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi" title="\inline \phi" /&gt; é contínua.&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Precisamos de apenas mais um pré-requisito: a noção de &lt;b&gt;discriminante&lt;/b&gt; de um polinômio. Este conceito generaliza aquele &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5CDelta" title="\inline \Delta" /&gt; das equações de segundo grau. Dado um polinômio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p%28x%29%5Cin%20k[x]" title="\inline p(x)\in k[x]" /&gt;, o discriminante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p%28x%29" title="\inline p(x)" /&gt; é dado pela expressão&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5CDelta%20=%20c%5Cprod%20_%7Bi%3Cj%7D%28r_i-r_j%29%5E2" title="\Delta = c\prod _{i&amp;lt;j}(r_i-r_j)^2" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20c" title="\inline c" /&gt; é alguma constante não nula (que depende dos coeficientes do polinômio mas não nos interessa aqui) e os &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20r_i" title="\inline r_i" /&gt;'s são as raízes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p%28x%29" title="\inline p(x)" /&gt;. Assim, é imediato ver que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p%28x%29" title="\inline p(x)" /&gt; tem raízes múltiplas se, e somente se, o discriminante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p%28x%29" title="\inline p(x)" /&gt; se anula. O discriminante também pode ser definido como o &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Discriminant#Discriminant_of_a_polynomial"&gt;determinante de uma matriz bem grande&lt;/a&gt; cujas entradas são coeficientes do polinômio. Lembre-se disso.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora estamos prontos para a nossa demonstração do Teorema de Cayley-Hamilton como uma brilhante aplicação da Topologia de Zariski. Como esta topologia não é familiar a muita gente, tentarei fazer esta demonstração bem detalhada. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração topológica do Teorema de Cayley-Hamilton.&lt;/i&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20m=n%5E2" title="\inline m=n^2" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; é quadrada, de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;, podemos enxergar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; como um ponto em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k%5E%7Bm%7D" title="\inline k^{m}" /&gt;. Além disso, o discriminante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; pode ser visto como um polinômio em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20m" title="\inline m" /&gt; variáveis avaliado nos coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; pois os coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; são polinômios nas entradas de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; e o discrimininante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; é um polinômio nos coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; &lt;b&gt;[1]&lt;/b&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Assim, podemos falar de um polinômio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5CDelta%28x_1,%5Cldots,x_%7Bm%7D%29" title="\inline \Delta(x_1,\ldots,x_{m})" /&gt; chamado discriminante &lt;b&gt;[2]&lt;/b&gt;. Se o discriminante de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; é não nulo, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20p_c%28x%29" title="\inline p_c(x)" /&gt; tem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; raízes distintas e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt;é diagonalizável (e já sabemos que o teorema vale para este caso!). O conjunto das matrizes cujo discriminante de seu polinômio característico é não nulo, é, portanto, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28%5CDelta%29" title="\inline D(\Delta)" /&gt;, que é aberto na Topologia de Zariski e, consequentemente, denso em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20k%5E%7Bm%7D" title="\inline k^{m}" /&gt;. Agora, considere o mapa&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%20%5Cphi%20:%20k%5E%7Bm%7D&amp;amp;%20%5Clongrightarrow%20k%5E%7Bm%7D%5C%5C%20A&amp;amp;%20%5Cmapsto%20p_c%28A%29%5Ctext%7B.%7D%20%5Cend%7Balign*%7D" title="\begin{align*} \phi : k^{m}&amp;amp; \longrightarrow k^{m}\\ A&amp;amp; \mapsto p_c(A)\text{.} \end{align*}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi" title="\inline \phi" /&gt; é contínua pois é polinomial em cada coordenada de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt;. Como, para toda &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A%5Cin%20D%28%5CDelta%29" title="\inline A\in D(\Delta)" /&gt;, temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi%28A%29=p_c%28A%29=0" title="\inline \phi(A)=p_c(A)=0" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20D%28%5CDelta%29" title="\inline D(\Delta)" /&gt; é denso, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Cphi%28A%29=p_c%28A%29=0" title="\inline \phi(A)=p_c(A)=0" /&gt; para qualquer matriz de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; &lt;b&gt;[3]&lt;/b&gt;. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Supimpa, não? A história não para aqui. Você pode aproveitar estas ideias e brincar de demonstrar teoremas de Álgebra Linear usando a Topologia de Zariski, ela é extremamente poderosa para isso. Tente fazer o seguinte desafio:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Desafio.&lt;/b&gt; Utilizando ideias similares à prova anterior, mostre que dadas duas matrizes, de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A" title="\inline A" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20B" title="\inline B" /&gt; quaisquer, tem-se que o polinômio característico de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20A%20B" title="\inline A B" /&gt; é igual ao polinômio característico de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20BA" title="\inline BA" /&gt;. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Desta forma, espero que, assim como eu, você tenha aprendido uma grande lição:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;b&gt;Mensagem de Sabedoria&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;i&gt;"Se as coisas estão difíceis e parecem não ter solução, lembre-se: você pode estar utilizando a topologia errada"&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;E uma ótima piada:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://spikedmath.com/comics/265-oral-exams.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" src="http://spikedmath.com/comics/265-oral-exams.png" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Notas:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[1]&lt;/b&gt; Se você não entendeu essa parte, lembre-se do "lembre-se disso".&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[2]&lt;/b&gt; Para ilustrar, façamos o caso &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20n=2" title="\inline n=2" /&gt;. Se&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?A=%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%20a%20&amp;amp;%20b%5C%5C%20c%20&amp;amp;%20d%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Ctext%7B,%7D" title="A=\left(\begin{array}{cc} a &amp;amp; b\\ c &amp;amp; d \end{array}\right)\text{,}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?p_c%28x%29=%28x-a%29%28x-d%29%20-bc=x%5E2%20-%28a+d%29x%20+ad-bc" title="p_c(x)=(x-a)(x-d) -bc=x^2 -(a+d)x +ad-bc" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%5CDelta=%28a+d%29%5E2-4%28ad-bc%29" title="\inline \Delta=(a+d)^2-4(ad-bc)" /&gt; que podemos considerar como o polinômio&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5CDelta%28x_1,x_2,x_3,x_4%29=%28x_1+x_4%29%5E2-4%28x_1x_4-x_2x_3%29" title="\Delta(x_1,x_2,x_3,x_4)=(x_1+x_4)^2-4(x_1x_4-x_2x_3)" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;avaliado em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%20%28a,b,c,d%29" title="\inline (a,b,c,d)" /&gt;. Note que o polinômio acima é sempre o mesmo para qualquer matriz &lt;img src="http://latex.codecogs.com/png.latex?%5Cinline%202%5Ctimes%202" title="\inline 2\times 2" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;[3]&lt;/b&gt; Update! O Gabriel fez uma observação muito pertinente. Temos que tomar um pouco de cuidado ao afirmar que se duas funções contínuas coincidem num denso, então elas são iguais. Em geral, isto vale quando o contra-domínio é Hausdorff. No nosso caso, o contra-domínio está munido da topologia de Zariski, que &lt;b&gt;não é Hausforff&lt;/b&gt;. Segue o argumento do Gabriel:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;"No entanto, a topologia de Zariski em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5C120dpi%20%5Cinline%20k%5Em" title="\120dpi \inline k^m" /&gt; é &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/T1_space"&gt;T1&lt;/a&gt;. Além disso, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5C120dpi%20%5Cinline%20%5Cphi" title="\120dpi \inline \phi" /&gt; vale sempre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5C120dpi%20%5Cinline%200" title="\120dpi \inline 0" /&gt; num subconjunto denso. Usando o fato da topologia ser T1, temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5C120dpi%20%5Cinline%20%5C%7B0%5C%7D" title="\120dpi \inline \{0\}" /&gt; é fechado, logo, como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\120dpi \inline \phi" title="\120dpi \inline \phi" /&gt; é contínua, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5C120dpi%20%5Cinline%20%5Cphi%5E%7B-1%7D%280%29" title="\120dpi \inline \phi^{-1}(0)" /&gt; é fechado e, mais, contém um conjunto denso. Logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5C120dpi%20%5Cinline%20%5Cphi%5E%7B-1%7D%280%29" title="\120dpi \inline \phi^{-1}(0)" /&gt; é o domínio inteiro."&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5779760264287031355?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5779760264287031355/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/uma-prova-topologica-para-o-teorema-de.html#comment-form' title='9 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5779760264287031355'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5779760264287031355'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/uma-prova-topologica-para-o-teorema-de.html' title='Uma prova topológica para o Teorema de Cayley-Hamilton'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>9</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4788599470995434548</id><published>2010-07-19T23:02:00.003-03:00</published><updated>2010-07-19T23:04:56.470-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>Introdução à topologia de Zariski</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Hoje vou postar sobre uma coisa importante em geometria algébrica e que na verdade só estou postando porque vai servir de requisito para um próximo post do Tiago.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mas não deixa de ser interessante por si só! =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Definimos primeiramente sobre um corpo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?k" /&gt; o espaço afim de dimensão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n" /&gt;:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{A}^n:=\{(a_1,...,a_n)\mid a_i\in k\}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Basicamente esse é o espaço &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?k^n" /&gt;, porém é apenas um conjunto, não possui estrura de adição, nem espaço vetorial etc, nem pontos especiais.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sobre esse conjunto definimos subconjuntos que chamamos &lt;i&gt;conjuntos algébricos&lt;/i&gt;, eles estão na verdade relacionados a ideais no anel de polinômios &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?k[X_1,...,X_n]" /&gt;, e formam curvas, superfícies e hipersuperfícies no espaço afim.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mais precisamente dado um ideal &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?I\in k[X_1,...,X_n]" /&gt;, associamos a ele o conjunto algébrico&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V(I)=\{(a_1,...,a_n)\in\mathbb{A}^n\mid f(a_1,...,a_n)=0\quad\forall f\in I\}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;E agora vou escrever umas propriedades importantes sobre esses conjuntos algébricos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(1) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V(0)=\mathbb{A}^n,\;V(k[X_1,...,X_n])=\emptyset" /&gt;&lt;br /&gt;(2) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V(I_1\cap I_2)=V(I_1)\cup V(I_2)" /&gt;&lt;br /&gt;(3) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V\left(\sum I_\lambda\right)=\bigcap V(I_\lambda)" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Essas afirmações são razoavelmente imediatas da definição, vocês podem formalizar se quiserem, não deve ser muito difícil.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Essas 3 afirmações nos mostram que os conjuntos algébricos possuem todas as propriedades que os fechados de uma &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Espa%C3%A7o_topol%C3%B3gico"&gt;topologia&lt;/a&gt; possuem.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Podemos então definir uma topologia em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{A}^n" /&gt; onde os fechados são os conjuntos algébricos (e os abertos seus complementares).&lt;br /&gt;Essa é a chamada topologia de Zariski.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Basicamente é isso, esperem até o próximo post para ver que tipos de coisas podemos fazer com essa topologia. xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Referências:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para ler mais sobre isso recomendo o &lt;a href="http://www.4shared.com/document/_alzpZjV/Fulton_-_Algebraic_Curves.html"&gt;livro do Fulton&lt;/a&gt; upado na nossa pasta ainda não inaugurada. (esse livro está disponível online no site do Fulton também.)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ou o &lt;a href="http://www.amazon.com/Elementary-Algebraic-Geometry-Student-Mathematical/dp/0821829521"&gt;Elementary Algebraic Geometry&lt;/a&gt; do Klaus Hulek.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4788599470995434548?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4788599470995434548/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/introducao-topologia-de-zariski.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4788599470995434548'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4788599470995434548'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/introducao-topologia-de-zariski.html' title='Introdução à topologia de Zariski'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6013417309941531066</id><published>2010-07-17T23:03:00.004-03:00</published><updated>2010-07-17T23:03:00.338-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 6</title><content type='html'>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TD0bDMcm7WI/AAAAAAAAASI/pH613XabE6c/s1600/mathaquario.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="268" src="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TD0bDMcm7WI/AAAAAAAAASI/pH613XabE6c/s400/mathaquario.jpg" width="400" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6013417309941531066?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6013417309941531066/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/para-rir-ou-para-chorar-parte-6.html#comment-form' title='13 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6013417309941531066'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6013417309941531066'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/para-rir-ou-para-chorar-parte-6.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 6'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TD0bDMcm7WI/AAAAAAAAASI/pH613XabE6c/s72-c/mathaquario.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>13</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5401497568201204556</id><published>2010-07-15T11:24:00.000-03:00</published><updated>2010-07-15T11:24:58.486-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 5</title><content type='html'>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TDtejLjhqMI/AAAAAAAAASE/3Z-QGOQVKYA/s1600/tensorial.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="400" src="http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TDtejLjhqMI/AAAAAAAAASE/3Z-QGOQVKYA/s400/tensorial.png" width="240" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5401497568201204556?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5401497568201204556/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/para-rir-ou-para-chorar-parte-5.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5401497568201204556'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5401497568201204556'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/para-rir-ou-para-chorar-parte-5.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 5'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TDtejLjhqMI/AAAAAAAAASE/3Z-QGOQVKYA/s72-c/tensorial.png' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4757608692706525089</id><published>2010-07-10T23:49:00.000-03:00</published><updated>2010-07-10T23:49:11.421-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Computação'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ciência'/><title type='text'>Multiplicando inteiros com Fast Fourier Transform - FFT</title><content type='html'>&lt;b&gt;Aviso:&lt;/b&gt; O objetivo destas notas não é fornecer um algoritmo para multiplicar inteiros e, sim, explanar de maneira concisa (e não muito detalhada) o embasamento teórico desta aplicação do FFT.&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Você pode entender os computadores modernos simplesmente como grandes e poderosas calculadoras. A capacidade de memória e a velocidade com que estas máquinas realizam cálculos gigantescos é realmente incrível. Por trás disso tudo, existe muita matemática e engenharia. Se você já procurou entender como que um computador realiza seus cálculos, deve ter notado que existem ideias simples e geniais por trás de seus algoritmos.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Mesmo assim, o advento da criptografia &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/RSA"&gt;RSA&lt;/a&gt; (só para dar um exemplo), exigiu que pudéssemos trabalhar com números inteiros muito grandes. Muito grandes mesmo!&amp;nbsp; Para ter uma ideia, dê uma olhada na &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Mersenne_prime#List_of_known_Mersenne_primes"&gt;lista dos maiores primos de Mersenne&lt;/a&gt;&amp;nbsp; conhecidos atualmente e você terá uma noção da ordem de grandeza destes números. Estamos falando de milhões de dígitos. A coisa é tão feia que, para esrever um programa que realize operações com estes números, é preciso utilizar uma &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Arbitrary-precision_arithmetic"&gt;biblioteca especial&lt;/a&gt; (existem várias bibliotecas com este propósito).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Mas o problema é mais em baixo. Multiplicar dois números é um processo extremamente custoso para um computador! Acredite, se você utilizar um algoritmo comum para multiplicar dois números com a ordem de grandeza mencionada anteriormente, terá que esperar sentado durante um bom tempo. Vamos entender mais ou menos o porquê.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a=a_0+a_1d%20+%20a_2d%5E2%20+%20%5Cldots%20+%20a_%7Bn-1%7Dd%5E%7Bn-1%7D" title="\inline a=a_0+a_1d + a_2d^2 + \ldots + a_{n-1}d^{n-1}" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20b=b_0+b_1d%20+%20b_2d%5E2%20+%20%5Cldots%20+%20b_%7Bn-1%7Dd%5E%7Bn-1%7D" title="\inline b=b_0+b_1d + b_2d^2 + \ldots + b_{n-1}d^{n-1}" /&gt; dois inteiros de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; dígitos, representados na base &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d%5Cin%5Cmathbb%7BN%7D" title="\inline d\in\mathbb{N}" /&gt; (usualmente, num computador, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d=2" title="\inline d=2" /&gt;). De forma geral, o produto de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a" title="\inline a" /&gt; por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20b" title="\inline b" /&gt; é dado por&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a%5Ccdot%20b=%5Csum%5Climits_%7Bj=0%7D%5En%5Csum%5Climits_%7Bi=0%7D%5Ej%20a_ib_%7Bj-i%7Dd%5Ej%5Ctext%7B.%7D" title="a\cdot b=\sum\limits_{j=0}^n\sum\limits_{i=0}^j a_ib_{j-i}d^j\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Assim, para computar o produto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a%5Ccdot%20b" title="\inline a\cdot b" /&gt; temos de realizar cerca de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%5E2" title="\inline n^2" /&gt; (isto é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathcal%7BO%7D%28n%5E2%29" title="\inline \mathcal{O}(n^2)" /&gt;) multiplicações entre os coeficientes da representação de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a" title="\inline a" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20b" title="\inline b" /&gt; na base &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d" title="\inline d" /&gt; e depois somá-las da forma adequada. Assim, efetuar o produto "usual'' entre dois inteiros num computador se torna um processo &lt;b&gt;extremamente lento&lt;/b&gt; quando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; é grande. Para contornar esta situação vamos apresentar a matemática por trás de um algoritmo para multiplicar inteiros cuja complexidade é da ordem de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%5Ccdot%20%5Clog%28n%29" title="\inline n\cdot \log(n)" /&gt;. Existem outros algoritmos, mas este é um dos melhores.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para compreender o que segue você precisará saber (se você não sabe, o &lt;a href="http://www.google.com/"&gt;Google&lt;/a&gt; sabe, use-o!): &lt;br /&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;Álgebra Linear. Por exemplo, você deve saber o que é uma &lt;a href="http://draft.blogger.com/%7Bhttp://legauss.blogspot.com/2010/03/uma-prova-para-o-determinante-de.html"&gt;Matriz de Vandermonde&lt;/a&gt;, ortogonalidade e produto interno de vetores com entradas em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BC%7D" title="\inline \mathbb{C}" /&gt;.&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Raízes da unidade.&lt;/li&gt;&lt;li&gt;Complexidade de algoritmos (pouca coisa, basicamente só saber o que é Big O).&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;b&gt;Lema.&lt;/b&gt; Dados &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n+1" title="\inline n+1" /&gt; pontos em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathbb%7BC%7D%5E2" title="\inline \mathbb{C}^2" /&gt; com abscissas distintas, só existe um único polinômio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p%28X%29%5Cin%20%5Cmathbb%7BC%7D[X]" title="\inline p(X)\in \mathbb{C}[X]" /&gt; de grau &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; tal que o gráfico &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20Y%20=p%28X%29" title="\inline Y =p(X)" /&gt; passa por estes pontos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração.&lt;/i&gt; Expresse os &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; pontos como solução de um sistema linear onde as incógnitas são os coeficientes do polinômio. A matriz deste sistema será uma &lt;i&gt;Matriz de Vandermonde&lt;/i&gt; invertível. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em outras palavras, dados &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20x_0,x_1,%5Cldots,x_n%5Cin%20%5Cmathbb%7BC%7D" title="\inline x_0,x_1,\ldots,x_n\in \mathbb{C}" /&gt;, o lema acima nos diz que, se conhecemos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p%28x_i%29" title="\inline p(x_i)" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20i=0,%5Cldots,n" title="\inline i=0,\ldots,n" /&gt;, para um polinômio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p%28X%29%5Cin%20%5Cmathbb%7BC%7D[X]" title="\inline p(X)\in \mathbb{C}[X]" /&gt; de grau &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;, então, de alguma forma, conhecemos os coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p%28X%29" title="\inline p(X)" /&gt; Resta saber que pontos escolher. Esta é a ideia central da &lt;i&gt;Transformada Discreta de Fourier&lt;/i&gt; (FFT).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega=e%5E%7B%5Cfrac%7B2%5Cpi%20i%7D%7BN%7D%7D" title="\inline \omega=e^{\frac{2\pi i}{N}}" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N%5Cin%20%5Cmathbb%7BN%7D" title="\inline N\in \mathbb{N}" /&gt;. Definimos a matriz &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_%7BN%7D" title="\inline F_{N}" /&gt; por&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?F_N=F_N%28%5Comega%29=%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Blllll%7D%201%20&amp;amp;%201%20&amp;amp;%201%20&amp;amp;%20%5Ccdots%20&amp;amp;%201%20%5C%5C%201%20&amp;amp;%20%5Comega%20&amp;amp;%5Comega%5E2%20&amp;amp;%20%5Ccdots%20&amp;amp;%5Comega%5E%7BN-1%7D%20%5C%5C%201%20&amp;amp;%20%5Comega%5E2%20&amp;amp;%5Comega%5E4%20&amp;amp;%20%5Ccdots%20&amp;amp;%5Comega%5E%7B2%28N-1%29%7D%20%5C%5C%20%5Cvdots%20&amp;amp;%20%5Cvdots%20&amp;amp;%5Cvdots%20&amp;amp;%20%5Cddots%20&amp;amp;%5Cvdots%20%5C%5C%201%20&amp;amp;%20%5Comega%5E%7BN-1%7D%20&amp;amp;%5Comega%5E%7B2%28N-1%29%7D%20&amp;amp;%20%5Ccdots%20&amp;amp;%5Comega%5E%7B%28N-1%29%5E2%7D%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Ctext%7B.%7D" title="F_N=F_N(\omega)=\left(\begin{array}{lllll} 1 &amp;amp; 1 &amp;amp; 1 &amp;amp; \cdots &amp;amp; 1 \\ 1 &amp;amp; \omega &amp;amp;\omega^2 &amp;amp; \cdots &amp;amp;\omega^{N-1} \\ 1 &amp;amp; \omega^2 &amp;amp;\omega^4 &amp;amp; \cdots &amp;amp;\omega^{2(N-1)} \\ \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp;\vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp;\vdots \\ 1 &amp;amp; \omega^{N-1} &amp;amp;\omega^{2(N-1)} &amp;amp; \cdots &amp;amp;\omega^{(N-1)^2} \end{array}\right)\text{.}" /&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;ul&gt;&lt;/ul&gt;No lema seguinte, se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20M" title="\inline M" /&gt; é uma matriz complexa, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20M%5E*" title="\inline M^*" /&gt; denota a transposta conjugada de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20M" title="\inline M" /&gt; (isto é, a matriz adjunta).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Lema.&lt;/b&gt; A matriz complexa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N" title="\inline F_N" /&gt; como definida acima é uma matriz ortogonal. Além disso, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N%5E%7B-1%7D=%5Cfrac%7B1%7D%7BN%7DF_N%5E*" title="\inline F_N^{-1}=\frac{1}{N}F_N^*" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração&lt;/i&gt;. Primeiramente, note que &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Coverline%7Be%5E%7Bi%5Ctheta%7D%7D=%5Coverline%7B%5Ccos%20%5Ctheta%20+%20i%5Csin%20%5Ctheta%7D=%5Ccos%20%5Ctheta%20-%20i%5Csin%20%5Ctheta=%5Ccos%28-%5Ctheta%29%20+%20i%5Csin%28-%5Ctheta%29=e%5E%7B-i%5Ctheta%7D%5Ctext%7B.%7D" title="\overline{e^{i\theta}}=\overline{\cos \theta + i\sin \theta}=\cos \theta - i\sin \theta=\cos(-\theta) + i\sin(-\theta)=e^{-i\theta}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Denote a coluna &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k" title="\inline k" /&gt; de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N" title="\inline F_N" /&gt; por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20C_k" title="\inline C_k" /&gt;. Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Cne%20l" title="\inline k\ne l" /&gt;, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20C_l%5E*%5Ccdot%20C_k" title="\inline C_l^*\cdot C_k" /&gt; é dado por&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1%20+%20%5Comega%5E%7Bk-l%7D%20+%20%28%5Comega%5E%7Bk-l%7D%29%5E2%20+%20%5Ccdots%20+%20%28%5Comega%5E%7Bk-l%7D%29%5E%7BN-1%7D%20=%20%5Cfrac%7B1-%28%5Comega%5E%7Bk-l%7D%29%5EN%7D%7B1-%5Comega%5E%7Bk-l%7D%7D=0%5Ctext%7B,%7D" title="1 + \omega^{k-l} + (\omega^{k-l})^2 + \cdots + (\omega^{k-l})^{N-1} = \frac{1-(\omega^{k-l})^N}{1-\omega^{k-l}}=0\text{,}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%28%5Comega%5E%7Bk-l%7D%29%5EN=%28%5Comega%5EN%29%5E%7Bk-l%7D=1" title="\inline (\omega^{k-l})^N=(\omega^N)^{k-l}=1" /&gt;. Note que o denominador &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%201-%5Comega%5E%7Bk-l%7D%5Cne%200" title="\inline 1-\omega^{k-l}\ne 0" /&gt; pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k%5Cne%20l" title="\inline k\ne l" /&gt;. Por outro lado, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20C_k%5E*%5Ccdot%20C_k=1+%20%5Ccdots%20+1=N" title="\inline C_k^*\cdot C_k=1+ \cdots +1=N" /&gt;. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A multiplicação de inteiros pelo &lt;i&gt;FFT&lt;/i&gt; consiste em escolher uma base &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d" title="\inline d" /&gt; para representar estes inteiros e interpretar os dígitos como coeficientes de um polinômio. Digamos então que nossos inteiros são representados por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20f%28X%29" title="\inline f(X)" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20g%28X%29" title="\inline g(X)" /&gt; e realizamos a multiplicação &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20f%28X%29%5Ccdot%20g%28X%29=h%28X%29" title="\inline f(X)\cdot g(X)=h(X)" /&gt;. Com algumas ressalvas, os coeficientes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20h%28X%29" title="\inline h(X)" /&gt; serão os dígitos da multiplicação dos inteiros (na realidade, os coeficientes do produto podem, eventualmente, ser maiores que a base &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20d" title="\inline d" /&gt; e teríamos que rearranjar os coeficientes). Suponha que o grau de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20h%28X%29" title="\inline h(X)" /&gt; seja menor que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N" title="\inline N" /&gt;; para determinar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20h%28X%29" title="\inline h(X)" /&gt;, faremos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?h%28%5Comega_i%29=%28f%5Ccdot%20g%29%28%5Comega_i%29=f%28%5Comega_i%29%5Ccdot%20g%28%5Comega_i%29%5Ctext%7B,%7D" title="h(\omega_i)=(f\cdot g)(\omega_i)=f(\omega_i)\cdot g(\omega_i)\text{,}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N" title="\inline N" /&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega_i" title="\inline \omega_i" /&gt;'s distintos. Estes &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega_i" title="\inline \omega_i" /&gt;'s serão justamente as &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N" title="\inline N" /&gt;-ésimas raízes da unidade. Se organizarmos os coeficiente de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20f%28X%29" title="\inline f(X)" /&gt; (recip. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20g%28X%29" title="\inline g(X)" /&gt;) num vetor &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctextbf%7Bf%7D" title="\inline \textbf{f}" /&gt; (recip. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctextbf%7Bg%7D" title="\inline \textbf{g}" /&gt;), então avaliar o polinômio nos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega_i" title="\inline \omega_i" /&gt;'s é o mesmo que realizar a multiplicação&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?F_N%5Ccdot%20%5Ctextbf%7Bf%7D%5Ctext%7B.%7D" title="F_N\cdot \textbf{f}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;A priori&lt;/i&gt; faremos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N%5E2" title="\inline N^2" /&gt; multiplicações novamente, mas o truque consiste em fatorar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N" title="\inline F_N" /&gt; de forma a realizar menos multiplicações, é exatamente a isto que damos o nome de &lt;i&gt;Transformada Rápida de Fourier&lt;/i&gt; (ou &lt;i&gt;FFT&lt;/i&gt;, em inglês).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Antes de exibirmos a fatoração, façamos algumas definições. Para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N%5Cin%20%5Cmathbb%7BN%7D" title="\inline N\in \mathbb{N}" /&gt;, denotaremos por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20P_N" title="\inline P_N" /&gt; a matriz de permutação que, aplicada num vetor, posiciona todas as coordenadas ímpares nas primeiras entradas e depois as pares, isto é&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P_N%5Ccdot%28x_1%5C;%20x_2%5C;%20%5Ccdots%5C;%20x_N%29%5ET%20=%20%28x_1%5C;%20x_3%5C;%20%5Ccdots%5C;%20x_2%5C;%20x_4%5C;%20%5Ccdots%29%5ET%5Ctext%7B.%7D" title="P_N\cdot(x_1\; x_2\; \cdots\; x_N)^T = (x_1\; x_3\; \cdots\; x_2\; x_4\; \cdots)^T\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Por exemplo, para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N=4" title="\inline N=4" /&gt;, a matriz &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20P_N" title="\inline P_N" /&gt; é da forma&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?P_4=%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcccc%7D%201%20&amp;amp;%200%20&amp;amp;%200%20&amp;amp;%200%20%5C%5C%200%20&amp;amp;%200%20&amp;amp;%201%20&amp;amp;%200%20%5C%5C%200%20&amp;amp;%201%20&amp;amp;%200%20&amp;amp;%200%20%5C%5C%200%20&amp;amp;%200%20&amp;amp;%200%20&amp;amp;%201%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Ctext%7B.%7D" title="P_4=\left(\begin{array}{cccc} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; 0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \end{array}\right)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N" title="\inline N" /&gt; é par, e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N=F_N%28%5Comega%29" title="\inline F_N=F_N(\omega)" /&gt; é como acima (isto é, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega=e%5E%7B%5Cfrac%7B2%5Cpi%20i%7D%7BN%7D%7D" title="\inline \omega=e^{\frac{2\pi i}{N}}" /&gt;), definimos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D=F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%28%5Comega%5E2%29%5Ctext%7B.%7D" title="F_{\frac{N}{2}}=F_{\frac{N}{2}}(\omega^2)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Feito isto, temos o grandioso&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema.&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega=e%5E%7B%5Cfrac%7B2%5Cpi%20i%7D%7BN%7D%7D" title="\inline \omega=e^{\frac{2\pi i}{N}}" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N=2%5En" title="\inline N=2^n" /&gt;, para algum &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n%5Cin%20%5Cmathbb%7BN%7D" title="\inline n\in \mathbb{N}" /&gt;, então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?F_N=%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcr%7D%20I_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%20D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5C%5C%20I_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%20-D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5C%5C%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%20F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%200%20%5C%5C%200%20&amp;amp;%20F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5C%5C%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20P_N%5Ctext%7B,%7D" title="F_N= \left(\begin{array}{cr} I_{\frac{N}{2}} &amp;amp; D_{\frac{N}{2}} \\ I_{\frac{N}{2}} &amp;amp; -D_{\frac{N}{2}} \\ \end{array}\right) \left(\begin{array}{cc} F_{\frac{N}{2}} &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; F_{\frac{N}{2}} \\ \end{array}\right) P_N\text{,}" /&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20I_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D" title="\inline I_{\frac{N}{2}}" /&gt; é a matriz identidade de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D" title="\inline \frac{N}{2}" /&gt; e&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D=%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bccccc%7D%201%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20%5C%5C%20&amp;amp;%20%5Comega%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20%5C%5C%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20%5Comega%5E2%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20%5C%5C%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20%5Cddots%20&amp;amp;%20%5C%5C%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20&amp;amp;%20%5Comega%5E%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D-1%7D%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Ctext%7B.%7D" title="D_{\frac{N}{2}}= \left(\begin{array}{ccccc} 1 &amp;amp; &amp;amp; &amp;amp; &amp;amp; \\ &amp;amp; \omega &amp;amp; &amp;amp; &amp;amp; \\ &amp;amp; &amp;amp; \omega^2 &amp;amp; &amp;amp; \\ &amp;amp; &amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; \\ &amp;amp; &amp;amp; &amp;amp; &amp;amp; \omega^{\frac{N}{2}-1} \end{array}\right)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração.&lt;/i&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctextbf%7Bx%7D=%28a_0%5C;%20%5Ccdots%5C;%20a_%7BN-1%7D%29%5ET" title="\inline \textbf{x}=(a_0\; \cdots\; a_{N-1})^T" /&gt;, com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a_i%5Cin%20%5Cmathbb%7BC%7D" title="\inline a_i\in \mathbb{C}" /&gt;. Vamos mostrar que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?F_N%5Ccdot%20%5Ctextbf%7Bx%7D=%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcr%7D%20I_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%20D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5C%5C%20I_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%20-D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5C%5C%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%20F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%200%20%5C%5C%200%20&amp;amp;%20F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5C%5C%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20P_N%5Ccdot%20%5Ctextbf%7Bx%7D%5Ctext%7B.%7D" title="F_N\cdot \textbf{x}= \left(\begin{array}{cr} I_{\frac{N}{2}} &amp;amp; D_{\frac{N}{2}} \\ I_{\frac{N}{2}} &amp;amp; -D_{\frac{N}{2}} \\ \end{array}\right) \left(\begin{array}{cc} F_{\frac{N}{2}} &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; F_{\frac{N}{2}} \\ \end{array}\right) P_N\cdot \textbf{x}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Multiplicando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20P_N" title="\inline P_N" /&gt; por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Ctextbf%7Bx%7D" title="\inline \textbf{x}" /&gt;, obtemos&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Ctextbf%7By%7D=P_N%5Ccdot%20%5Ctextbf%7Bx%7D=%28a_0%5C;%20a_2%20%5C;%20%5Ccdots%20%5C;%20a_1%5C;%20a_3%5C;%5Ccdots%29%5ET%5Ctext%7B.%7D" title="\textbf{y}=P_N\cdot \textbf{x}=(a_0\; a_2 \; \cdots \; a_1\; a_3\;\cdots)^T\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Agora, se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20p%28X%29=a_0%20+%20a_2X%5E2%20+%20%5Ccdots%20+a_%7BN-2%7DX%5E%7BN-2%7D" title="\inline p(X)=a_0 + a_2X^2 + \cdots +a_{N-2}X^{N-2}" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20q%28X%29=a_1X%20+%20a_3X%5E3%20+%20%5Ccdots%20+%20a_%7BN-1%7DX%5E%7BN-1%7D" title="\inline q(X)=a_1X + a_3X^3 + \cdots + a_{N-1}X^{N-1}" /&gt;, então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Ctextbf%7Bz%7D=%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcc%7D%20F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%200%20%5C%5C%200%20&amp;amp;%20F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Ccdot%20%5Ctextbf%7By%7D%20=%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20p%281%29%20%5C%5C%20p%28%5Comega%29%20%5C%5C%20p%28%5Comega%5E2%29%5C%5C%20%5Ccdots%20%5C%5C%20q%281%29%20%5C%5C%20q%28%5Comega%29%5Comega%5E%7B-1%7D%5C%5C%20q%28%5Comega%5E2%29%5Comega%5E%7B-2%7D%5C%5C%20%5Ccdots%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Ctext%7B.%7D" title="\textbf{z}=\left(\begin{array}{cc} F_{\frac{N}{2}} &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; F_{\frac{N}{2}} \end{array}\right)\cdot \textbf{y} = \left(\begin{array}{c} p(1) \\ p(\omega) \\ p(\omega^2)\\ \cdots \\ q(1) \\ q(\omega)\omega^{-1}\\ q(\omega^2)\omega^{-2}\\ \cdots \end{array}\right)\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Por fim, se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20f%28X%29=p%28X%29+q%28X%29" title="\inline f(X)=p(X)+q(X)" /&gt;, então (note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega%5E%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D=-1" title="\inline \omega^{\frac{N}{2}}=-1" /&gt; e, assim, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega%5E%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D+k%7D=-%5Comega%5Ek" title="\inline \omega^{\frac{N}{2}+k}=-\omega^k" /&gt;)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bcr%7D%20I_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%20D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5C%5C%20I_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20&amp;amp;%20-D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%5Ccdot%20%5Ctextbf%7Bz%7D=%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20p%281%29%20+q%281%29%20%5C%5C%20p%28%5Comega%29%20+%20q%28%5Comega%29%20%5C%5C%20p%28%5Comega%5E2%29%20+%20q%28%5Comega%5E2%29%5C%5C%20%5Ccdots%20%5C%5C%20p%281%29%20-q%281%29%20%5C%5C%20p%28%5Comega%29%20-q%28%5Comega%29%5C%5C%20p%28%5Comega%5E2%29-q%28%5Comega%5E2%29%5C%5C%20%5Ccdots%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29=%20%5Cleft%28%5Cbegin%7Barray%7D%7Bc%7D%20f%281%29%20%5C%5C%20f%28%5Comega%29%20%5C%5C%20f%28%5Comega%5E2%29%5C%5C%20%5Ccdots%20%5C%5C%20f%28%5Comega%5E%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D%29%20%5C%5C%20f%28%5Comega%5E%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D+1%7D%29%5C%5C%20f%28%5Comega%5E%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D+2%7D%29%5C%5C%20%5Ccdots%20%5Cend%7Barray%7D%5Cright%29%20%5Ctext%7B.%7D" title="\left(\begin{array}{cr} I_{\frac{N}{2}} &amp;amp; D_{\frac{N}{2}} \\ I_{\frac{N}{2}} &amp;amp; -D_{\frac{N}{2}} \end{array}\right)\cdot \textbf{z}= \left(\begin{array}{c} p(1) +q(1) \\ p(\omega) + q(\omega) \\ p(\omega^2) + q(\omega^2)\\ \cdots \\ p(1) -q(1) \\ p(\omega) -q(\omega)\\ p(\omega^2)-q(\omega^2)\\ \cdots \end{array}\right)= \left(\begin{array}{c} f(1) \\ f(\omega) \\ f(\omega^2)\\ \cdots \\ f(\omega^{\frac{N}{2}}) \\ f(\omega^{\frac{N}{2}+1})\\ f(\omega^{\frac{N}{2}+2})\\ \cdots \end{array}\right) \text{.}" /&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Observação 1.&lt;/b&gt; Talvez você tenha notado que, para a demonstração deste teorema, não precisamos do fato de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N" title="\inline N" /&gt; ser uma potência de 2, bastaria que fosse um número par. Isto realmente não é necessário para esta demonstração. Porém, na prática, o algoritmo é repetido diversas vezes e o tamanho das matrizes é sempre dividido pela metade, assim, sempre trabalhamos com alguma potência de 2 suficientemente grande.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Observação 2.&lt;/b&gt; Para sentir como funciona a coisa, tente fazer um exemplo para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N=4" title="\inline N=4" /&gt;. Isto é, monte a matriz &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_4" title="\inline F_4" /&gt; (neste caso &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Comega=e%5E%7B2%5Cpi%20i/4%7D=i" title="\inline \omega=e^{2\pi i/4}=i" /&gt;) e depois fatore ela segundo o teorema acima. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em princício, para multiplicar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N" title="\inline F_N" /&gt; por um vetor temos de realizar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N%5E2" title="\inline N^2" /&gt; multiplicações. Mas, após fatorar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N" title="\inline F_N" /&gt;, temos agora que realizar apenas&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?2%5Ccdot%20%5Cleft%28%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%5Cright%29%5E2%20+%20%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D" title="2\cdot \left(\frac{N}{2}\right)^2 + \frac{N}{2}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;multiplicações, pois não precisamos contar a matriz de permutação, nem as matrizes identidade, e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20D_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D" title="\inline D_{\frac{N}{2}}" /&gt; só precisa ser contada uma vez. O próximo passo seria repetir um processo análogo e fatorar as duas matrizes &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_%7B%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%7D" title="\inline F_{\frac{N}{2}}" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N" title="\inline N" /&gt; é uma &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;-ésima potência de 2, podemos repetir esta fatoração &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; vezes e, assim, reduzimos drasticamente o número de multiplicações, como mostrará o teorema a seguir. É isso que torna o &lt;i&gt;FFT&lt;/i&gt; um algoritmo tão eficiente.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema.&lt;/b&gt; Nas condições do teorema acima, o número de multiplicações realizadas é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cmathcal%7BO%7D%28N%5Ccdot%20%5Clog_2N%29" title="\inline \mathcal{O}(N\cdot \log_2N)" /&gt;. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;i&gt;Demonstração&lt;/i&gt;. Na realidade, após realizar o processo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; vezes (este &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; não é arbitrário, lembre que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N=2%5En" title="\inline N=2^n" /&gt;) faremos &lt;b&gt;exatamente&lt;/b&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cfrac%7B1%7D%7B2%7DN%5Clog_2%20N" title="\inline \frac{1}{2}N\log_2 N" /&gt; multiplicações. Existem diversas formas de realizar este cálculo. Aqui, vou utilizar o jeito mais ingênuo possível. Começamos com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N%5E2" title="\inline N^2" /&gt; multiplicações. Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_k" title="\inline t_k" /&gt; o número de multiplicações realizadas após fatorarmos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20k" title="\inline k" /&gt; vezes. Assim,&lt;br /&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;b&gt;[1ª interação]&lt;/b&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_1=2%5Cleft%28%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%5Cright%29%5E2%20+%20%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D" title="\inline t_1=2\left(\frac{N}{2}\right)^2 + \frac{N}{2}" /&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;b&gt;[2ª interação]&lt;/b&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_2=2%5Cleft%282%5Cleft%28%5Cfrac%7BN%7D%7B4%7D%5Cright%29%5E2+%5Cfrac%7BN%7D%7B4%7D%5Cright%29%20+%20%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D" title="\inline t_2=2\left(2\left(\frac{N}{4}\right)^2+\frac{N}{4}\right) + \frac{N}{2}" /&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;b&gt;[3ª interação]&lt;/b&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_3=2%5Cleft%282%5Cleft%282%5Cleft%28%5Cfrac%7BN%7D%7B8%7D%5Cright%29%5E2+%5Cfrac%7BN%7D%7B8%7D%5Cright%29+%5Cfrac%7BN%7D%7B4%7D%5Cright%29%20+%20%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D" title="\inline t_3=2\left(2\left(2\left(\frac{N}{8}\right)^2+\frac{N}{8}\right)+\frac{N}{4}\right) + \frac{N}{2}" /&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;...&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;Já dá para ter uma ideia do que está acontecendo. Por indução, é fácil mostrar que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_k=2%5Ek%5Cleft%28%5Cfrac%7BN%7D%7B2%5Ek%7D%5Cright%29%5E2%20+%20k%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D" title="\inline t_k=2^k\left(\frac{N}{2^k}\right)^2 + k\frac{N}{2}" /&gt;. Iremos parar justamente na &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt;-ésima interação, pois estamos sempre dividindo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N=2%5En" title="\inline N=2^n" /&gt; por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%202%5Ek" title="\inline 2^k" /&gt;. Logo&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?t_n=2%5En%5Cleft%28%5Cfrac%7BN%7D%7B2%5En%7D%5Cright%29%5E2%20+%20n%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D=2%5En+n%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D=N+n%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D=N+%5Clog_2%20N%5Ccdot%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%5Ctext%7B.%7D" title="t_n=2^n\left(\frac{N}{2^n}\right)^2 + n\frac{N}{2}=2^n+n\frac{N}{2}=N+n\frac{N}{2}=N+\log_2 N\cdot\frac{N}{2}\text{.}" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Opa, algo está errado, não chegamos ao que queríamos! Mas a conta está certa; o fato é que, depois de realizarmos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" title="\inline n" /&gt; operações, a matriz dos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_i" title="\inline F_i" /&gt;'s será uma matriz identidade, pois, no final, teremos somente&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_1=%281%29" title="\inline F_1=(1)" /&gt; em todas as entradas da diagonal. No entanto, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_n" title="\inline t_n" /&gt; está contando esta matriz, mas é claro que não precisamos contá-la, pois ela não faz nada. Logo a complexidade final é dada por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20t_n-N=%5Cfrac%7BN%7D%7B2%7D%5Clog_2%20N" title="\inline t_n-N=\frac{N}{2}\log_2 N" /&gt;. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Csquare" title="\inline \square" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O próximo problema seria achar a tranformada inversa, ou seja, obter os coeficientes do polinômio resultante da multiplicação. Em geral, inverter uma matriz é um processo custoso, mas inverter &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N" title="\inline F_N" /&gt; é fácil, pois um dos primeiros lemas acima nos garante que ela é ortogonal e, mais que isso, sua inversa é dada por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20%5Cfrac%7B1%7D%7BN%7DF_N%5E*" title="\inline \frac{1}{N}F_N^*" /&gt;. Como sabemos fatorar &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20F_N" title="\inline F_N" /&gt; de forma eficiente, realizamos um processo análogo para fatorar a sua transposta conjugada e, assim, obter a multiplicação de dois inteiros numa velocidade de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20N%5Ccdot%20%5Clog%28N%29" title="\inline N\cdot \log(N)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Isto é tudo. A Transformada Discreta de Fourier tem inúmeras outras aplicações que, por hora, fogem do propósito deste post. Se você se interessou e quer saber um pouco mais sobre o assunto, seguem alguns links (todos em inglês): &lt;a href="http://ocw.mit.edu/courses/mathematics/18-06-linear-algebra-spring-2005/video-lectures/lecture26"&gt;Video Aula sobre FFT&lt;/a&gt; de Gilbert Strang, &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Discrete_Fourier_transform"&gt;Discrete Fourier Transform&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Fast_Fourier_transform"&gt;Fast Fourier Transform&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://cnx.org/content/col10550/1.21/pdf"&gt;Livro online&lt;/a&gt; sobre Transformada Discreta de Fourier.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Referências:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- "Introduction to Linear Algebra'', Gilbert Strang.&lt;br /&gt;- "Primos de Mersenne (e outros primos muito grandes)'', Carlos Gustavo T.A. Moreira e Nicolau C. Saldanha.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4757608692706525089?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4757608692706525089/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/multiplicando-inteiros-com-fast-fourier.html#comment-form' title='4 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4757608692706525089'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4757608692706525089'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/multiplicando-inteiros-com-fast-fourier.html' title='Multiplicando inteiros com Fast Fourier Transform - FFT'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7811089687121779494</id><published>2010-07-08T20:04:00.012-03:00</published><updated>2010-07-08T23:57:51.512-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Problemas LeGauss'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>Um problema legal da Putnam</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá, vamos direto ao problema:&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;Diga se a série converge, e se sim diga para qual valor.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sum_{n=1}^{\infty}\arctan\left(\frac{2}{n^2}\right)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Vamos à solução:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vou criar umas variáveis e fazer umas contas que no final vão dar muito certo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a=\tan(x)" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?b=\tan(y)" /&gt;. Vamos utilizar a famosa identidade trigonométrica.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\tan(x-y)=\frac{\tan(x)-\tan(y)}{1+\tan(x)\tan(y)}=\frac{a-b}{1+ab}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Tomando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\arctan" /&gt; dos dois lados da equação e fazendo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a=n+1" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?b=n-1" /&gt; (lembrando também que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\arctan(a)=x" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\arctan(b)=y" /&gt;).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x-y=\arctan(n+1)-\arctan(n-1)=\arctan\left(\frac{a-b}{1+ab}\right)=\arctan\left(\frac{2}{n^2}\right)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;E isso transforma nossa série aparentemente bizarra em uma série telescópica.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sum_{n=1}^{\infty}\arctan\left(\frac{2}{n^2}\right)=\sum_{n=1}^{\infty}(\arctan(n+1)-\arctan(n-1))" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Vamos olhar a soma dos 5 primeiros termos por exemplo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\\\begin{array}{lll}\sum_{n=1}^{5}(\arctan(n+1)-\arctan(n-1))&amp;=&amp;\quad\arctan(2)-\arctan(0)\\&amp;&amp;+\arctan(3)-\arctan(1)\\&amp;&amp;+\arctan(4)-\arctan(2)\\&amp;&amp;+\arctan(5)-\arctan(3)\\&amp;&amp;+\arctan(6)-\arctan(4)\end{array}\\\\\\=-\arctan(0)-\arctan(1)+\arctan(5)+\arctan(6)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Isso já nos da uma boa (boa o suficiente para mim) dica do que está se cancelando.&lt;br /&gt;Seja então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_n=\sum_{n=1}^{n}(\arctan(n+1)-\arctan(n-1))" /&gt; &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Podemos deduzir que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\\\sum_{n=1}^{\infty}(\arctan(n+1)-\arctan(n-1))\\\\=\lim_{n\rightarrow\infty}S_n\\\\=\lim_{n\rightarrow\infty}-\arctan(0)-\arctan(1)+\arctan(n)+\arctan(n+1)\\\\=0-\frac{\pi}{4}+\frac{\pi}{2}+\frac{\pi}{2}=\frac{3\pi}{4}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E isso acaba o problema.&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido. Até&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7811089687121779494?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7811089687121779494/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/um-problema-legal-da-putnam.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7811089687121779494'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7811089687121779494'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/um-problema-legal-da-putnam.html' title='Um problema legal da Putnam'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7243932809251605783</id><published>2010-07-07T08:00:00.002-03:00</published><updated>2010-07-07T08:09:40.854-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>IBM está mudando para Firefox como browser padrão</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;Dr. Robert S. Sutor, também conhecido como Bob Sutor, atual Vice-president da IBM, escreveu em seu blog que a IBM está colocando um novo software padrão para todos os mais de 400.000 funcionários da IBM: Mozilla Firefox.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Só para um resumo da notícia, ele diz estar seguindo as políticas que à anos a IBM segue de softwares open-source e que Firefox consegue ser um navegador que é desenvolvido por milhares de pessoas, é seguro, fácil de personalizar e rápido.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Acho que todos já deveriam estar seguindo tal exemplo faz tempo, eu pelo menos estou desde o Firefox 1.4, e vocês, vão contrariar a IBM ou vão ficar à favor dela?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Post do blog original:&lt;a href="http://www.sutor.com/c/2010/07/ibm-moving-to-firefox-as-default-browser/"&gt; http://www.sutor.com/c/2010/07/ibm-moving-to-firefox-as-default-browser/&lt;/a&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7243932809251605783?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7243932809251605783/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/ibm-esta-mudando-para-firefox-como.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7243932809251605783'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7243932809251605783'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/ibm-esta-mudando-para-firefox-como.html' title='IBM está mudando para Firefox como browser padrão'/><author><name>Rafael "rafcor" Corradi</name><uri>http://www.blogger.com/profile/15484533941892142060</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='22' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/Smk4WM0QUsI/AAAAAAAAAGI/95hfffepa08/S220/Uber-Luigi.png'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6639096174155878256</id><published>2010-07-02T22:33:00.010-03:00</published><updated>2010-07-03T02:41:21.426-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>Polinômios não solúveis por radicais</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vou provar um resultado legal nesse post que exige um pouco de teoria de Galois para entender (mais específicamente entender a &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Fundamental_theorem_of_Galois_theory"&gt;correspondência de Galois&lt;/a&gt;).&lt;br /&gt;Peço desculpas àqueles que não tem ainda a teoria para entender o post (de repente tentar ler é um bom estímulo para aprender essa teoria tão legal).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O teorema é o seguinte:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;quote&gt;&lt;b&gt;Teorema:&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; um polinômio irredutível de grau &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt; primo, em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Q}[X]" /&gt;. Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; possui exatamente duas raízes não reais, então, se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E" /&gt; é o corpo de fatoração de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; temos que, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?Aut(E\mid\mathbb{Q})=S_p" /&gt;&lt;/quote&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Notações:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?R_f" /&gt; := Conjunto das raízes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?G_f" /&gt; := grupo de automorfismos da extensão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Q}(R_f)\mid\mathbb{Q}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?[\mathbb{Q}(R_f):\mathbb{Q}]" /&gt; := grau da extensão.&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?|G|" /&gt; := Ordem do grupo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?G" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt; := SEMPRE é um primo. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Antes vamos provar um pequeno lema.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;quote&gt;&lt;b&gt;Lema:&lt;/b&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_p" /&gt; é gerado por qualquer transposição e qualquer &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;-ciclo.&lt;/quote&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Demonstração:&lt;/b&gt; Depois de renomear os elementos podemos supor que a transposição é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\tau=(1\,2)" /&gt;, e podemos escrever o &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;-ciclo de forma que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1" /&gt; ocorra na primeira posição, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sigma=(1\,i_2\,i_3\,...\,i_p)" /&gt;. Sabemos que alguma potência de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sigma" /&gt; leva &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?2" /&gt;, e sabemos que também será um &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;-ciclo (usando o fato de que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt; é primo), como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sigma^p\in%3C\sigma,\tau%3E" /&gt;, podemos então supor que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sigma=(1\,2\,j_3\,...\,j_p)" /&gt; desde o início. Depois de renomear os elementos novamente temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sigma=(1\,2\,3\,...\,p)" /&gt;.&lt;br /&gt;Agora sabemos que.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sigma^i(1\,2)\sigma^{-i}=(\sigma^i(1)\,\sigma^i(2))=(i\,i+1)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo, todas as tranposições estão em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%3C\sigma,\tau%3E" /&gt;, mas as transposições geram &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_n" /&gt; para qualquer &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Portanto &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%3C\sigma,\tau%3E=S_p" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;div align="right"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Vamos à prova do teorema em si.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Demonstração:&lt;/b&gt; Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E=\mathbb{Q}(R_f)" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\alpha\in R_f" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; é irredutível, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?[\mathbb{Q}(\alpha):\mathbb{Q}]=\partial f=p" /&gt;, como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Q}(\alpha)%3CE" /&gt; &lt;strike&gt;pelo teorema de jigglypuff&lt;/strike&gt; &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p\mid[E:\mathbb{Q}]=|G_f|" /&gt;, pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E\mid\mathbb{Q}" /&gt; é Galois.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Pelo &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Cauchy's_theorem_(group_theory)"&gt;teorema de Cauchy&lt;/a&gt;, existe um elemento em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?G_f" /&gt; de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;, mas os únicos elementos de ordem &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_p" /&gt; são &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;-ciclos (a ordem de uma permutação é o mmc dos comprimentos dos ciclos disjuntos que compõem ela). Isso é, existe &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sigma\in G_f" /&gt;, um &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;-ciclo agindo nas raízes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\tau\in G_f" /&gt; a conjugação complexa em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?E" /&gt; (&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\tau" /&gt; é claramente um &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Q}" /&gt;-automorfismo). &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\tau" /&gt; fixa todas as raízes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt;, menos as complexas, essas ele troca.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?G_f" /&gt;, possui um &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt;-ciclo e uma transposição. Logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?G_f=S_p" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;div align='right'&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;É um fato da vida que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_n,\quad n\geq5" /&gt; não é solúvel.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E um outro teorema, bem importante, da teoria de Galois diz que um polinômio é solúvel por radicais (i.e. suas raízes podem ser expressas por somas, multiplicações, divisões, radiciações, etc, finitas de números no corpo de base) se e somente se, o grupo de automorfismos do seu corpo de decomposição é solúvel. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ou seja esse teorema mostra um jeito fácil de saber se o um polinômio não é solúvel por radicais.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É isso, espero que tenham curtido!&lt;br /&gt;Abraço.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6639096174155878256?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6639096174155878256/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/polinomios-nao-soluveis-por-radicais.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6639096174155878256'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6639096174155878256'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/07/polinomios-nao-soluveis-por-radicais.html' title='Polinômios não solúveis por radicais'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5381110584598064119</id><published>2010-06-29T16:19:00.000-03:00</published><updated>2010-06-29T16:19:33.264-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='random'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>Acho que... provavelmente, hm... deixa pra lá.</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Saiu um texto muito legal na &lt;a href="http://www.sciencenews.org/"&gt;Science News&lt;/a&gt; que eu gostaria de compartilhar aqui.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;I have two children, one of whom is a son born on a Tuesday. What is the probability that I have two boys?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Gary Foshee, a puzzle designer from Issaquah, Wash., posed this puzzle during his talk this past March at Gathering 4 Gardner, a convention of mathematicians, magicians and puzzle enthusiasts held biannually in Atlanta. The convention is inspired by Martin Gardner, the recreational mathematician, expositor and philosopher who died May 22 at age 95. Foshee’s riddle is a beautiful example of the kind of simple, surprising and sometimes controversial bits of mathematics that Gardner prized and shared with others.&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;O texto completo pode ser lido &lt;a href="http://www.sciencenews.org/view/generic/id/60598/title/When_intuition_and_math_probably_look_wrong"&gt;aqui&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Temas como esse sempre geram muita discussão, é só ver os comentários do texto acima. É por essas e outras que acho probabilidade muito interessante, mas fico com a sensação de que há algo errado com ela. ;-)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Obs.:&lt;/b&gt; O marcador "random" foi colocado neste post só por causa do trocadilho. &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5381110584598064119?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5381110584598064119/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/acho-que-provavelmente-hm-deixa-pra-la.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5381110584598064119'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5381110584598064119'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/acho-que-provavelmente-hm-deixa-pra-la.html' title='Acho que... provavelmente, hm... deixa pra lá.'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7445334074855096884</id><published>2010-06-24T20:09:00.009-03:00</published><updated>2010-06-24T20:38:51.049-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Problemas LeGauss'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>Um limite LeGauss de novo</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;Vou mostrar hoje um problema divertido e com uma solução geométrica roubada sem querer ser redundante. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O problema é o seguinte:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\bg_white \Gamma_R:=\{(m,n)\in\mathbb{Z}^2\mid m^2+n^2%3CR^2\}" /&gt;, os pontos inteiros dentro (estritamente) da circunferência de raio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?R" /&gt; e seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?|\Gamma_R|" /&gt; sua cardinalidade (a quantidade de elementos lá dentro).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Qual o valor de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\lim_{R\rightarrow\infty}\frac{|\Gamma_R|}{R^2}" /&gt;?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos à solução!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Veja que olhar para a cardinalidade de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\Gamma_R" /&gt; é a mesma coisa que olhar para a área da figura formada pela união de todos os quadradinhos formados da seguinte maneira.&lt;br /&gt;Para cada &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(m,n)\in\Gamma_R" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src='http://img94.imageshack.us/img94/3714/quadrad.jpg' /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Pois eles tem a área igual a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1" /&gt; e somar suas áreas é exatamente a mesma coisa que contá-los.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora dê uma olhada nessa figura para entender a demonstração, as circunferências abaixo tem raios &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?2,3,n\quad n%3E%3E10" /&gt;, mas desenhei elas todas do mesmo tamanho de propósito.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://img526.imageshack.us/img526/5846/gamas.jpg" width='650px' height='223px'/&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que o que estamos fazendo na verdade é aproximando a área da circunferência por quadradinhos cada vez menores (ao menos em relação à circunferência). É exatamente o mesmo jeito que calculamos as áreas com a integral de Riemann, porém em vez de diminuirmos os lados dos quadradinhos estamos aumentando o raio da circunferência.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?R%3E%3E8247" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?|\Gamma_R|\approx\pi R^2" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\lim_{R\rightarrow\infty}\frac{|\Gamma_R|}{R^2}=\pi" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align='right'&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Legal não? xD&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;Até&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7445334074855096884?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7445334074855096884/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/um-limite-legauss-de-novo.html#comment-form' title='6 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7445334074855096884'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7445334074855096884'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/um-limite-legauss-de-novo.html' title='Um limite LeGauss de novo'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>6</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8644829988050289194</id><published>2010-06-22T08:02:00.002-03:00</published><updated>2010-06-22T08:03:52.312-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='random'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>Quem é esse pokémon Chuck Norris?</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/TCCYa0VZeyI/AAAAAAAAAP4/15C997bQ5d0/s1600/chuck.jpg"&gt;&lt;img style="display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center; cursor: pointer; width: 350px; height: 400px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/TCCYa0VZeyI/AAAAAAAAAP4/15C997bQ5d0/s400/chuck.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5485551932629678882" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;Você está certo Chuck Norris...SEMPRE certo!&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8644829988050289194?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8644829988050289194/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/quem-e-esse-pokemon-chuck-norris.html#comment-form' title='4 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8644829988050289194'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8644829988050289194'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/quem-e-esse-pokemon-chuck-norris.html' title='Quem é esse pokémon Chuck Norris?'/><author><name>Rafael "rafcor" Corradi</name><uri>http://www.blogger.com/profile/15484533941892142060</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='22' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/Smk4WM0QUsI/AAAAAAAAAGI/95hfffepa08/S220/Uber-Luigi.png'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/TCCYa0VZeyI/AAAAAAAAAP4/15C997bQ5d0/s72-c/chuck.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-191696250197151413</id><published>2010-06-19T18:14:00.005-03:00</published><updated>2010-06-20T01:02:13.454-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Cálculo'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'>O volume da bola e esfera unitária n-dimensional</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Hoje vou provar um resultado meio bizarro e que o único requisito para seu entendimento é um pouco de cálculo III (só a ideia de integrais múltiplas) e uma boa visão geométrica das coisas que vão acontecer.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos determinar o volume &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V" /&gt; da bola unitária &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B^n=\{x\in\mathbb{R}^n\mid\|x\|\leq1\}" /&gt; e a área &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\omega" /&gt; da esfera unitária &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^n=\{x\in\mathbb{R}^n\mid\|x\|=1\}" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos à prova.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Notações:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r:=\|x\|" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_r^n:=" /&gt; Esfera de raio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}^n" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\Omega(r):=" /&gt; Área de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_r^n" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\omega:=" /&gt; Área da esfera unitária em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}^n=\Omega(1)" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Não confunda &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B^n" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^n" /&gt;!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Área e volume são nomes que funcionavam bem em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}^3" /&gt; mas na verdade estamos falando da medida de objetos k-dimensionais, para uma dimensão k-qualquer, mas vou continuar falando, para ajudar na compreensão do texto, da área de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^n" /&gt; e do volume de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B^n" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Comecemos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:\mathbb{R}^n\rightarrow\mathbb{R}" /&gt;, &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x)=e^{-r^2}" /&gt;. Vamos tentar tirar algumas coisas da integral dessa função sobre &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B^n" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\int_{B^n}f(x)dV=\int_0^1\int_{S_r^n}f(x)d\sigma dr" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ou seja estamos olhando para as integrais dessa função sobre as cascas esféricas de raio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r" /&gt; deixando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r" /&gt; variar de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?0" /&gt; a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como nossa &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; é constante em cada &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S_r^n" /&gt; pois ela só depende de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r" /&gt; temos que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\int_0^1\int_{S_r^n}f(x)d\sigma dr=\int_0^1f(x)\int_{S_r^n}d\sigma dr=\int_0^1f(x)\Omega(r)dr" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;As coisas estão começando a ficar mais bonitinhas. =]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Veja agora que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\Omega(r)=r^{n-1}\omega" /&gt;.&lt;br /&gt;Você pode enxergar isso de duas formas.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como a razão de semelhança, pois a área da esfera (&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(n-1)" /&gt;- dimensional) de raio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r" /&gt; é só a área da esfera unitária multiplicada pela razão de semelhança.&lt;br /&gt;Como o raio é esticado pela razão &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r" /&gt;.&lt;br /&gt;A "coisa" &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(n-1)" /&gt;- dimensional tem que ser multiplicada por &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r^{n-1}" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Se isso não te convence, você pode formalizar esse pensamento pois essa razão de semelhança na verdade vai ser o jacobiano da transformação de mudança das variáveis cartesianas para as variáveis polares e depois de mais trabalho você vai chegar na mesma coisa que eu disse antes.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então temos que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\int_0^1f(x)\Omega(r)dr=\int_0^1f(x)r^{n-1}\omega dr=\omega\int_0^1f(x)r^{n-1}dr" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Podemos calcular &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\omega" /&gt; se em vez de integrarmos em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B^n" /&gt;, integrarmos em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?B_r^n" /&gt; a bola de raio &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r" /&gt; e fazermos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?r\rightarrow\infty" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Primeiramente temos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\lim_{r\rightarrow\infty}\int_{B_r^n}f(x)dx_1dx_2\ldots dx_n=\left (\int_{-\infty}^{\infty}e^{-x_1^2}dx_1\right )^n=(\sqrt{\pi})^n" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Coisa que provei &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2010/03/um-truque-legal-para-o-calculo-de-uma.html"&gt;nesse post&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Além disso olhemos para a famosa &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Gamma_function"&gt;função Gamma de Euler&lt;/a&gt;:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\Gamma(x)=\int_0^{\infty}e^{-t}t^{x-1}dt" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ela parece com a expressão que tínhamos. Fazendo uma substituição &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?t=u^2" /&gt; Achamos que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\Gamma(x)=2\int_0^{\infty}e^{-u^2}u^{2x-1}du" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Assim temos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\int_0^{\infty}e^{-t^2}t^{k}dt=\frac{1}{2}\Gamma\left(\frac{k+1}{2}\right)\quad k\geq-1" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Temos que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(\sqrt{\pi})^n=\lim_{r\rightarrow\infty}\int_{B_r^n}f(x)dV=\omega\int_0^{\infty}e^{-r^2}r^{n-1}dr=\frac{\omega}{2}\Gamma\left(\frac{n}{2}\right)" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\omega=\frac{2\pi^{\frac{n}{2}}}{\Gamma\left(\frac{n}{2}\right)}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Calculando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V" /&gt; o volume da bola unitária:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?V=\int_{B^n}dV=\int_0^1\int_{S_r^n}d\sigma dr=\int_0^1\Omega(r)dr=\omega\int_0^1 r^{n-1}dr=\frac{\omega}{n}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E acabamos!&lt;br /&gt;Note que tendo essas áreas e volume conseguimos calcular a área e o volume de uma esfera/bola de raio qualquer usando a razão de semelhança (jacobiano).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;Até a próxima.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Notas:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[1] Eu não falei nada sobre a convergência de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\Gamma(x)" /&gt; (note que ela é uma integral imprópria e poderia divergir) mas ela converge &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\forall x%3E0" /&gt;. Quem sabe não falo um pouco dela em um post futuro.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-191696250197151413?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/191696250197151413/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/o-volume-da-bola-e-esfera-unitaria-n.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/191696250197151413'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/191696250197151413'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/o-volume-da-bola-e-esfera-unitaria-n.html' title='O volume da bola e esfera unitária n-dimensional'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2270504294681612731</id><published>2010-06-18T13:17:00.001-03:00</published><updated>2010-06-18T13:17:44.261-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Video-game'/><title type='text'>Super Mario no violino</title><content type='html'>&lt;div align="center"&gt;&lt;object height="385" width="640"&gt;&lt;param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/vjcFQquHipE&amp;amp;color1=0xb1b1b1&amp;amp;color2=0xd0d0d0&amp;amp;hl=en_US&amp;amp;feature=player_embedded&amp;amp;fs=1"&gt;&lt;/param&gt;&lt;param name="allowFullScreen" value="true"&gt;&lt;/param&gt;&lt;param name="allowScriptAccess" value="always"&gt;&lt;/param&gt;&lt;embed src="http://www.youtube.com/v/vjcFQquHipE&amp;amp;color1=0xb1b1b1&amp;amp;color2=0xd0d0d0&amp;amp;hl=en_US&amp;amp;feature=player_embedded&amp;amp;fs=1" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowScriptAccess="always" width="640" height="385"&gt;&lt;/embed&gt;&lt;/object&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2270504294681612731?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2270504294681612731/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/super-mario-em-violino.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2270504294681612731'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2270504294681612731'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/super-mario-em-violino.html' title='Super Mario no violino'/><author><name>Rodrigo Fonseca</name><uri>https://profiles.google.com/102492350901484621536</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='//lh6.googleusercontent.com/-G7igsbdeKBU/AAAAAAAAAAI/AAAAAAAAArU/KhvleoGhGOk/s512-c/photo.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2684198019323745273</id><published>2010-06-16T12:00:00.000-03:00</published><updated>2010-06-16T12:01:20.355-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Linux'/><title type='text'>Dell diz que Ubuntu é mais seguro que Windows</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;A Dell tem uma &lt;a href="http://www.dell.com/content/topics/segtopic.aspx/ubuntu?c=us&amp;amp;cs=19&amp;amp;l=en&amp;amp;s=dhs&amp;amp;~ck=anavml"&gt;página &lt;/a&gt;especial para falar das vantagens do Ubuntu. O sexto item diz:&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: arial, helvetica; font-size: 12px;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;6) Ubuntu is safer than Microsoft&lt;sup&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-size: small;"&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-size: 12px;"&gt;®&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;&amp;nbsp; Windows&lt;sup&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-size: small;"&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-size: 12px;"&gt;®&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;&amp;nbsp;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;The vast majority of viruses and spyware written by hackers are not designed to target and attack Linux.&lt;/blockquote&gt;Em tradução livre:&amp;nbsp;Ubuntu é mais seguro que o &amp;nbsp;Microsoft Windows - A maioria dos vírus e spywares escritos por hackers não são projetados para atacar o Linux.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Infelizmente a Dell não vende notebook com Linux aqui no Brasil (eu, pelo menos, procurei na página da Dell no Brasil e não encontrei nada, somente Windows...). É muito estranho uma empresa que apóia o Linux só permitir a venda em um país. Porém, graças a esse apoio que a Dell fornece lá, os computadores da Dell são compatíveis com Linux. Já instalei Ubuntu em um Dell é funcionou quase tudo de cara, faltando apenas instalar um pacote para fazer funcionar a placa wireless, mas nada comparado as soluções mirabolantes que alguém tem que se submeter ao instalar Linux em uma máquina antiga e onde o fabricante não libera os drivers para outro sistema que não o windows.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2684198019323745273?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2684198019323745273/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/dell-diz-que-ubuntu-e-mais-seguro-que.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2684198019323745273'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2684198019323745273'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/dell-diz-que-ubuntu-e-mais-seguro-que.html' title='Dell diz que Ubuntu é mais seguro que Windows'/><author><name>Rodrigo Fonseca</name><uri>https://profiles.google.com/102492350901484621536</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='//lh6.googleusercontent.com/-G7igsbdeKBU/AAAAAAAAAAI/AAAAAAAAArU/KhvleoGhGOk/s512-c/photo.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4014016900152679587</id><published>2010-06-13T17:53:00.001-03:00</published><updated>2010-07-20T18:58:33.970-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>O problema do barco</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Na beira de um lago, há um garoto brincando com seu barco de brinquedo ligado a uma corda que ele segura pela mão.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TBVDjgXxSuI/AAAAAAAAAR0/258rD8RninY/s1600/barco.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="224" src="http://1.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TBVDjgXxSuI/AAAAAAAAAR0/258rD8RninY/s320/barco.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Suponha que o garoto quer recolher o barco e puxa 10 metros de corda até o barco alcançar a encosta. O barco andou menos de 10 metros, exatamente 10 metros ou mais que 10 metros?&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Antes de olhar a resposta, tente resolver o problema apenas com a sua intuição.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Solução&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Considere o esquema abaixo:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TBVDnVy1rmI/AAAAAAAAAR4/4InqNr-2xbA/s1600/barcocinza.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="225" src="http://2.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TBVDnVy1rmI/AAAAAAAAAR4/4InqNr-2xbA/s320/barcocinza.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Inicialmente a corda tem um tamanho &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c" title="c" /&gt;. Depois de puxar o barco à margem o pedaço de corda ligado ao barco adquire um tamanho final &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?b" title="b" /&gt;. Claramente&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?10=c-b" title="10=c-b" /&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a" title="a" /&gt; é a distância percorrida pelo barco, então, pela &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Desigualdade_triangular"&gt;desigualdade triangular&lt;/a&gt;,&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a+b%20%3e%20c%20%5Ciff%20a%20%3ec-b=10" title="a+b %3e c \iff a %3ec-b=10" /&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Logo o barco&lt;b&gt; &lt;/b&gt;percorre uma distância&lt;b&gt; maior&lt;/b&gt; que 10 metros!&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Pode parecer estranho, mas é isto mesmo. De fato, pode-se verificar que o barco anda a uma velocidade maior do que a corda sendo puxada.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4014016900152679587?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4014016900152679587/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/o-problema-do-barco.html#comment-form' title='9 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4014016900152679587'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4014016900152679587'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/o-problema-do-barco.html' title='O problema do barco'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_FOZbcamK820/TBVDjgXxSuI/AAAAAAAAAR0/258rD8RninY/s72-c/barco.png' height='72' width='72'/><thr:total>9</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-569028271131287349</id><published>2010-06-11T15:07:00.003-03:00</published><updated>2010-06-12T23:12:35.888-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Problemas LeGauss'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'>É uma bazuca, mas é legal</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em um &lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2010/05/um-problema-divertido-sobre.html"&gt;post anterior&lt;/a&gt; afirmei que um certo número era claramente finito:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sqrt{1&amp;amp;plus;\sqrt{1&amp;amp;plus;\cdots&amp;amp;plus;\sqrt{1&amp;amp;plus;\cdots}}}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Se quiser tente provar, não deveria ser mto difícil, um esquema parecido com o que eu fiz no meu post pode ajudar.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mas nesse post vou utilizar o teorema do ponto fixo de Banach que eu já demonstrei aqui no blog (&lt;a href="http://legauss.blogspot.com/2010/05/o-teorema-do-ponto-fixo-de-banach.html"&gt;se não viu veja aqui&lt;/a&gt;).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos lá!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Perceba que esse número claramente pode ser definido como o limite da sequência:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?\\x_0=0\\\\x_n=\sqrt{1&amp;plus;x_{n-1}}'&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Podemos também olhar para a função &lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x)=\sqrt{1+x}'&gt; e perceber que na verdade nossa sequência é a sequência de iteradas dessa função. Isso é, podemos definir:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_n=f^n(x_0)'&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E se mostrarmos que essa função é uma contração, saberemos que ela tem um único ponto fixo e além disso independente de quem é &lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0'&gt; essa sequência convergirá para esse ponto fixo!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para mostrarmos que ela é uma contração temos que mostrar que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?|f(x)-f(y)|\leq k|x-y|\quad 0\leq k%3C1'&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Note que podemos olhar só para os números &lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?x,y\in\mathbb{R}_+'&gt; pois a função é monotônica e no caso eu estou incluindo o zero em &lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}_+'&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Basta notar agora que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?\begin{array}{rcl}|x-y|&amp;=&amp;|\sqrt{1+x}+\sqrt{1+y}|.|\sqrt{1+x}-\sqrt{1+y}|\\\\&amp;\geq&amp;2|\sqrt{1+x}-\sqrt{1+y}|\\\\|\sqrt{1+x}-\sqrt{1+y}|&amp;\leq&amp;\frac{1}{2}|x-y|\end{array}'&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Esse dois vale pela monotonicidade da função e porque &lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?x,y\geq0'&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Isso motra que a função é uma contração, portanto possui um único ponto fixo em &lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}_+'&gt; e que nossa sequência portanto converge pra ele independente de quem é &lt;img src='http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0'&gt;, desde que ele pertença ao domínio que nós impomos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Tá aí uma aplicação legal do teorema que eu demonstrei. =P&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-569028271131287349?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/569028271131287349/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/e-uma-bazuca-mas-e-legal.html#comment-form' title='6 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/569028271131287349'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/569028271131287349'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/e-uma-bazuca-mas-e-legal.html' title='É uma bazuca, mas é legal'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>6</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2632505636326449845</id><published>2010-06-09T17:22:00.000-03:00</published><updated>2010-06-09T17:22:48.966-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='academia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='livros'/><title type='text'>Uns links legais para quem estuda matemática</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vou colocar aqui três links muito legais, de professores que escreveram livros muito bons e disponibilizaram em seu site.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Os links são dos sites do Milne, Fulton e do Hatcher.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Milne&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;link: &lt;a href="http://www.jmilne.org/math/CourseNotes/index.html"&gt;http://www.jmilne.org/math/CourseNotes/index.html&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Esse site do  Milne é um verdadeiro baú de tesouros. Nessa página ele disponibiliza várias notas de cursos, muito bem escritas e completas. Vale muito a pena.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Hatcher&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;link: &lt;a href="http://www.math.cornell.edu/~hatcher/"&gt;http://www.math.cornell.edu/~hatcher&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O site do Hatcher possui livros muito bons. Um deles (o de topologia algébrica) é tão bom que a editora da Cambridge pediu para o Hatcher deixarem eles publicarem o livro mesmo ele estando disponível online.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Fulton&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;link: &lt;a href="http://www.math.lsa.umich.edu/~wfulton/"&gt;http://www.math.lsa.umich.edu/~wfulton&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O site do Fulton é muito bom também. Não porque tem muitos livros, na verdade só possui um. O seu livro de curvas algébricas publicado em 69, que foi revisado e agora ele dispobiliza para download no seu site.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Admiro muito esses autores por terem uma atitude tão legal. Eles acabam um pouco com essa indústria de novas edições e jogos de marketing etc sobre os livros.&lt;br /&gt;Sabem que seus livros são bons e não ficam tentando lucrar com isso.&lt;br /&gt;O Hatcher com certeza ainda ganha uma grana com o livro de topologia algébrica dele.&lt;br /&gt;As pessoas que baixam e vêem que o livro é muito bom provavelmente vão comprar depois de ler, senão, é porque provavelmente não poderiam comprar de um jeito ou de outro.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É isso espero que curtam o acervo.&lt;br /&gt;Até.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2632505636326449845?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2632505636326449845/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/uns-links-legais-para-quem-estuda.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2632505636326449845'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2632505636326449845'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/uns-links-legais-para-quem-estuda.html' title='Uns links legais para quem estuda matemática'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8843551493501162633</id><published>2010-06-06T01:06:00.002-03:00</published><updated>2010-06-06T01:07:02.556-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ciência'/><title type='text'>Estudos de Matemática</title><content type='html'>Hora do comercial:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Acabei de conhecer um site muito bom (que já ganhou um espaço no "Links legauss" à direita), o &lt;a href="http://www.estudos.de/matematica/"&gt;http://www.estudos.de/matematica/&lt;/a&gt;. Não costumo divulgar qualquer site que acho por aí. Mas este merece pelo conteúdo de altíssima qualidade.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Além de textos muito bem escritos, no &lt;a href="http://www.estudos.de/matematica"&gt;Estudos de Matemática&lt;/a&gt; você pode encontrar cursos completos de&lt;br /&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.estudos.de/matematica/IndiceHistoriaMatematica.php"&gt;História da Matemática;&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.estudos.de/matematica/IndiceVC.php"&gt;Funções de Variável Complexa;&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.estudos.de/matematica/IndiceEDO.php"&gt;Equações Diferenciais Ordinárias.&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;Vale lembrar que este site não trata apenas de matemática. Tem também, por exemplo, uma série de slides sobre os &lt;a href="http://www.estudos.de/matematica/Fisica/Fisquantica/MQindice.html"&gt;fundamentos da Mecânica Quântica&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Enfim, dê uma olhada, vale a pena.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8843551493501162633?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8843551493501162633/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/estudos-de-matematica.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8843551493501162633'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8843551493501162633'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/estudos-de-matematica.html' title='Estudos de Matemática'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7985324401079302817</id><published>2010-06-04T19:25:00.001-03:00</published><updated>2010-06-04T19:52:18.521-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='topologia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='geometria'/><title type='text'>Ulam-Borsuk em dimensão 1</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Hoje vou demonstrar um "mini teorema" que (eu acho) bonito e é bem simples, o único requisito praticamente é o teorema do valor intermediário (ou melhor, uma versão um pouquinho mais abstrata dele, afinal quando falamos do TVI falamos de funções contínuas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:\mathbb{R}\rightarrow\mathbb{R}" /&gt;).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O motivo de chamá-lo de "mini teorema" é que na verdade é uma versão 1-dimensional do famoso teorema de &lt;a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Borsuk%E2%80%93Ulam_theorem"&gt;Ulam-Borsuk&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Aliás parece que foi uma dupla de Uruk-hais de Isengard que provou esse teorema. Huahuahua Sempre que falo o nome desse teorema penso em Senhor dos Anéis.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O enunciado é o seguinte:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:S^1\rightarrow\mathbb{R}" /&gt; uma função contínua, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\exists\;x\in S^1" /&gt;, tal que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x)=f(-x)" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;obs: O inverso aditivo de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x" /&gt; é pensado como o inverso aditivo dele em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{R}^2" /&gt;, i.e. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?-x" /&gt; são pontos antipodais de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^1" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos a demonstração.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Acho que a forma mais honesta de provar esse resultado é olhando os dois espaços como espaços métricos [1] e usar que funções contínuas preservam sua conexidade [2]. Isso é basicamente usar o teorema do valor intermediário, mas só falar "pelo teorema do valor intermediário" é jogar uma sujeirinha para baixo do tapete. [3]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos olhar para a função &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g(x)=f(x)-f(-x)" /&gt;, ela é, também, uma função contínua (pois a soma de funções contínuas é contínua e também o é sua composição).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0" /&gt; um ponto qualquer de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^1" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Se &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x_0)=f(-x_0)" /&gt; então não precisamos fazer nada, senão, podemos supor sem perda de generalidade que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(x_0)%3Ef(-x_0)" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Temos portanto que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g(x_0)%3E0" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g(-x_0)%3C0" /&gt;. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g" /&gt; é contínua e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?S^1" /&gt; é conexo temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\exists\;\bar{x}" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g(\bar{x})=0" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?g(\bar{x})=0\Leftrightarrow f(\bar{x})=f(-\bar{x})" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;div align='right'&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;E esse é o teorema.&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;No caso &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n=2" /&gt; do teorema de Ulam-Borsuk, costuma-se dar um exemplo legal, que diz que a qualquer momento sempre existem dois pontos antipodais na terra com a mesma temperatura e mesma pressão atmosférica.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Bizarro não? xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Notas:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[1] Por serem métricos são também topológicos.&lt;br /&gt;[2] Eu não vou demonstrar esse resultado, quem sabe outro dia, mas acredite. É bem "intuitivo" pensando que conexidade é uma propriedade topológica do espaço e logo é preservada por homeomorfismos.&lt;br /&gt;[3] Coisa que eu fiz também, já que não demonstrei que funções contínuas preservam conexidade. xD&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7985324401079302817?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7985324401079302817/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/ulam-borsuk-em-dimensao-1.html#comment-form' title='5 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7985324401079302817'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7985324401079302817'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/06/ulam-borsuk-em-dimensao-1.html' title='Ulam-Borsuk em dimensão 1'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>5</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-4229077329870946800</id><published>2010-05-28T19:12:00.000-03:00</published><updated>2010-05-28T19:12:29.748-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='random'/><title type='text'>Ilusão de ótica</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Esse vídeo não tem nada a ver com matemática, deve ter bastante a ver com física haha.&lt;br /&gt;Mas vou postar porque achei muuuuito bom.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;object width="400" height="267"&gt;&lt;param name="allowfullscreen" value="true" /&gt;&lt;param name="allowscriptaccess" value="always" /&gt;&lt;param name="movie" value="http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=4033696&amp;amp;server=vimeo.com&amp;amp;show_title=1&amp;amp;show_byline=1&amp;amp;show_portrait=0&amp;amp;color=&amp;amp;fullscreen=1" /&gt;&lt;embed src="http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=4033696&amp;amp;server=vimeo.com&amp;amp;show_title=1&amp;amp;show_byline=1&amp;amp;show_portrait=0&amp;amp;color=&amp;amp;fullscreen=1" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowscriptaccess="always" width="400" height="267"&gt;&lt;/embed&gt;&lt;/object&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="http://vimeo.com/4033696"&gt;Hallucinogenic Video&lt;/a&gt; from &lt;a href="http://vimeo.com/user874831"&gt;Rohan&lt;/a&gt; on &lt;a href="http://vimeo.com"&gt;Vimeo&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-4229077329870946800?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/4229077329870946800/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/ilusao-de-otica.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4229077329870946800'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/4229077329870946800'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/ilusao-de-otica.html' title='Ilusão de ótica'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3490729700331517180</id><published>2010-05-27T14:53:00.000-03:00</published><updated>2010-05-27T14:53:01.753-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Para rir ou para chorar'/><title type='text'>Para rir ou para chorar - Parte 4</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha.&lt;br /&gt;Esse post ajudará vocês a visualizar um pouco melhor o que vemos em álgebra.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Encontrei umas fotos legais.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Primeiro uma foto de um grupo abeliano:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://img23.imageshack.us/img23/6040/abelhasv.jpg" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora uma foto de um grupo cíclico!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://img195.imageshack.us/img195/7647/ciclistas.jpg" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ilustrativo não? Vale notar também que todo grupo cíclico é abeliano!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://img228.imageshack.us/img228/6519/abelhasciclistas.jpg" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;LOL&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3490729700331517180?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3490729700331517180/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/para-rir-ou-para-chorar-parte-4.html#comment-form' title='13 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3490729700331517180'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3490729700331517180'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/para-rir-ou-para-chorar-parte-4.html' title='Para rir ou para chorar - Parte 4'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>13</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2978518813809212834</id><published>2010-05-25T19:05:00.000-03:00</published><updated>2010-05-25T19:05:30.994-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='random'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><title type='text'>Notícia Expressa: A Phoenix morreu!</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_LGgRcyoGUrE/SQ-VE_3xiPI/AAAAAAAABeM/a9WLCLsB7is/s400/PHOENIX.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="200" src="http://2.bp.blogspot.com/_LGgRcyoGUrE/SQ-VE_3xiPI/AAAAAAAABeM/a9WLCLsB7is/s200/PHOENIX.jpg" width="176" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;i&gt;A agência espacial norte-americana, NASA, levou a cabo várias tentativas para recuperar o sinal da sonda Phoenix, mas já é oficial: a sonda morreu. A imagem partilhada pela Nasa mostra os painéis danificados pelo gelo polar. A fotografia de 2008, após a aterragem da Phoenix, mostram outra perspectiva com os painéis solares a funcionar.&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Segundo a NASA, ainda não há previsão para o&amp;nbsp; renascimento da Phoenix.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ok, postei isso apenas pela piada, mas se você quiser ler a notícia ela está &lt;a href="http://www.cienciahoje.pt/index.php?oid=42872&amp;amp;op=all"&gt;aqui&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2978518813809212834?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2978518813809212834/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/noticia-expressa-phoenix-morreu.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2978518813809212834'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2978518813809212834'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/noticia-expressa-phoenix-morreu.html' title='Notícia Expressa: A Phoenix morreu!'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_LGgRcyoGUrE/SQ-VE_3xiPI/AAAAAAAABeM/a9WLCLsB7is/s72-c/PHOENIX.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-1939356772607408161</id><published>2010-05-22T15:04:00.003-03:00</published><updated>2010-05-22T15:06:21.884-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>Um truque para somar potências</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;A matemática é cheia de truques (também conhecidos como ``roubos'' pelos alunos). Neste post quero apresentar um truque muito interessante para encontrar fórmulas fechadas para somas de potências de números inteiros positivos. Isto é, suponha, por exemplo, que queremos uma fórmula fechada para a expressão&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%201%20+%208%20+%2027%20+%20%5Ccdots%20+%20n%5E3%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Existem diversas formas de encontrá-la. Uma delas você vai conhecer agora.&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Primeiramente, analisemos um problema mais simples: somar os primeiros números naturais. Isto é, vamos achar a fórmula&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%201%20+%202%20+%203%20+%20%5Ccdots%20+%20n%20=%20%5Cfrac%7Bn%28n+1%29%7D%7B2%7D%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;O jeito mais fácil de fazer isso, é o famoso ``truque do Gauss'', que pode ser generalizado para calcular a soma de qualquer progressão aritmética. Mas aqui, vamos encontrar esta fórmula de outro jeito. A razão disto ficará mais clara posteriormente.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos considerar, por um momento a soma dos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; primeiros quadrados (eu não estou ficando louco, é sério). É claro que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%20%5Cleft%281%20+%202%5E2%20+%203%5E2%20+%20%5Ccdots%20+%20n%5E2%5Cright%29-%5Cleft%281+2%5E2%20+%203%5E2%20+%20%5Ccdots%20+%20%28n-1%29%5E2%5Cright%29=n%5E2%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Agora, façamos a mesma subtração acima de uma outra maneira.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%0A%20&amp;amp;1%5E2%20+%202%5E2%20+%203%5E2%20+%20%5Ccdots%20+%20n%5E2%20%5C%5C%0A-%28&amp;amp;0%5E2%20+%201%5E2%20+%202%5E2%20+%20%5Ccdots%20+%28n-1%29%5E2%29%5Cend%7Balign*%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Subtraindo as colunas e usando o resultado anterior, teremos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%0A%20%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2%20-%20%28k-1%29%5E2%20&amp;amp;=%20%281%5E2%20-%200%5E2%29%20+%20%282%5E2-1%5E2%29%20+%20%283%5E2%20-%202%5E2%29%20+%20%5Ccdots%20+%20%28n%5E2%20-%28n-1%29%5E2%29%5C%5C%0A%20%20&amp;amp;=%20n%5E2%5Ctext%7B.%7D%5Cend%7Balign*%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Mas&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%0A%20%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2%20-%20%28k-1%29%5E2%20&amp;amp;=%20%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2%20-%20k%5E2%20+2k%20-1%20=%20%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7D%202k-1%20%5C%5C%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20&amp;amp;=%202%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7D%20k%20-%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7D1%20=%202%5Cleft%28%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7D%20k%5Cright%29%20-n%5Ctext%7B.%7D%5Cend%7Balign*%7D" /&gt;&lt;/div&gt;Opa! Então&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%202%5Cleft%28%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7D%20k%5Cright%29-n%20=n%5E2%20%5CLongrightarrow%20%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7D%20k=%5Cfrac%7Bn%28n+1%29%7D%7B2%7D%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Assim, recuperamos (de um jeito muito estúpido) a soma dos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20n" /&gt; primeiros números naturais. O incrível é que este processo pode ser, facilmente, generalizado para obter somas de potências quaisquer! A única restrição é que devemos conhecer as fórmulas para as somas de todas as potências anteriores. Vejamos como isto funciona no caso quadrático, vamos calcular&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%201+2%5E2%20+%203%5E2%20+%20%5Ccdots%20+%20n%5E2%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;De maneira análoga à anterior, sabemos que&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cbegin%7Balign*%7D%0A%20n%5E3=%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E3%20-%20%28k-1%29%5E3%20&amp;amp;=%20%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E3-%28k%5E3-3k%5E2+3k-1%29%5C%5C%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20&amp;amp;=%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7D3k%5E2%20-3k+1%5C%5C%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20&amp;amp;=3%5Cleft%28%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2%5Cright%29%20-3%5Cleft%28%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5Cright%29%20+n%5Ctext%7B.%7D%5Cend%7Balign*%7D" /&gt;&lt;/div&gt;Logo&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%203%5Cleft%28%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2%5Cright%29%20-3%5Cfrac%7Bn%28n+1%29%7D%7B2%7D%20+%20n%20=%20n%5E3%5Ciff3%5Cleft%28%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2%5Cright%29=n%5E3%20+%20%5Cfrac%7B3%7D%7B2%7Dn%28n+1%29%20-n%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Agora basta manipular a expressão da direita para obter&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%203%5Cleft%28%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2%5Cright%29=%5Cfrac%7Bn%28n+1%29%282n+1%29%7D%7B2%7D%5Ciff%5Csum%5Climits_%7Bk=1%7D%5E%7Bn%7Dk%5E2=%5Cfrac%7Bn%28n+1%29%282n+1%29%7D%7B6%7D%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Incrível, não? Agora, que tal encontrar a fórmula para a expressão do início deste post? Boa sorte!&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-1939356772607408161?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/1939356772607408161/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/um-truque-para-somar-potencias.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1939356772607408161'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/1939356772607408161'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/um-truque-para-somar-potencias.html' title='Um truque para somar potências'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8932312703235139299</id><published>2010-05-21T13:43:00.003-03:00</published><updated>2010-05-21T13:57:50.836-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Video-game'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><title type='text'>PAC MAN - 30 anos devorando fantasmas!</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/S_a4viiVUVI/AAAAAAAAAPo/7fp3dlsuWV4/s1600/pac30.jpg"&gt;&lt;img style="display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center; cursor: pointer; width: 320px; height: 267px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/S_a4viiVUVI/AAAAAAAAAPo/7fp3dlsuWV4/s320/pac30.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5473765523979587922" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;Meus parabéns ao querido jogo da Namco, Pac Man que hoje completa 30 anos!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E para celebrar, o Google também fez questão de lembrar desta data e deu um presente especial à todos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Entrem na página do &lt;a href="http://www.google.com/"&gt;Google&lt;/a&gt; e SURPRESA!&lt;br /&gt;Jogue Pac Man direto da página inicial do Google, com direito à 2 jogadores simultâneos (Clique em "Insert Coin")&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Prmeiro jogador usa as setinhas e o segundo as teclas WASD.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/S_a7Z4STbUI/AAAAAAAAAPw/wUr2buma4AQ/s1600/pacgoogle.jpg"&gt;&lt;img style="display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center; cursor: pointer; width: 400px; height: 133px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/S_a7Z4STbUI/AAAAAAAAAPw/wUr2buma4AQ/s400/pacgoogle.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5473768450395696450" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;CURIOSIDADE: A idéia original do formato do Pac Man foi feita através da imaginação de um Japonês ao ver uma pizza de muzzarela com uma fatia a menos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Curiosidade 2: Originalmente ele era para ser chamado de Puck Man (Homem disco) mas como os ocidentais trocariam facilmente a letra P por um F, resolveram mudar o nome para Pac Man. Ainda existem máquinas de Puck Man pelo mundo.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8932312703235139299?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8932312703235139299/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/pac-man-30-anos-devorando-fantasmas.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8932312703235139299'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8932312703235139299'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/pac-man-30-anos-devorando-fantasmas.html' title='PAC MAN - 30 anos devorando fantasmas!'/><author><name>Rafael "rafcor" Corradi</name><uri>http://www.blogger.com/profile/15484533941892142060</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='22' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/Smk4WM0QUsI/AAAAAAAAAGI/95hfffepa08/S220/Uber-Luigi.png'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/S_a4viiVUVI/AAAAAAAAAPo/7fp3dlsuWV4/s72-c/pac30.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-52295183379207368</id><published>2010-05-21T02:18:00.004-03:00</published><updated>2010-05-21T13:35:36.003-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'>O Teorema do Ponto Fixo de Banach</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Nesse post vou provar um teorema famoso e bastante utilizado sobre contrações em espaços métricos completos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Se você não sabe o que é um espaço métrico dê uma olhada &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Espa%C3%A7o_m%C3%A9trico"&gt;nesse&lt;/a&gt; link, na verdade é simplesmente um espaço dotado de uma métrica, uma função que diz a distância de dois pontos, que respeita certas propriedades que estão aí nesse link.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O enunciado do Teorema do Ponto Fixo de Banach diz o seguinte:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;Seja &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?M_d" /&gt; um espaço métrico &lt;b&gt;completo&lt;/b&gt; munido da métrica &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f:M_d\rightarrow M_d" /&gt;, uma contração contínua, isso é, uma função contínua tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\exists\; 0\leq c%3C1" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d(f(x),f(y))\leq cd(x,y)" /&gt;. Então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; possui um único ponto fixo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\bar{x}" /&gt;, i.e. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(\bar{x})=\bar{x}" /&gt;.&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;Então vamos à prova.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Dê uma olhada nessa sequência:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_n:=f(x_{n-1})" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Onde &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0\in M_d" /&gt; é um elemento fixo qualquer.&lt;br /&gt;Veremos que na verdade essa sequência não vai depender de quem é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0" /&gt;, então simplesmente escolha seu elemento preferido de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?M_d" /&gt; e dê a ele o título de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_0" /&gt; =P.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Temos que provar 3 coisas para demonstrar o teorema:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(1) A sequência &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_n" /&gt; converge.&lt;br /&gt;(2) &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a=\lim_{n\rightarrow\infty}x_n" /&gt; é um ponto fixo de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt;. (Existência)&lt;br /&gt;(3) Sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a,b" /&gt; dois pontos fixos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt;, então &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a=b" /&gt;. (Unicidade)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Primeiro vamos provar (2):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Apenas note que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(a)=f(\lim x_n)=\lim f(x_n)=\lim x_{n+1}=a" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Essa foi rápida o/, note que usei a continuidade de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; aí no meio.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora vamos provar (3):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sejam &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a,b" /&gt; dois pontos fixos de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f" /&gt; temos que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d(a,b)\leq cd(f(a),f(b))=cd(a,b)" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(1-c)d(a,b)\leq 0" /&gt; e além disso &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?0\leq c%3C 1\Rightarrow (1-c)%3E0" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Temos então que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d(a,b)=0" /&gt;, i.e. &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a=b" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Finalmente provamos (1):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Provaremos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_n" /&gt; é uma sequência de Cauchy, como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?M_d" /&gt; é completo, ela necessariamente vai convergir.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para provar isso veja que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\\d(x_1 ,x_2)=d(f(x_0),f(x_1))\leq cd(x_0 ,x_1)\\\\d(x_2 ,x_3)=d(f(x_1),f(x_2))\leq cd(x_1 ,x_2)\leq c^2 d(x_0 ,x_1)" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E mais geralmente teremos que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\forall\; n\in\mathbb{N}\quad d(x_n ,x_{n+1})\leq c^n d(x_0 ,x_1)" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\begin{array}{lcl}d(x_n ,x_{n+p})&amp;\leq&amp;d(x_n ,x_{n+1})+\cdots+d(x_{n+p-1},x_{n+p})\\\\&amp;\leq&amp;c^{n}d(x_0 ,x_1)+\cdots+c^{n+p-1}d(x_0 ,x_1)\\\\&amp;=&amp;c^n d(x_0 ,x_1)(1+c+\cdots+c^{p-1})\\\\&amp;\leq&amp;\displaystyle{\frac{c^n}{1-c}}d(x_0 ,x_1)\end{array}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Na última passagem percebam que aquilo é uma série geométrica, e é menor ou igual a sua soma infinita. Como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?c^n" /&gt; tende a &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?0" /&gt; quando &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n" /&gt; tende a infinito isso claramente tende a zero.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Logo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?x_n" /&gt; é de Cauchy e como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?M_d" /&gt; é completo, ela converge.&lt;br /&gt;&lt;div align='right'&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Esse é um teorema forte que tem uma demonstração razoavelmente simples, mas é bonita a ideia de que iterando a contração diversas vezes você leva qualquer ponto em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?M_d" /&gt; no ponto fixo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;Até a próxima.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-52295183379207368?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/52295183379207368/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/o-teorema-do-ponto-fixo-de-banach.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/52295183379207368'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/52295183379207368'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/o-teorema-do-ponto-fixo-de-banach.html' title='O Teorema do Ponto Fixo de Banach'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-5821930639828262115</id><published>2010-05-17T16:47:00.001-03:00</published><updated>2010-05-17T16:53:30.686-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Problemas LeGauss'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='análise'/><title type='text'>Um problema divertido sobre convergência</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss nesse post vou trazer um problema divertido que eu vi no livro &lt;a href="http://www.amazon.com/Putnam-Beyond-Razvan-Gelca/dp/0387257659"&gt;Putnam and Beyond&lt;/a&gt; mas não sei se o problema é mesmo da Putnam. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Seja a sequência:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a_n=\sqrt{1+\sqrt{2+\sqrt{3+\sqrt{...+\sqrt{n}}}}}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A pergunta é. Ela converge?&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;Bom, primeiro, note que ela é monótona crescente, e é "note" mesmo, isso é bem óbvio porque a função raiz é crescente.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Então o melhor caminho para resolvermos esse problema é achar uma limitação para essa sequência, pois sabemos que uma sequência monótona crescente, limitada superiormente, converge.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Se quiser tente um pouco, sempre é mais divertido ler o problema depois que você já tentou um pouco.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Agora note que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?a_n=\sqrt{1+\sqrt{2+\sqrt{3+\sqrt{...+\sqrt{n}}}}}=\sqrt{2}\sqrt{\frac{1}{2}+\sqrt{\frac{2}{4}+\sqrt{\frac{3}{8}+\sqrt{...+\sqrt{\frac{n}{2^n}}}}}}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E passando o limite:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\begin{array}{lcl}\lim_{n\rightarrow\infty}a_n&amp;=&amp;\sqrt{1+\sqrt{2+\sqrt{3+\sqrt{\ldots+\sqrt{n+\ldots}}}}}\\\\&amp;=&amp;\sqrt{2}\sqrt{\frac{1}{2}+\sqrt{\frac{2}{4}+\sqrt{\frac{3}{8}+\sqrt{\ldots+\sqrt{\frac{n}{2^n}+\ldots}}}}}\\\\&amp;\leq&amp;\sqrt{2}\sqrt{1+\sqrt{1+\sqrt{1+\sqrt{\ldots+\sqrt{1+\ldots}}}}}\end{array}" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;E isso é uma ótima estimativa, veja que esse número tem cara de finito. Hehe&lt;br /&gt;O que nos interessa é mostrar que aquela soma de 1's enraizados é finita mas note que aquele número respeita a equação:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?X^2-X-1=0" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;(Basta perceber que se a gente eleva ele ao quadrado a gente obtém ele mesmo mais 1.)&lt;br /&gt;Então temos que:&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\sqrt{1+\sqrt{1+\sqrt{1+\sqrt{\ldots+\sqrt{1+\ldots}}}}}=\frac{1+\sqrt{5}}{2}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;(Que é a raiz positiva daquele polinômio.)&lt;br /&gt;E temos que nossa sequência é limitada, portanto, converge.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;É isso, uma malandragem boa aí. hehe&lt;br /&gt;Espero que tenham curtido.&lt;br /&gt;Abraço.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-5821930639828262115?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/5821930639828262115/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/um-problema-divertido-sobre.html#comment-form' title='8 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5821930639828262115'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/5821930639828262115'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/um-problema-divertido-sobre.html' title='Um problema divertido sobre convergência'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>8</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8340676471770713278</id><published>2010-05-15T19:43:00.009-03:00</published><updated>2010-05-15T21:31:39.863-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='academia'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='software tester'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='LaTeX'/><title type='text'>TeXmacs</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;O nome fala muito sobre o programa: a filosofia do &lt;a target="_blank" href="http://www.gnu.org/software/emacs/"&gt;grande Emacs&lt;/a&gt; inserida num editor &lt;a target="_blank" href="http://pt.wikipedia.org/wiki/WYSIWYG"&gt;WYSIWYG&lt;/a&gt;. Pode lembrar bastante &lt;a target="_blank" href="http://legauss.blogspot.com/2009/01/uma-ferramenta-acadmica-quase-perfeita.html"&gt;um post do LeGauss sobre o Lyx&lt;/a&gt;: as idéias são as mesmas, mas são soluções bem diferentes. Gostaria de apresentar um pouco do TeXmacs, que venho testando há três dia.&lt;span class="fullpost"&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Home page do projeto: &lt;a target="_blank" href="http://www.texmacs.org/"&gt;http://www.texmacs.org/&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a target="_blank" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://www.texmacs.org/Images/collage.png"&gt;&lt;img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 600px; height: 344px;" src="http://www.texmacs.org/Images/collage.png" border="0" alt="" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O &lt;a target="_blank" href="http://bc.tech.coop/blog/images/emacs-fingers.png"&gt;Emacs é famoso pelos seus atalhos&lt;/a&gt;, às vezes são necessárias quatro ou cinco teclas para realizar algo. Em troca, você faz qualquer coisa com o emacs e muitas vezes o teclado é suficiente para a maioria das tarefas. Pessoalmente, eu só uso o emacs pra programar e escrever notas rápidas. Essas características estão presentes no TeXmacs: quase tudo pode ser feito pelo teclado. Para quem &lt;span style="font-weight:bold;"&gt;dedicar algum tempo a aprender os atalhos&lt;/span&gt;, isso pode virar uma bela vantagem na hora de escrever.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Assim como o Lyx, eu venho utilizando essas editores para notas rápidas e rascunhos de contas. É uma forma interessante de armazenar as contas, abrir rapidamente e até utilizá-las em alguma reunião de grupo. &lt;a target="_blank" href="http://www.texmacs.org/tmweb/home/screenshots.en.html"&gt;Vejam alguns screenshots aqui&lt;/a&gt;. É uma excelente opção para donos de netbooks que queiram fazer anotações durante reuniões ou palestras importantes.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-weight:bold;"&gt;Sobre meus Tests&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Tive a oportunidade de rodá-lo em dois computadores e a performance foi excelente (sem travar nem lentidão) em nenhum dos dois. Criei um arquivo longo e não tive problemas de estabilidade (o Lyx às vezes apresenta certos problemas com arquivos longos). Um dos computadores é um EEE PC (proc. intel atom 1.66GHz, Fedora 12 i686, 1GB Ram) e o outro é meu PC de pesquisa, montado por mim mesmo (proc. intel dual core 2.5 GHz, Fedora 13 &lt;span style="font-weight:bold;"&gt;BETA&lt;/span&gt; 64 bits, 4 GB Ram, plac. video Nvidia G-Force 9600 gtx).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;As fontes estão perfeitas e a qualidade gráfica é bem superior à do Lyx, comparados em ambos os computadores. No entanto, o tempo para carregar o programa é um ou dois segundos mais lento que o Lyx.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Plots e pequenos cálculos rodam em tempo aceitável, mas não considerei isso uma vantagem do TeXmacs.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-weight:bold;"&gt;Não testei nem no Windows, nem no Mac-OS.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8340676471770713278?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8340676471770713278/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/texmacs.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8340676471770713278'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8340676471770713278'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/texmacs.html' title='TeXmacs'/><author><name>Thiago S. Mosqueiro</name><uri>http://www.blogger.com/profile/08718952853095671946</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://3.bp.blogspot.com/_aB-c0cjjsr8/S_XdsNL_gdI/AAAAAAAAAbQ/PMkFpvimIZ8/S220/Imagem0094.jpg'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-6712829097601325583</id><published>2010-05-15T12:14:00.001-03:00</published><updated>2010-05-15T12:15:26.289-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><title type='text'>Megaman - O Filme (não oficial)</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Esse é um filme de uma hora e meia feito por fans e de excelente qualidade. Faça uma pipoca e aproveite o filme. Não esqueça de colocar em tela cheia.&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;br /&gt;&lt;object width="400" height="225"&gt;&lt;param name="allowfullscreen" value="true" /&gt;&lt;param name="allowscriptaccess" value="always" /&gt;&lt;param name="movie" value="http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=11554824&amp;amp;server=vimeo.com&amp;amp;show_title=1&amp;amp;show_byline=1&amp;amp;show_portrait=0&amp;amp;color=&amp;amp;fullscreen=1" /&gt;&lt;embed src="http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=11554824&amp;amp;server=vimeo.com&amp;amp;show_title=1&amp;amp;show_byline=1&amp;amp;show_portrait=0&amp;amp;color=&amp;amp;fullscreen=1" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowscriptaccess="always" width="400" height="225"&gt;&lt;/embed&gt;&lt;/object&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="http://vimeo.com/11554824"&gt;"MegaMan"-Fan Film&lt;/a&gt; from &lt;a href="http://vimeo.com/user3094285"&gt;Eddie Lebron&lt;/a&gt; on &lt;a href="http://vimeo.com"&gt;Vimeo&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;É incrível o que fans podem fazer com poucos recursos e muita imaginação. Como eu queria que filmes de grandes produtoras fossem adaptações tão boas quanto essa...&lt;/p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-6712829097601325583?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/6712829097601325583/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/megaman-o-filme-nao-oficial.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6712829097601325583'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/6712829097601325583'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/megaman-o-filme-nao-oficial.html' title='Megaman - O Filme (não oficial)'/><author><name>Rodrigo Fonseca</name><uri>https://profiles.google.com/102492350901484621536</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='//lh6.googleusercontent.com/-G7igsbdeKBU/AAAAAAAAAAI/AAAAAAAAArU/KhvleoGhGOk/s512-c/photo.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-3927666997868252946</id><published>2010-05-14T23:23:00.002-03:00</published><updated>2010-05-14T23:28:40.028-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='random'/><title type='text'>Por que matemáticos fazem o que fazem?</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Eis um texto interessante que encontrei no site do matemático brasileiro &lt;a href="http://www.colby.edu/personal/f/fqgouvea/"&gt;Fernando Q. Gouvêa&lt;/a&gt;:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;div align="justify"&gt;It took hundreds of thousands of computers and several years of work, but they got it. &lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;div align="justify"&gt;"They" are the participants in the Great Internet Mersenne Prime Search. "It" is one more very large prime number, a monster with 6 million digits, part of a sequence of numbers known as "Mersenne primes" that is expected (but not known) to go on forever. &lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;div align="justify"&gt;As mathematical achievements go, this one was fairly minor. It required no theoretical innovation, no conceptual leap; time, persistence, the Internet and lots of computers were enough. &lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;div align="justify"&gt;Finding a new Mersenne prime confirms the expectation that it was there to find, but does not give us much more than that. As one of the people involved said this month when the discovery was announced, "It's a neat accomplishment, but it really doesn't have any applicability."&lt;br /&gt;Many great mathematical quests are like this. They are exciting adventures of the mind whose completion takes years of effort by whole communities of mathematicians but whose results are not usually of immediate practical use. This may come as a surprise, since our teachers spent a lot of time telling us that mathematics is important because it is useful. But that wasn't the whole story.&lt;/div&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;O texto completo você pode conferir &lt;a href="http://www.colby.edu/personal/f/fqgouvea/latimes.html"&gt;aqui&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Isto também me lembrou um trecho do livro &lt;a href="http://pt.wikilingue.com/es/O_tio_Petros_e_a_conjectura_de_Goldbach"&gt;Tio Petros e a Conjectura de Goldbach&lt;/a&gt; (págs.28,29):&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;[...] a verdadeira matemática não tem nada a ver com aplicações. Nem com os processos de cálculo que aprendemos na escola. Estuda idealizações intelectuais abstratas que, pelos menos enquanto o matemático está ocupado com elas, não tocam de nenhuma forma no mundo físico e sensível.[...] Os matemáticos [...] sentem nos seus estudos o mesmo prazer que os jogadores de xadrez encontram no xadrez. Na verdade, a estrutura piscológica do verdadeiro matemático está mais próxima da do poeta ou do compositor musical, noutras palavras, de alguém preocupado com a criação da Beleza e a procura da Harmonia e da Perfeição. Ele é o pólo oposto do homem prático, o engenheiro, o político ou o homem de negócios.&lt;/blockquote&gt;Eu estava escrevendo um comentário enorme sobre os textos acima mas acabei desistindo, eles falam por si mesmos. Há quem discorde (e têm um pouco de razão), mas não vou entrar nesta discussão agora [1].&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Notas:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[1] Até porque eu nem sou matemático ainda. ;-)&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-3927666997868252946?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/3927666997868252946/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/por-que-matematicos-fazem-o-que-fazem.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3927666997868252946'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/3927666997868252946'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/por-que-matematicos-fazem-o-que-fazem.html' title='Por que matemáticos fazem o que fazem?'/><author><name>Tiago J. Fonseca</name><uri>http://www.blogger.com/profile/07921125336102847776</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-855275982528443751</id><published>2010-05-13T23:00:00.003-03:00</published><updated>2010-05-13T23:00:01.895-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='videos'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><title type='text'>GPS com vozes do StarWars</title><content type='html'>A &lt;a href="http://starwars.tomtom.com/voices/index-starwars.php?Lid=4"&gt;tomtom&lt;/a&gt;, fabricante de GPS está lançando agora vozes dos personagens do StarWars para guiar você pelas ruas. Por enquanto só existe a voz do Darth Vader disponível:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;object width="640" height="385"&gt;&lt;param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/2ljFfL-mL70&amp;hl=pt_BR&amp;fs=1&amp;rel=0&amp;color1=0x2b405b&amp;color2=0x6b8ab6"&gt;&lt;/param&gt;&lt;param name="allowFullScreen" value="true"&gt;&lt;/param&gt;&lt;param name="allowscriptaccess" value="always"&gt;&lt;/param&gt;&lt;embed src="http://www.youtube.com/v/2ljFfL-mL70&amp;hl=pt_BR&amp;fs=1&amp;rel=0&amp;color1=0x2b405b&amp;color2=0x6b8ab6" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="640" height="385"&gt;&lt;/embed&gt;&lt;/object&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-855275982528443751?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/855275982528443751/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/gps-com-vozes-do-starwars.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/855275982528443751'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/855275982528443751'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/gps-com-vozes-do-starwars.html' title='GPS com vozes do StarWars'/><author><name>Rodrigo Fonseca</name><uri>https://profiles.google.com/102492350901484621536</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='//lh6.googleusercontent.com/-G7igsbdeKBU/AAAAAAAAAAI/AAAAAAAAArU/KhvleoGhGOk/s512-c/photo.jpg'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-2631000364397036091</id><published>2010-05-12T17:43:00.001-03:00</published><updated>2010-05-12T22:28:18.528-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Notícias'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Video-game'/><title type='text'>Portal is FREE</title><content type='html'>&lt;div style="text-align: justify;"&gt;Portal, um dos melhores jogos que já joguei, estará disponível gratuitamente &lt;span&gt;&lt;span&gt;&lt;a href="http://store.steampowered.com/freeportal/"&gt;aqui&lt;/a&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;até dia 24 de maio. De acordo com o site:&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;i&gt;&lt;span class="Apple-style-span"  style="font-family:inherit;"&gt;Portal used to cost money. Until May 24th, it's free. End of story.&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;Neste jogo, você assume o papel de uma cobaia que tem que testar um dispositivo capaz de criar portais, e você fará isso passando por uma série de quebra cabeças.&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;Você sempre pode criar dois portais. Um será a entrada e o outro a saída. Alguns quebra cabeças, por exemplo, exigirão que você coloque a saída do outro lado de um buraco muito grande para ser pulado, e a entrada do seu lado. Ou então uma saída no teto, acima de alguma plataforma alta demais. Os quebra-cabeças foram bem pensados e há varias formas de resolvê-los. &lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;Após terminada a campanha principal, é possível jogar desafios, alguns dos quais são os puzzles da campanha modificados para serem mais difíceis de resolver. E, para quem gosta, o jogo também conta com vários archievements.&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: justify;"&gt;Portal de destaca por ter um humor bem particular. É difícil de descrever sem estragar o jogo. Apenas baixe o jogo e divirta-se.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-2631000364397036091?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/2631000364397036091/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/portal-is-free.html#comment-form' title='6 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2631000364397036091'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/2631000364397036091'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/portal-is-free.html' title='Portal is FREE'/><author><name>Rodrigo Fonseca</name><uri>https://profiles.google.com/102492350901484621536</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='//lh6.googleusercontent.com/-G7igsbdeKBU/AAAAAAAAAAI/AAAAAAAAArU/KhvleoGhGOk/s512-c/photo.jpg'/></author><thr:total>6</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-8946547364442269422</id><published>2010-05-11T22:53:00.006-03:00</published><updated>2010-05-11T23:10:09.534-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Física'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Internet'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='Astronomia'/><title type='text'>Qual o tamanho do Universo?</title><content type='html'>Bom, aparentemente são 3.4MB...&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://www.newgrounds.com/portal/view/525347"&gt;&lt;img style="display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center; cursor: pointer; width: 400px; height: 263px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/S-oNoo3YShI/AAAAAAAAAPg/hxJESCke8Fs/s400/scaleuniverse.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5470199689210513938" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="fullpost"&gt;&lt;br /&gt;Isto de acordo com o usuário &lt;a href="http://fotoshop.newgrounds.com/"&gt;Fotoshop&lt;/a&gt; do site &lt;a href="http://www.newgrounds.com/"&gt;Newgrounds&lt;/a&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Neste incrível gadget feito em Flash (ei Apple, FLASH!), foi feito uma escala de todo o universo, desde os sub-atômicos quantum, para quem não sabem eles são menores que átomos, até o fim do Universo que conhecemos à uma mera medida de um &lt;a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Yottametro"&gt;Yottametro&lt;/a&gt;, isto é, mais de 100 milhões de anos-luz!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Espero que vocês gostem desse flash:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.newgrounds.com/portal/view/525347"&gt;The Scale of The Universe&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-8946547364442269422?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/8946547364442269422/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/qual-o-tamanho-do-universo.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8946547364442269422'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/8946547364442269422'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/qual-o-tamanho-do-universo.html' title='Qual o tamanho do Universo?'/><author><name>Rafael "rafcor" Corradi</name><uri>http://www.blogger.com/profile/15484533941892142060</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='22' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/Smk4WM0QUsI/AAAAAAAAAGI/95hfffepa08/S220/Uber-Luigi.png'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_O1fooybKTGA/S-oNoo3YShI/AAAAAAAAAPg/hxJESCke8Fs/s72-c/scaleuniverse.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7702673189573229348</id><published>2010-05-08T22:11:00.011-03:00</published><updated>2010-05-17T16:56:28.836-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='álgebra'/><title type='text'>Teorema de Wilson</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Olá galerinha do LeGauss.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para vocês que gostam de House vou provar nesse post o famoso teorema de Wilson! xD&lt;br /&gt;Se você não achou a piada engraçada... O problema é seu. =P&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Voltando à matemática o teorema de Wilson diz que um número &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n" /&gt; é primo se e somente se:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?(n-1)!\equiv -1\pmod{n}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Então vamos à prova!&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;b&gt;Demonstração:&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para provar a ida nós vamos assumir que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n" /&gt; é primo e vamos usar o resultado da teoria dos números de que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_p" /&gt; com &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p" /&gt; primo é um corpo. Sabendo um pouco (ou muito) de teoria de anéis e sabendo que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_p\cong\mathbb{Z}/p\mathbb{Z}" /&gt; e que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?p\mathbb{Z}" /&gt; é um ideal maximal temos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_p" /&gt; é um corpo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vamos olhar então para o seguinte polinômio:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(X)=X^{n-1}-1" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Note que todos os elementos do grupo multiplicativo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_n^*" /&gt; são raizes desse polinômio (pelo pequeno teorema de Fermat, ou pelo teorema de Lagrange), mas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_n" /&gt; é um corpo e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(X)" /&gt; pode ter no máximo &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n-1" /&gt; raizes em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_n" /&gt;. Logo como &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?|\mathbb{Z}_n^*|=n-1" /&gt; essas são todas as raizes de &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?f(X)" /&gt; em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_n" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mas sabemos que o termo constante do polinômio é igual a multiplicação de todas as raizes já que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\partial f=n-1" /&gt; é par (exceto para &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n=2" /&gt;), temos então que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?-1\equiv(n-1)!\pmod{n}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Note que poderiamos ter um problema com o sinal, já que só sabemos que isso vale quando o polinômio tem grau par, se tivesse grau impar teriamos que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?1\equiv (n-1)!\pmod{n}" /&gt;, mas como o único primo par é &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?2" /&gt; e em &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\mathbb{Z}_2" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\overline{-1}=\bar{1}" /&gt; o resultado segue para todo primo.&lt;br /&gt;&lt;div align='right'&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;A volta provaremos por contrapositiva. Suponha &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?n" /&gt; não primo. Então existe &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d%3E1" /&gt; tal que &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d\mid n" /&gt;.&lt;br /&gt;Obviamente &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d\mid (n-1)!" /&gt;.&lt;br /&gt;Suponha por absurdo que:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?0\equiv n\equiv (n-1)!+1\pmod{n}" /&gt;&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;Mas &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d\mid n" /&gt; e &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d\mid (n-1)!\Rightarrow d\mid 1" /&gt; o que é absurdo pois &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?d%3E1" /&gt;.&lt;br /&gt;&lt;div align='right'&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?\inline \square" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;É isso. espero que tenham curtido ;^)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9111359132824241264-7702673189573229348?l=legauss.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://legauss.blogspot.com/feeds/7702673189573229348/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/teorema-de-wilson.html#comment-form' title='11 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7702673189573229348'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/9111359132824241264/posts/default/7702673189573229348'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://legauss.blogspot.com/2010/05/teorema-de-wilson.html' title='Teorema de Wilson'/><author><name>Gabriel Martins</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16654737264589985464</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/__pzND_FRouQ/SXehTEGu2aI/AAAAAAAAABA/pEg7fJq7wQA/S220/melegausssmall.jpg'/></author><thr:total>11</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-9111359132824241264.post-7955152792849155763</id><published>2010-05-06T22:05:00.005-03:00</published><updated>2010-05-06T22:16:25.000-03:00</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='matemática'/><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='problemas de matemática'/><title type='text'>Médias aritmética e geométrica</title><content type='html'>Este é um resultado famoso e há uma quantidade enorme de demonstrações diferentes para este fato. Aqui apresento uma delas, talvez uma das mais simples.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;b&gt;Teorema &lt;/b&gt; (Desigualdade entre as médias aritmética e geométrica).  Dados reais positivos &lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%5Cinline%20a_1,a_2,%5Cldots,a_n" /&gt;, vale a seguinte desigualdade:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;img src="http://latex.codecogs.com/gif.latex?%0A%20%5Cfrac%7Ba_1+a_2+%5Ccdots+a_n%7D%7Bn%7D%20%5Cge%20%5Csqrt[n]%7Ba_1a_2%5Ccdots%20a_n%7D%5Ctext%7B.%7D" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /
